پەسا اۆتورى الىشەر راحات تابىلدىنىڭ ستۋدەنتتىك جىلدارىنان باستاپ, ءومىرىنىڭ سوڭعى ساتتەرىنە دەيىنگى كۇردەلى تاعدىر بەلەستەرىن تەرەڭدىكپەن سۋرەتتەيدى. ونىڭ بۇل ەڭبەگى اقىندى ىشكى الەمى كۇردەلى, ەركىن رۋحتىڭ يەسى رەتىندە بەينەلەيدى.
اۋىل حالقى ونى قۇشاق جايا قارسى الىپ, مادەنيەت ءۇيىنىڭ باسشىسى قىزمەتىن سەنىپ تاپسىرعانداي كورىنگەنىمەن, ونىسى شىن مانىندە قاڭىراعان كلۋبتى كۇزەتۋ ەدى. بۇل جاعداي شىعارماشىلىق ەركىندىك پەن اسقاق رۋحقا تولى اقىنعا اۋىر سوققى بولادى. تۋعان جەرگە دەگەن شەكسىز ماحابباتى ساعىنىشقا تولى وكىنىشكە اينالادى.
اتىراۋ ايماعىنداعى تابيعي بايلىقتارعا بەكىرە, ۇزاق ۋاقىت بويى باسشىلىق ەتكەن گۋري نازاروۆتىڭ ءىسى تەك تابيعاتقا عانا ەمەس, جەرگىلىكتى حالىقتىڭ ومىرىنە دە كەسىرىن تيگىزەدى. جەرگىلىكتى تۇرعىندار تۋعان جەرىنىڭ تابيعي بايلىعىنان پايدا كورمەي, كەرىسىنشە, بۇل بايلىقتى تەك بيلىك پەن شەندىلەر يەمدەنەدى. تابىلدى وسى ادىلەتسىزدىككە, تابيعاتقا جاسالعان قياناتقا جانە جەرگىلىكتى بيلىكتىڭ ءوزىمشىل ءىس-ارەكەتتەرىنە قارسى شىقتى. الايدا ونىڭ ەركىن ويى مەن باتىل پىكىرلەرى جەكە ومىرىنە اۋىرتپالىق ءتۇسىرىپ, قۋدالاۋلار مەن كەدەرگىلەرگە ۇرىندىردى.
تابىلدىنىڭ شىندىققا دەگەن ادالدىعى مەن ادىلەت ءۇشىن كۇرەسى شىعارماشىلىعىنا تەرەڭ داعدارىس اكەلەدى. تۋعان جەرگە دەگەن شەكسىز ماحابباتىن كورسەتۋ ءۇشىن ساحناعا شىعۋدى كوزدەيدى. بىراق جەرگىلىكتى باسشىلىقتىڭ قارسىلىعى ونى بۇل ارمانىنان ايىرىپ, جولىن كەسەدى.
قويىلىمدا باستى ءرولدى سومداعان مىرزابەك ماكۋلوۆتىڭ شەبەرلىگى, تابىلدى دوسىموۆتىڭ جاندۇنيەسىن اشۋداعى تەرەڭدىگى كورەرمەن نازارىن اۋدارماي قويمايدى.
ساحنادا بيلىك وكىلدەرىنىڭ بەينەسىن سومداعان باقىتجان وتەعاليەۆتىڭ ويىنى دا سپەكتاكلدىڭ ماڭىزدى ەلەمەنتتەرىنىڭ ءبىرى بولدى. ول كەيىپكەرى ارقىلى قوعام مەن بيلىكتىڭ, اقىن مەن جۇيەنىڭ اراسىنداعى شيەلەنىستى شىنايى جانە وتكىر جەتكىزە بىلگەن.
سپەكتاكلدە ەرەكشە كوزگە تۇسكەن اكتەرلەردىڭ ءبىرى – رايىمبەك كادەن. تابىلدىنىڭ بالا بەينەسىندەگى ءۇنسىز ويىنىمەن-اق ءبىرىنشى پلاندا كورەرمەندى وزىنە باۋراپ الدى. ونىڭ ءاربىر قوزعالىسى, قوزقاراسى بالالىق نازىكتىك پەن بولاشاققا دەگەن ءۇمىتتى تەرەڭ جەتكىزدى. اكتەر دەنە پلاستيكاسى مەن ىشكى تولعانىسىن ۇيلەستىرە وتىرىپ, بالا تابىلدىنىڭ ارمان-قيالىن, العا ۇمتىلعان رۋحىن ەرەكشە شەبەرلىكپەن بەينەلەدى. رايىمبەكتىڭ ءۇنسىز ويىنى قويىلىمنىڭ ەموتسيونالدىق اسەرىن كۇشەيتتى.
