ايماقتار • 20 اقپان, 2025

قارعىن سۋ دا قاجەتكە جارايدى

60 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

كەيىنگى 4-5 جىلدىڭ بەدەرىندە سىرداريا قىستىڭ كۇندەرى دە ورتا ءتۇسىپ, كەي جەرى ويدىم-ويدىم بولىپ, تابانى كورىنىپ جاتاتىنىنا كوز ۇي­رەنگەن ەدى. دەگەنمەن بيىل سۋ جىلداعىدان ءتاۋىر. كوپ جىل­دان بەرى داريا جايى­لا قاتىپ, وزەن ارناسىن كوك مۇز شىرەپ تۇر. قازىر سۋ شارۋا­شى­لىعىنا قاتىستى مەكەمە وكىلدەرى كوكتەمگى سۋ تاس­قى­نىنا قارسى قاۋىپسىزدىك قامىن جاساپ جاتىر.

قارعىن سۋ دا قاجەتكە جارايدى

جاۋاپتى قۇرىلىم وكىلدەرى داريا بويىن ۇدايى باقىلاۋدا ۇستاپ وتىر. «2024–2025 جىل­دار­داعى قىسقى-كوكتەمگى كەزەڭدە سىر­داريا وزەنىندەگى سۋدى قاۋىپ­سىز وتكىزۋ» جوسپارىنا ساي ارنا دەڭگەيىن تومەندەتۋ ماق­سا­تىندا ماگيسترالدى كانالدار مەن كول­دەر جۇيەسىنەن سۋ الۋ كەستەلەرى ازىرلەندى. وبلىس اۋم­ا­عىنداعى سۋ باسۋ قاۋپى بار 29 ايماقتا 167,3 مىڭعا جاقىن تۇرعىنى بار 36 ەلدى مەكەن ورىن تەپكەن. ولاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن قورعاۋعا 135 مەكەمە بەكىتىلگەن. 410 ارنايى تەحنيكا, ­1 234 ادام ساقاداي ساي تۇر.

سۋ تاسقىنىنا قارسى ماتە­ريالدىق-تەحنيكالىق قور رەتىندە 129,7 توننا جانارماي, 95 110 دانا قاپ پەن باسقا دا ماتەريالدار ازىرلەندى. ايتقان جەردەن اۋلاق, اياقاستى سۋ باسا قالعان جاعدايدا 61 ەۆاكۋاتسيالىق جيناقتاۋ, 71 قابىلداۋ بەكەتى دايىن.

«قازگيدرومەت», «قازسۋشار» رمك قىزىلوردا فيليالدارى سىرداريا وزەنى ارناسىنداعى 10 سۋ بەكەتى مەن 4 سۋ تورابىنداعى سۋ دەڭگەيىنە كۇندەلىكتى مونيتورينگ جۇرگىزىپ, جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار, سۋ شارۋاشىلىعى ماماندارى تاۋلىك بويى كەزەكشىلىك ەتەدى.

وبلىستىق جۇمىلدىرۋ دايىن­دىعى, اۋماقتىق جانە ازامات­تىق قورعانىس باسقارماسىنىڭ باسشىسى مارات قۇرمانباەۆتىڭ ايتۋىنشا, «قازاۆياقۇتقارۋ» اكتسيونەرلىك قوعامىمەن جاسالعان كەلىسىمشارتقا سايكەس, 2 تىكۇشاق دايىندىققا كەلتىرىلىپ, مۇز جاراتىن ارنايى مامانداندىرىلعان مەكەمەمەن كەلىسىمشارت جاسالعان.

بيىلعى قىس جىلى بولىپ تۇر. داريا ارناسىنداعى مۇز دا جىلداعىدان الدەقايدا جۇقا. ناۋرىز ايىندا مۇز كوبەسى سوگىلە باستايدى. سۋ شارۋاشىلىعى نىساندارىنىڭ تەحنيكالىق جاع­دايىنا جاسالعان زەرتتەۋ ناتيجەسىندە وبلىس بيۋدجەتىنەن قارجى ءبولىنىپ, ارال اۋدانى اۋماعىندا 2, جالاعاش اۋدانىندا 1 ۋچاسكە جوندەلدى. قىزىلوردا قالاسى مەن اۋدانداردا كاسىپكەر­لەر دەمەۋىمەن 20 نىسانعا قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلدى.

