ەڭسەنى بيىكتەتكەن ەڭبەك جوباسى

ەڭبەك نارىعىنداعى احۋال­عا نازار اۋدارساق, جۇمىس ىزدەپ جۇر­گەن جاستار از ەمەس, جۇمىس­شىعا ءزارۋ ونەركاسىپتەر دە بارشىلىق. قيىنى, جۇمىس ىزدەپ جۇرگەن جاس­تاردىڭ كوبىندە ەڭ­بەك ءوتىلى بولا بەرمەيدى. شاعىن كوم­پانيا­لاردىڭ ۇسىناتىن از جا­لاقىسىنا كوپشىلىكتىڭ بارعىسى جوق. ءىرى كاسىپورىندار ءتاۋىر جالاقى تولەگەن سوڭ, بىردەن بىلىكتى مامانعا كوز سۇزەدى. ەڭ­بەك نا­رىعىندا جۇمىس­تىڭ اۋىر-جەڭى­لىن تالعاماي­تىن قۇ­رىش بى­لەكتىلەر شە؟ ولار­دىڭ جۇمىس­قا ىنتا-جىگەرى, قابى­لەتى بول­عانىمەن, رەسمي تۇردە جۇ­مىس­قا كىرۋ ءۇشىن بىلىكتى­لىگىن راس­تايتىن قۇجات تاپپاي قيپاق­تايدى.

جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ كوبى جۇمىس­شى ماماندىعىن جاڭا وقىپ بىتىرگەن وقىعان, تاجىريبەسى بولماسا دا ديپلومى بار تۇلەك­تەردەن ەڭبەك ءوتىلىن تالاپ ەتەدى. وسىنداي قاراما-قايشىلىقتىڭ سالدارى بىلسەم, كورسەم, ۇيرەنسەم, ەڭبەكتەنسەم دەگەن ىنتالى ­جاستاردى تۇيىققا تىرەيدى.

وسى ولقىلىقتىڭ ورنىن تولتىرۋ ماق­­ساتىندا مەملەكەت جۇمىسشى مەن جۇ­مىس بەرۋشىنىڭ ورتاسىندا دانەكەر بولاتىن «Enbek.kz» ەلەكتروندى ەڭبەك بيرجاسىن ازىرلەدى. بۇگىندە پلاتفورمانىڭ قاتە-كەم تۇستارى تولىعىپ, ەل ۇكىمەتىنىڭ قولداۋىمەن ەڭبەك ءوتىلى, بىلىكتىلىگى جوق جاستارعا ارنالعان باعدارلامانىڭ نەبىر ءتۇرى پايدا بولدى.

اۋەلى پورتالدا كاسىپتىك باعداردان ءوتىپ, قاي سالاعا قابىلەت-قارىمىڭ جەتەتىنىن ءبىلۋ قيىن ەمەس. ودان سوڭ داعدىلاردى دامىتاتىن ونلاين كۋرستاردى وقۋعا بولادى. جۇمىسپەن قامتۋ جونىندەگى قىزمەتتەر دە قولجەتىمدى. ستاتيستيكاعا ۇڭىلسەك, وسى مۇمكىندىكتى ءتيىمدى پايدالانىپ جاتقان وتانداستارىمىز كوپ. مىسالى, بىلتىر جىل قورىتىندىسى بويىنشا جۇمىس­پەن قامتۋعا جاردەمدەسۋدىڭ بەلسەندى شا­رالارىنا 683,7 مىڭ ادام قاتىسىپ, 546,9 مىڭ ادام جۇمىسپەن قامتىلسا, 358,8 مىڭ ادام تۇراقتى جۇمىسقا ورنالاسقان. سۋبسيديالاناتىن جۇمىس ورىندارىنا 188,2 مىڭ ادام بارعان. ونىڭ ىشىندە الەۋمەتتىك جۇمىس ورىندارىنا 15,5 مىڭ ادام, جاستار پراكتيكاسىنا 33,3 مىڭ ادام, قوعامدىق جۇمىستارعا 110 مىڭ ادام تارتىلعان. «العاشقى جۇمىس ورنى» جوباسى ارقىلى 9,6 مىڭ ادام, «ۇرپاقتار كەلىسىمشارتى» جوباسىمەن 420 ادام, «كۇمىس جاس» جوباسى اياسىندا 19,2 مىڭ ادام جۇمىسپەن قامتىلعان.

