فوتو: اشىق دەرەككوز
سەناتور ساكەن ارۋباەۆتىڭ ايتۋىنشا, سالاداعى نەگىزگى قيىندىقتىڭ ءبىرى – فەرمەرلەردى ساپالى تۇقىممەن قامتاماسىز ەتۋ, الايدا قولدانىستاعى سۋبسيديالاۋ جۇيەسى ديقانداردىڭ ناقتى تالابىنا ساي كەلمەيدى.
«شارۋالارعا بەرىلەتىن سۋبسيديالارعا قولجەتىمدى بولۋ تەتىكتەرىنىڭ السىزدىگى. جوعارى ساپالى تۇقىممەن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن, قىتاي, وزبەكستان, تۇركيا مەملەكەتتەرىنىڭ سورتتارىن پايدالانۋ ۇسىنىلادى. الايدا, «تۇقىم شارۋاشىلىعىن دامىتۋ» باعدارلاماسىندا سۋسبيديا نورماتيۆتەرى قاعيدادا 50-70% دەپ كورسەتىلگەنىمەن, شەكتى ءمانى كيلوگرامىنا 275 تەڭگە جانە ەليتاعا 653 تەڭگە تولەنەدى. ال, جوعارى ساپالى يمپورتالعان ءشيتتى ماقتانىڭ باعاسى كيلوگرامىنا 1 350 تەنگەنى, ەليتا 2 300 تەڭگەنى قۇراپ, سۋبسيديا كولەمىنە شاققاندا 20-25% عانا قۇراپ وتىر. اتالعان باعدارلامادان شەكتى ءماندى الىپ تاستاپ, نارىقتىق باعادان 50%-عا سۋبسيديالاۋ ماسەلەسىن قاراستىرۋ جانە وتاندىق ەليتا تۇقىمىن الۋعا باسا ءمان بەرۋ كەرەك», دەدى سەناتور.
ارۋباەۆتىڭ پىكىرىنشە, سالانىڭ تاعى ءبىر ۇلكەن پروبلەماسى – ماقتا وڭدەۋ كاسىپورىندارىنىڭ جەتىسپەۋى. قازىرگى ۋاقىتتا ەلىمىزدە تەك ءۇش تەرەڭ وڭدەۋ زاۋىتى عانا جۇمىس ىستەيدى, ولار بار-جوعى ءونىمنىڭ 15%-ىن عانا وڭدەي الادى, ال 85%-ى شيكىزات كۇيىندە ەكسپورتتالادى. سەناتور وڭدەۋ قۋاتىنىڭ جەتىسپەۋى سالدارىنان فەرمەرلەر ماقتانى تومەن باعامەن ساتۋعا ءماجبۇر بولىپ, قوسىمشا قۇننان ايىرىلىپ وتىرعانىن باسا ايتتى.
«ولاردىڭ ليزينگكە جانە جەڭىلدەتىلگەن نەسيە الۋعا قولى جەتە بەرمەيدى. سەبەبى تالاپتارى كۇردەلى. بۇل بويىنشا سالا ماماندارى مەن ءتيىستى ورتالىق جانە جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار بىرلەسىپ ناقتى شارالار قابىلداۋى قاجەت. بۇگىندە ماقتا شارۋاشىلىعىندا بىلىكتى مامانداردىڭ تاپشىلىعىن, ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىندە ماقتا شارۋاشىلىعىنا مامانداندىرۋ جۇيەسىنىڭ السىزدىگىن ايتا كەتكەن ءجون. ەگەر بىلىكتى ماماندار دايارلاۋ جۇيەسى جەتىلدىرمەسە, الداعى ۋاقىتتا ماقتا ءوندىرىسىنىڭ تەحنولوگيالىق دامۋى تەجەلەتىنى ءسوزسىز. جوعارىدا ايتىلعانداردى ەسكەرە وتىرىپ ۇكىمەت تاراپىنان ماقتا ونەركاسىبىن جانە ونى وڭدەۋدى دامىتۋدى قايتا جاڭعىرتۋ باعىتىندا كەشەندى رەفورمالار جاساپ, ناقتى شارالار قابىلداۋدى سۇرايمىز», دەدى ساكەن ارۋباەۆ.