ماماندار جازدا ءار تامشىسى التىنعا اينالاتىن داريا سۋىن ءتيىمدى پايدالانۋ باعىتىندا جۇمىستار قولعا الىنعانىن ايتادى. ارناعا سىيماعان ارتىق سۋ كولدەرگە جىبەرىلىپ, كوپ جىلدان بەرى ورتايىپ تۇرعان ايدىندار الابى ءبىرشاما ۇلعايدى. قازىر شاردارا سۋقويماسىنا ءتۇسىپ جاتقان سۋ مەملەكەتارالىق سۋ شارۋا­شىلىعىن ۇيلەستىرۋ كوميس­سياسىنىڭ وسى ۋاقىتقا بول­جاعان كولەمىنەن 130%-عا ارتقان. وبلىستىق تابيعي رەسۋرس­تار جانە تابيعات پايدالانۋدى رەت­­تەۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى سەرىك سەرماعانبەتوۆتىڭ ايتۋىنشا, وبلىس شەكاراسىنا سەكۋندىنا تۇس­كەن 500 تەكشە مەتر سۋدىڭ 365 تەك­شە مەترى قىزىلوردا سۋ تورا­بى­نان ءوتىپ جاتىر. وسى سۋدىڭ 140 تەك­شە مەترى كىشى ارال تەڭىزىنە قۇيادى.

«وسىنىڭ وزىنەن وڭىردەگى كولدەرگە بيىل سۋ جاقسى جەتىپ جات­قانىن اڭعارۋعا بولادى. مىسالى, قامىستىباس, اقشاتاۋ كولدەر جۇيەسىنە 1 ملرد تەكشە مەترگە جۋىق سۋ باردى», دەيدى باسقارما باسشىسى.

مەملەكەت باسشىسىنىڭ سۋ شارۋاشىلىعى ماسەلەسىمەن مۇقيات اينالىسۋ, كوكتەمگى قارعىن سۋدى جيناپ, ونى ديقانداردىڭ قاجەتىنە جاراتۋ ءۇشىن گيدرولوگيا بەكەتتەرىن جوندەپ, جاڭ­عىرتۋ باعىتىنداعى تاپسىرماسىنا وراي وبلىستا بىرقاتار جۇمىس اتقارىلدى. «سۋ سالاسىن دامى­تۋدىڭ 2024–2028 جىلدارعا ارنال­عان كەشەندى جوسپارىنا» ايماق­تى سۋمەن قامتاماسىز ەتۋگە با­عىتتالعان 112 جوبا ەنگىزىلىپ وتىر.

ايماقتاعى ستراتەگيالىق ما­ڭىزى بار «قىزىلوردا», «اي­تەك» سۋ توراپتارى كۇردەلى جوندەۋ­دەن ءوتىپ, «كوكارال» بوگەتى نازارعا الىندى. رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن بولىنگەن قارجىعا جاڭاقورعان اۋدانىنىڭ كەلىن­توبە ماگيسترالدى كانالىنا سۋ جەتكىزەتىن 6,1 شاقىرىم اينالما ارنا قازىلدى.

ءار كوكتەم, جازدا تامشى سۋعا زار بولىپ قالاتىن داريا ەتەگىندەگى ايماقتا 31 مىڭ گەكتار سۋارمالى, 120 مىڭ گەكتار شابىندىق پەن جايىلىمدىق جەردى سۋلاندىرۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن «قاراوزەك» سۋ قويماسى جوباسى وبلىس ءۇشىن اسا ماڭىزدى بولىپ وتىر. ايدىنىنا 775 ملن تەكشە مەتر سۋ سىيعىزاتىن قويما قۇرىلىسىن يسلام دامۋ بانكى ەسەبىنەن قارجىلاندىرۋعا قاتىستى سۋ رەسۋرستارى جانە يرري­گاتسيا مينيسترلىگىمەن بىر­­­لەسكەن جۇمىس جۇرگىزىلۋ ۇس­تىن­دە. ماماندار بۇل باستاما ار­قىلى ارال تەڭىزىنە تۇراقتى سۋ جەتكىزۋگە جول اشىلاتىنىن ايتادى.

 

قىزىلوردا 

سوڭعى جاڭالىقتار