ءازىل-وسپاق, سىن-سىقاق بۇرىشى
ءبولىمدى جازۋشى-ساتيريك بەرىك سادىر جۇرگىزەدى
بىردە...
ءبىر ايەل تانىس جازۋشىدان فرانسۋازا ساگاننىڭ كىتابىن وقىعان-وقىماعانىن سۇراپتى.
– اسىعىڭىز, وقىپ شىققانىڭىز ءجون, – دەپتى ايەل ونى ءالى وقىماعانىن ەستىپ. – روماننىڭ شىققانىنا اتتاي ءۇش اي بولدى!
– ال ءسىز دانتەنىڭ «قۇدىرەتتى كومەدياسىن» وقىدىڭىز با؟ – دەپ قارسى سۇراق قويىپتى جازۋشى. – «جوق» دەيسىز بە؟ اسىققانىڭىز ءجون. ول كىتاپتىڭ شىققانىنا 600 جىلدان اسىپ كەتتى…
***
ءبىر ورتاڭقول اكتەر بەرنارد شوۋعا كەلىپ, تەاتر ديرەكتورىنا ءوزى تۋرالى مىنەزدەمە جازىپ بەرۋدى سۇراپتى. شوۋ ىلتيپاتپەن, اسىقپاي وتىرىپ بىلاي دەپ جازىپتى: «اكتەردى جۇمىسقا الۋعا كەڭەس بەرەمىن. ول گاملەتتى, رومەونى, شەيلوكتى سومدادى. كۇيساندىقتا, فلەيتادا, سوسىن بيليارد ويناي الادى. اسىرەسە, ەڭ سوڭعىسىن وتە جاقسى وينايدى».
***
اتاقتى ءانشى ءشالياپيننىڭ پەتر ەسىمدى قىزمەتشىسى — ءوزىن-ءوزى مارتەبەلى سانايتىن تاكاپپار كىسى بولسا كەرەك. بىردە شالياپين بەرليندە ساپاردا بولعاندا ءبىر جۋرناليست انشىدەن ينتەرۆيۋ الۋعا كومەكتەسۋىن وتىنگەندە پەتر:
— قوجايىنىم كيىنىپ جاتىر, ءسىزدى قابىلداي قويۋعا مۇمكىندىگى جوق. ول كىسىنىڭ بار ىسىنەن حابارىم بولعاندىقتان, قاجەت بولسا مەن-اق ينتەرۆيۋ بەرۋگە بارمىن, — دەيدى.
— وندا, شالياپين مىرزانىڭ جاقىن كۇندەردەگى جوسپارىنان حاباردار ەتپەس پە ەكەنسىز؟
— ميلانعا جينالىپ جاتىرمىز, وندا مەفيستوفەلدى شىرقايمىز. ودان ءارى لوندوندا بولىپ, كورول سارايىندا ۇلكەن كونتسەرت قويامىز.
...وسى ءتۇستا ەكىنشى كاباتتىڭ بالكونىنا شىعا قالعان اتاقتى ءانشى قىزمەتكەرىنە:
— ءبارى دۇرىس-اق. پەتر اينالايىن, تەك ميلان مەن لوندونعا كەتەردە مەنى دە الا كەتۋدى ۇمىتپا, — دەگەن ەكەن.
***
ساحناعا جاڭادان شىعىپ جۇرگەن, بىراق ءوزىن وتە قابىلەتتىمىن دەپ ويلايتىن ءبىر اكتەر سپەكتاكل اياقتالعاننان كەيىن ورىستىڭ ۇلى تراگيگى ن.رىباكوۆقا:
— قالاي, سوڭعى كورىنىستە دەزدەمونانى جاقسى ءولتىردىم بە؟ — دەگەندە:
— ءسوز بار ما, بىراق ماعان شەكسپيردى ولتىرگەنىڭ كوبىرەك ۇنايدى, — دەپتى.
*شەتەل ءازىلى
كۇردەلى ماسەلە
جۇمىسقا كىرىسە بەرگەنىمدە كۇرەگىمنىڭ سابى سىندى دا قالدى. سىنىقتارىن جيناپ الىپ, قويماشىعا كەلدىم.
— كوردىڭ بە, فەرو, نە بولعانىن؟ ماعان باسقا كۇرەك كەرەك.
— قانە-ە! شىنىندا دا سىنعان ەكەن. باسقا دەيسىڭ بە؟ تاپسىرىسىڭ بار ما؟
— قايداعى زاياۆكا؟!