جاس رەجيسسەر شاعۋان ۇمبەتقاليەۆتىڭ رەجيسسەرلىك ءتاسىلى مەن ساحنالىق شەشىمى جوعارى دەڭگەيدە ورىندالدى. ءار ميزانستسەناداعى دەتال, اكتەرلەردىڭ ويىنى مەن تەرەڭ مازمۇندى ديالوگتەرى كورەرمەندى ويلاندىرۋعا, سەزىمگە بولەۋگە مۇمكىندىك بەردى. سپەكتاكلدىڭ ۆيزۋالدى جانە اۋديو شەشىمدەرى وتە ۇيلەسىمدى شىققان.
رەجيسسەر ءداستۇر مەن جاڭاشىلدىقتى شەبەر ۇيلەستىرگەن. مۋزىكا مەن بي ارقىلى كورسەتىلگەن ءاربىر كورىنىس قويىلىمنىڭ ەموتسيونالدى كۇشىن ارتتىردى. حورەوگراف سالتانات بەيمىشەۆا مەن كومپوزيتور ەدىلجان عابباسوۆتىڭ شىعارماشىلىق ۇيلەسىمى سپەكتاكلدىڭ ەموتسيونالدى قۋاتىن ەسەلەي تۇسكەن. جارىق سۋرەتشىسى ەلامان احمەتوۆتىڭ جۇمىسى ساحناعا اسەرلى ۆيزۋالدى رەڭ بەرىپ, ءار كورىنىستىڭ درامالىق قارقىنىن ارتتىرا ءتۇستى. جارىقتىڭ نازىك اۋىسىمدارى كەيىپكەرلەردىڭ ىشكى كۇيزەلىسى مەن وقيعا شيەلەنىسىن شىنايى جەتكىزدى.
كوپشىلىك ساحنالارىنىڭ ميزانستسەناسى مەن ءبيىنىڭ سينحروندى, ۇيلەسىمدى قوزعالىستارى اۋىل ادامدارىنىڭ كۇندەلىكتى كۇيبەڭ تىرشىلىگىن شىنايى بەينەلەدى. اسىرەسە ولاردىڭ قاربالاس ارەكەتتەرىنىڭ ۇيلەسىمدىلىگى كورەرمەندى ءومىر شىندىعىنا جەتەلەپ, اۋىل ءومىرىنىڭ ديناميكاسىن ءدال بەردى. دەگەنمەن, وسى كورىنىستىڭ ارتىندا رۋحاني قۇندىلىقتاردىڭ جوعالۋى جاتىر. اقىن ءۇشىن بۇل كورىنىس ۇلكەن كۇيزەلىس, اۋىر سوققى. اۋىل تۇرعىندارى كۇيبەڭ تىرلىك سوڭىندا كەتىپ, ونەر مەن مادەنيەتتەن الىستاي تۇسكەنىن اۋىر قابىلدايدى.
قويۋشى سۋرەتشى تيمۋر قوەسوۆتىڭ ستسەنوگرافياسى قويىلىم اتموسفەراسىن قۇرۋدا وزىندىك ءرول اتقارعانىمەن, كەيبىر شەشىمدەر كورەرمەندەر اراسىندا تۇسىنبەۋشىلىك تۋدىرعانى بايقالدى. ساحناداعى شامادان تىس قاراڭعىلىق وقيعا اتموسفەراسىن كۇشەيتكەنىمەن, كەي تۇستاردا كورىنىستەردىڭ ايقىندىعىن تومەندەتىپ, كەيىپكەرلەردىڭ ەموتسيالىق ءۇنىن تولىق سەزىنۋگە كەدەرگى كەلتىرەدى. بۇل قاراڭعىلىق كورەرمەنگە پسيحولوگيالىق تۇرعىدان اۋىر اسەر قالدىرىپ, وقيعانىڭ مازمۇنىن قابىلداۋدا قيىندىق تۋعىزادى. ساحناداعى سيمۆوليكالىق ەلەمەنتتەر – ياكور مەن اق تاستار ەرەكشە نازار اۋدارتقانىمەن, ولاردىڭ يدەيالىق ماعىناسى تولىق اشىلمادى. بۇلار كورەرمەن ءۇشىن كۇشتى مەتافورالىق بەينە بولعانىمەن, ونىڭ قويىلىمداعى ناقتى قىزمەتى مەن ماعىناسى جەتكىلىكتى دارەجەدە ايقىندالماعان.