جۇمىسقا ىنتا-جىگەرى بولعانىمەن, داعدىسى جوق ازاماتتارعا دا مۇمكىندىك قاراستىرىلعان. مىسالى, بىلتىر ەڭبەك نارىعىندا سۇرانىسقا يە داعدىلارعا ونلاين وقىتۋمەن 57,7 مىڭ جۇمىسسىز قامتىلعان. ونىڭ ىشىندە 52,4 مىڭى وقۋدى اياقتاعان. وسىعان قوسا, «باستاۋ بيزنەس» جوباسى ارقىلى كاسىپكەرلىك نەگىزدەرىنە وقىتۋمەن 60,3 مىڭ ادام قامتىلعان. 37,8 مىڭ ادام وقۋدى اياقتاپ, قولىنا سەرتيفيكاتىن العان. قىزمەت سالاسىن تاڭداۋ ماقساتىندا 214,9 مىڭ ادام الەۋمەتتىك كاسىپتىك باعدارلاۋدان ءوتتى. سول سەكىلدى جاڭا بيزنەس-باستامالاردى ىسكە اسىرۋعا ىقپال ەتۋ ماقساتىندا بىلتىر حالىقتىڭ الەۋمەتتىك وسال ساناتتارىنا 400 اەك دەيىنگى مولشەردە, ياعني 1 476 800 تەڭگە كولەمىندە 8 941 گرانت بەرىلگەن.

جۋىردا «Career Enbek» سايتىندا جۇ­­مىسسىز ازاماتتاردان كاسىپتىك بىلىك­تى­لىگىن تانۋ ءۇشىن ۆاۋچەرلەر الۋعا ءوتى­نىم قابىلداۋ باستالدى. بۇل باستاما ازا­مات­تاردى جۇمىسپەن قامتۋعا جاردەم­دە­سۋگە, كاسىبي دامۋىن قولداۋعا, ولاردىڭ ەڭبەك نارىعىنداعى باسەكەگە قابىلەتىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان. تۇسكەن وتىنىم­دەردى وڭدەۋدەن بولەك, كونسۋلتاتسيالىق قولداۋ جۇمىستارىن ەڭبەك موبيلدى­لىگى ورتالىقتارى ۇيلەس­تىرەدى. مۇندا ءبىر رەت­تىك ۆاۋچەر – كاسىبي بىلىكتىلىكتى تانۋ راسىمىنەن وتۋ­گە, ازاماتتىڭ ءتيىستى داع­دىلارى مەن تاجى­ريبەسىنىڭ بولۋىن راس­تاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ياعني وسى ار­قىلى جۇمىسسىز ازاماتتار داعدىسىن, بىلىكتىلىگىن قاعاز جۇزىندە دە راستاي الا­دى. ۆاۋچەرلەردى كاسىپتىك بىلىكتىلىك­تى تانۋ ورتالىقتارى قابىلدايدى. جۇ­مىس­سىز تۇلعالار مۇنداي راسىمدەردىڭ بار­لىعىنان تەگىن وتەدى. ەسەسىنە, كەيىن جۇ­مىسقا ورنالاسۋى جەڭىلدەيدى. ۆاۋچەر الۋ ءۇشىن ءبىرىنشى كەزەكتە ازاماتتىڭ رەسمي «جۇمىسسىز» مارتەبەسى بولۋى شارت. سودان سوڭ «Career Enbek» پلاتفورما­سىن­دا تىركەلىپ, جەكە كابينەت ارقىلى ونلاين ءوتىنىش بەرسە جەتكىلىكتى. قۇلاققا­عىس رەتىندە ايتار بولساق, وسى مۇمكىن­دىك­تى پايدالانعىسى كەلەتىن ەل ازاماتتارىنان وتىنىمدەر بيىل 15 قازانعا دەيىن قابىلدانادى.

