رەفورما باسەكەگە قابىلەتتىلىكتى ارتتىرادى

ەكونوميكانىڭ تۇراقتى دامۋى­نا بىرنەشە سالا ايتارلىق­تاي ۇلەس قوستى. اتاپ ايتقاندا, وڭ­دەۋ ونەركاسىبى كەيىنگى 10 جىلداعى رەكوردتىق 59%-دىق ءوسىم كورسەت­تى. اۋىل شارۋاشىلىعى تۇراق­تى دامۋىن جالعاستىردى. كولىك جانە لوگيستيكا ەكونوميكالىق بەلسەندىلىكتى ارتتىردى. ساۋدا ىشكى جانە سىرتقى نارىقتاعى سۇرانىس ەسەبىنەن وركەندەدى.

دەگەنمەن بىرقاتار سىرتقى فاكتور دا ەل ەكونوميكاسىنا اسەرىن تيگىزدى. ولاردىڭ ىشىندە OPEC+ كەلىسىمى مۇناي ءوندىرۋ كولەمىن 2,7 ملن باررەلگە دەيىن قىسقارتتى. سونداي-اق مەملەكەت باسشىسى اتاپ وتكەندەي, قازىرگى جاعدايدا ەلىمىز سىرتقى ەكونوميكالىق قىسىم جاعدايىندا جۇمىس ىستەۋگە ءماجبۇر.

پرەزيدەنتتىڭ ايتۋىنشا, ەلدىڭ دامۋ ستراتەگياسى ينۆەستيتسيا تارتۋعا باسىمدىق بەرۋگە باعىتتالعان. جوسپارلان­عان شارالار: ەنەرگەتيكا سالاسىن ليبەراليزاتسيالاۋ ارقىلى جەكە سەكتوردىڭ قاتىسۋىن ارتتىرۋ, ينفراقۇرىلىم مەن ين­جينيرينگتى دامىتۋ ارقىلى ينۆەستيتسيالىق تارتىمدىلىقتى جوعارىلاتۋ, كولىك-لوگيستيكالىق ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ ارقىلى ەلدىڭ كولىكتىك الەۋەتىن كۇشەيتۋ, ەكونوميكانى ءارتاراپتاندىرۋ ارقىلى شيكىزاتتىق تاۋەلدىلىكتى تومەن­دەتۋ جانە جاڭا وندىرىستىك قۋاتتاردى ىسكە قوسۋ.

ۇلتتىق ەكونوميكانىڭ ين­ۆەستيتسيالىق جوسپارىنشا, ال­داعى جىلدارى جالپى تارتىلاتىن ينۆەستيتسيا كولەمى 450 ملرد دوللار بولۋعا ءتيىس. 2024 جىل­دىڭ قورىتىندىسىندا ۇكىمەت 115 ينۆەستيتسيالىق جوبانى ىسكە اسىرىپ, ولاردىڭ جالپى سوماسى 50 ملرد دوللاردى قۇرادى. الايدا ەلگە تارتىلعان شەتەلدىك تىكەلەي ينۆەستيتسيا كولەمى 12,8 ملرد دوللاردى عانا قۇراپ, 36%-عا تومەندەدى. پرەزيدەنت بۇل جاعدايعا الاڭداۋشىلىق ءبىل­دىرىپ, ينۆەستيتسيالىق ساياسات­­­تاعى ۇيلەستىرۋدىڭ السىزدىگىنە نازار اۋداردى. قازىرگى تاڭدا بۇل ۇدەرىس ءارتۇرلى مەملەكەتتىك ورگان اراسىندا ءبولىنىپ, ناتيجەسىندە ينۆەستيتسيا تارتۋ جۇمىسى باياۋ ءجۇرىپ جاتىر. وسىعان بايلانىستى ۇكىمەتكە ءتيىمدى ۇيلەستىرۋ تەتىكتەرىن ازىرلەۋ تاپسىرىلدى.

سالىق ساياساتىنا قاتىستى ەڭ ماڭىزدى ماسەلە – قوسىلعان قۇن سالىعى (ققس) رەفورماسى. بۇل رەفورمانىڭ نەگىزگى ماقساتى – سالىقتىق جۇكتەمەنى تەڭەستىرۋ جانە قۇن ءتۇزۋ تىزبەگى­نىڭ اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتۋ. پرەزيدەنت اتاپ وتكەندەي, ققس مولشەرلەمەسىن ارتتىرۋ مەحانيكالىق تۇردە جۇزەگە اسپايدى, كەرىسىنشە, ول باسقا سالىق­تىق جەڭىلدىكتەرمەن تەڭگەرىلەتىن بولادى. ەگەر ققس وسسە, جالاقى قورىنا تۇسەتىن سالىقتىق جۇك­تەمە 40%-دان 30%-عا دەيىن تومەن­­دەيدى. بۇل كاسىپورىندار­دىڭ جۇ­مىس­شىلاردىڭ جالاقى­سىن كوتەرۋىنە مۇمكىندىك بەرە­دى, ونىمدەردىڭ وزىندىك قۇنىن تومەندەتىپ, باعانى تۇراق­تان­دىرۋعا كومەكتەسەدى جانە ىشكى ءوندىرىستىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرادى.

ققس رەفورماسىنىڭ ەكىن­شى ماڭىزدى اسپەكتىسى – ين­ۆەستي­تسيالىق جوبالارعا سالىق­تىق جۇك­تەمەنى ازايتۋ. ۇكى­مەت دەرەگىندە قازىرگى تاڭدا اۋىل شارۋاشىلىعى جوبا­لارى­نىڭ 4%-ى عانا ينۆەس­تيتسيالىق جە­ڭىل­دىكتەردى پايدالانادى. سون­دىق­تان جاڭا سالىق ساياساتى ين­ۆەس­تي­تسيالاردىڭ تيىمدىلىگىن ارت­تى­رۋعا جانە بيزنەستىڭ اشىق­تى­عىن قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان.

جالپى, ۇكىمەت جوسپارلاپ وتىرعان رەفورما ەل ەكونو­مي­كاسىنىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرىپ, ۇزاقمەرزىمدى تۇراقتى وسىمگە نەگىز قالاۋ ءۇشىن قاجەت. بىراق بۇل رەفورمالار ناقتى, ءتيىمدى ۇيلەستىرۋدى جانە ۋاقتىلى ىسكە اسىرۋدى تالاپ ەتەدى.

داستان اكەباەۆ,

ەكونوميكالىق زەرتتەۋلەر ينستيتۋتى ساراپتامالىق قولداۋ ورتالىعىنىڭ

ديرەكتورى