تاعى ءبىر تۇسىنىكسىز ەلەمەنت – توبەدەن ءتۇسىپ تۇرعان ءۇش قوراپ. ولار ساحنادا بىرنەشە رەت پايدا بولىپ, كورەرمەننىڭ نازارىن اۋدارعانىمەن, ناقتى قىزمەتى نەمەسە سيمۆوليكالىق ءمانى بەيمالىم. دەگەنمەن, قويۋشى سۋرەتشىنىڭ سپەكتاكلدىڭ جالپى ءستيلىن قالىپتاستىرۋداعى ەڭبەگى مەن ىزدەنىسى باعالاۋعا تۇرارلىق.
سپەكتاكلدىڭ كەيبىر تۇستارىندا نەگىزسىز پاۋزالار وقيعانىڭ جالپى ديناميكاسىنا كەدەرگى كەلتىردى. مىسالى, العاشقى ساحنادا توسەك-تابىتتىڭ ساحنا تۇبىنەن اۆانستسەناعا دەيىن باياۋ جىلجۋى كوركەمدىك تۇرعىدان ەشقانداي مانگە يە بولماعان. بۇل ەلەمەنتتى بىردەن اۆانستسەنادا ورنالاستىرۋ ارقىلى ساحنالىق ۋاقىتتى ۇنەمدەپ, درامالىق ارەكەتتىڭ قارقىنىن ساقتاپ قالۋعا بولار ەدى. وسىنداي بوس پاۋزالاردىڭ ورنىنا الماتىداعى دوستارىمەن بىرگە وتكىزگەن جىلدارى مەن قازمۋ كەزەڭدەرىنە كوبىرەك نازار اۋدارۋ تيىمدىرەك بولار ەدى. بۇل كورەرمەندەرگە تابىلدىنىڭ الماتىعا دەگەن قيماستىق سەزىمىن تەرەڭىرەك تۇسىنۋگە مۇمكىندىك بەرىپ, ونىڭ ومىرىندەگى ماڭىزدى كەزەڭدى اسەرلى جەتكىزەر ەدى.
تابىلدى تۇسىندە مۇقاعاليدى كورىپ, توسەكتەن تۇرىپ قايتا جاتۋى رەجيسسەرلىك تۇرعىدان سەنىمسىز شەشىم بولىپ كورىندى. ساحنا ارقىلى كورەرمەنگە ۇسىنىلعان بۇل وي تىم ءۇستىرت جەتكىزىلگەن. مۇقاعاليمەن كەزدەسۋى ارقىلى تەرەڭ يدەيا نەمەسە ماڭىزدى مازمۇن تولىق اشىلماعان. تابىلدىنىڭ ولەر الدىنداعى رۋحاني تىنىشتىقتى ىزدەۋى, ومىرمەن قوشتاسۋ ساتىندەگى ىشكى كۇيزەلىسى جەتكىلىكتى دەڭگەيدە دراماتۋرگيالىق قۋاتقا يە بولماعان.
سپەكتاكلدىڭ سوڭىندا ماحامبەتتى تابىلدىمەن ديالوگكە تۇسىرگەن شەشىم – ەستەتيكالىق جانە دراماتۋرگيالىق تۇرعىدان وتە داۋلى. بۇل كورىنىس سيۋجەتكە قوسىمشا سالماق قوسپاعان, كورەرمەنگە تۇسىنىكسىز. ماحامبەتتىڭ تابىلدى الىپ كەتۋ سيمۆوليكا رەتىندە ۇسىنىلعانىمەن, مۇنداي شەشىمنىڭ مازمۇندىق نەگىزى ءالسىز.
سپەكتاكلدىڭ ەڭ ۇلكەن جەتىستىگى قازىرگى زاماننىڭ وزەكتى ساۋالدارىن كوتەرىپ, كورەرمەندەردى ويلانۋعا يتەرمەلەيدى. تاعدىرى الابوتەن اقىن تابىلدى دوسىموۆتىڭ تۇلعاسىنا بۇگىنگى كوزقاراسىمىز قانداي بولۋى كەرەك؟ ونىڭ شىعارماشىلىعىن دارىپتەۋ جولىندا قانداي قادام جاساۋىمىز قاجەت؟ وسى سۇراقتار سپەكتاكل بارىسىندا كورەرمەنگە ۇسىنىلىپ, ساناسىندا تەرەڭ ءىز قالدىردى. سپەكتاكل سوڭىندا تابىلدىنىڭ ونەرى مەن ءومىرىن تەرەڭ تۇسىنگەن كورەرمەن اقىن الەمىنە ەنەدى.
سارىباي ماديار,
تەاترتانۋشى, ت.جۇرگەنوۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ونەر اكادەمياسىنىڭ وقىتۋشىسى