شەبەرگە كەلدىم. ول:
— ارينە, ساعان كۇرەك بەرىلۋى كەرەك. تەك قۇرىلىس باستىعىنان ۇلىقسات الىپ كەلسەڭ بولدى, — دەدى.
— ۇلىقسات؟!
— يە, جوعارىدان وسىنداي نۇسقاۋ تۇسكەن. قۇرال-سايماندى ۇنەمدەۋ كەرەك. جاڭاسى تەك قۇرىلىس باستىعىنىڭ كەلىسىمىمەن بەرىلەدى. ونسىز ەشتەڭە شىقپايدى...
قۇرىلىس باستىعى قولىن سىلتەلەپ :
— نە قىلعان ۇلىقسات؟ — دەدى. — توقساندىق سىيلىقتى بولىسەر الدىندا بۇنداي جاۋاپكەرشىلىكتى موينىما الا المايمىن. باس ينجەنەر بۇيرىق شىعارسا عانا...
باس ينجەنەر ويلانىپ قالدى.
— بىلەسىز بە, بۇل وتە كۇردەلى نارسە...
كۇرەكتىڭ سىنعان سابىن قولىما ۇستاپ كىرىپ بارعانىمدا, كابينەتىندە وتىرعان ترەست باستىعى اۋەلى شوشىپ كەتتى, بىراق سوڭىنان ءىستىڭ ءمان-جايىن تۇسىنگەننەن كەيىن قول استىنداعى باعىنىشتى باستىقتاردىڭ ءبارىن وزىنە شاقىرتىپ الدى. كۇرەك ماسەلەسى جونىندە تەحنيكا قاۋىپسىزدىگى رەفەرەنتى, ءورت سوندىرۋشىلەر باستىعى, قامسىزداندىرۋ ءبولىمىنىڭ باستىعى, الەۋمەتتىك ماسەلەلەر جونىندەگى رەفەرەنت جانە دە باسقا جاۋاپتى جولداستار شىعىپ سويلەپ, ءوز ويلارىن ورتاعا سالدى.
ۇزاق ايتىس-تارتىستان كەيىن پروبلەما شەشىمىن تاپتى. ديرەكتور باس ينجەنەرگە تەلەفون سوقتى, ول قۇرىلىس باستىعىنا نۇسقاۋ بەردى, قۇرىلىس باستىعى ماستەرگە بۇيىردى, ماستەر زاياۆكىگە قول قويدى, ال قويماشى جاڭا كۇرەكتى قولىما ۇستاتتى.
ءسويتىپ, قولىم جەتكەن جەڭىسكە ماساتتانىپ, كۇرەكتى جەرگە قاداي شانىشتىم... سول كەزدە جۇمىس كۇنىنىڭ اياقتالعانىن بىلدىرگەن قوڭىراۋ دا سوعىلدى.
ليۋدومير كليماك.
«قىزىل كىتاپقا» كىرگەن قىزىل ءسوز
- كۇيەۋىنىڭ ايلىعىن ساناماي-اق ءاميانىنا سالا سالعان ايەل ازامات.
- قالا ىشىندەگى قۇيرىق باسار بوس ورنى بار كوپشىلىك مىنەتىن كولىك.
- تيىنىڭدى قايتارىپ بەرەتىن تاكسيست.
- كەمشىلىگىن كورىپ تە, تەرىپ تە كورسەتكەن قىزمەتكەرىنە شىن كوڭىلدەن ريزا بولاتىن باستىق.
- شىعارمالارىمنىڭ ناشارلىعىنان گازەت-جۋرنالعا شىعا الماي ءجۇرمىن دەپ ويلايتىن جازۋشى.
- ەنەسىن شەشەسىنەن دە ارتىق سىيلايتىن كەلىن.
- اراقسىز وتكەن قۇدا-جەكجاتتىڭ ارنايى باس قوسۋى.
- بىردە-ءبىر اجىراسۋسىز, تاتۋ-ءتاتتى تۇرىپ جاتقان وتباسى بار اۋدان.
- ەش نارسە الماي, بەرگەننەن بەزگەك تيگەندەي بەزىپ, تەك قۇداي ق ۇلى رەتىندە تەگىن قىزمەت قىلاتىن مولدا.
- ۇشتىك باعا قويمايتىن مۇعالىم.
- شەشەسىنە ايەلىن ماقتاپ اڭگىمە ايتاتىن ەركەك.
- لوتورەيادان كەزدەيسوق ۇتىپ العان «ۆولگا» ماشيناسىن – بۇل ادىلەتسىزدىك دەپ وكىمەتكە قايتارىپ بەرگەن ازامات.
كىرەب.