بىلتىر «Skills Enbek» پلاتفورماسىندا 108 مىڭعا جۋىق ازامات وقىپتى. ونىڭ ىشىندە 52,4 مىڭعا جۋىق جۇمىسسىز ازامات «Skills Enbek» كاسىپتىك وقىتۋ پلاتفورماسىندا كۋرستاردان وتكەنى تۋرالى سەرتيفيكات العان. مۇندا بارلىعى 498,7 مىڭ ادام تىركەلسە, ونىڭ 135 مىڭى بىلتىر تىركەلگەن. «Skills Enbek» ىسكە قوسىل­عان ساتتەن باستاپ كۇنى بۇگىنگە دەيىن اۆتور­لار ءتۇرلى باعىتتا 849 كۋرس جاريالا­عان. وقۋدان وتكەن ازاماتتاردىڭ قاتا­رىن اقتوبە, قىزىلوردا, تۇركىستان وبلىس­تارى مەن شىمكەنت قالاسىنىڭ جاس­تارى باستاپ تۇر. ەڭ تانىمال كۋرستار­دىڭ قاتارىندا «قوناق ۇيدە ساتۋ ءبولى­مىن قۇرۋ», ء«پىشۋ جانە تىگۋ», «ساتۋشى», «الەۋمەتتىك جۇمىسقا كىرىسپە», «كاسسير» تۇر. ۇتىمدىسى, پلاتفورما ءۇش تىلدە قولجەتىمدى. مۇندا جۇمىسسىزداردىڭ, ءىسىن جاڭا باستاعان كاسىپكەرلەردىڭ, الەۋمەتتىك قىزمەتكەرلەردىڭ, مۇگەدەكتىگى بار ادامداردى الىپ جۇرەتىن جەكە كومەكشىلەر­دىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋعا جاعداي جاسال­عان. سونداي-اق جۋىردا سەرتيفيكاتتى جۇك­تەۋ كەزىندە وعان جاڭا مىندەتتەر قوسىل­عان. بۇدان بىلاي داعدىلار بويىنشا وقى­عان ازاماتقا ەلەكتروندى ەڭبەك بيرجاسى ارقىلى جۇمىس ۇسىنىلادى.

بىلتىر «باستاۋ بيزنەس» جوباسى شەڭ­بەرىندە كاسىپكەرلىك نەگىزدەرى بو­يىنشا 35,3 مىڭ ادام وقۋدى اياقتاپ, بىلىكتىلىگىن راستايتىن سەرتيفيكات السا, ونىڭ ىشىندە 39,8%-ى جاستار ەكەن. جەكە كاسىپ اشىپ, جۇمى­سىن دوڭگەلەتۋدى جوسپارلاپ جۇر­گەن ەل ازاماتتارىنا وسى كۋرس قاجەتتى بازا­لىق ءبىلىم مەن داعدىلار ۇيرەنۋگە كومەك­تە­سەدى. سول سەكىلدى بىلتىر «كۇمىس جاس» جو­باسى اياسىندا 50 جاستان اسقان ازامات­تار اۋىل شارۋاشىلىعى, قارجى, ءبىلىم بەرۋ, الەۋمەتتىك قىزمەت كورسەتۋ, ماركە­تينگ جانە تۋريزم, اقپاراتتىق تەحنولو­گيا­لار باعىتتارى بويىنشا تەگىن كۋرستار­­دان وتكەن. جوباعا 27 مىڭنان استام قاتىسۋ­شى تىركەلسە, ونىڭ 23,4 مىڭى وقۋىن ءساتتى اياقتاعان.

جالپى, ەڭبەك ءوتىلى جوق ازاماتتاردىڭ جۇمىس تابۋىنا مۇمكىندىك جەتكىلىكتى. ءبىر عانا ەلەكتروندى ەڭبەك بيرجاسىنىڭ وزىندە قاي سالاعا قىزىعاتىنىڭدى ءبىلىپ, داعدىنى جەتىلدىرەتىن ونلاين وقۋدان وتكەن سوڭ, بوس جۇمىس ورىندارىن قاراستىرا الاسىڭ. شاعىن كاسىپ اشۋدى كوزدەگەن جاستارعا گرانتتار بار. ايتا بەرسەك, جۇمىسسىز جۇرگەن جاستارعا پلاتفورمادان تىس تا جەڭىلدىكتەر قاراستىرىلعان. سوندىقتان ءبىر باعدارلاماعا ىلىكپەي قالعان جاس, جاسىماي, ەكىنشى, ءۇشىنشى مۇمكىندىكتىڭ ءبىرىن ءتيىمدى پايدالانسا ابدەن بولادى.