«كولەڭكەلى» ەكونوميكاعا قارسى كۇرەس كۇشەيەدى

فيسكالدىق جۇيەنى رەفور­مالاۋدىڭ ءبىر قادامى – ەكو­نوميكالىق دامۋدىڭ تۇراق­تىلىعىنا نۇق­سان كەلتىرەتىن «كولەڭكەلى» ەكو­نو­ميكامەن كۇرەسۋ. كەڭەس بارىسىندا قارجى ۆيتسە-ءمينيسترى ەرجان ءبىر­جانوۆ اتاپ وتكەندەي, ەلىمىز­دە كەيىنگى بەس جىلدا ءىجو-دەگى باقىلانبايتىن ەكونو­مي­كا­نىڭ ۇلەسى: 2019 جىلعى 23,69%-دان 2023 جىلى 17,52%-عا دەيىن تۇراقتى تۇردە تومەندەپ كەلەدى. كولەڭ­كەلى ەكونوميكانىڭ ەڭ جو­عارى ۇلەسى كوتەرمە جانە بول­شەك ساۋدا (3,53%), دەنساۋ­لىق ساقتاۋ (2,04%), اۋىل شارۋا­شىلىعى, ورمان جانە بالىق شارۋاشىلىعى (1,96%), قۇرىلىس (1,92%) جانە ءبىلىم بەرۋ سالالارىندا (1,49%).

«كولەڭكەلى» ەكونومي­كا­نىڭ كوپجىلدىق پروبلە­ماسىنىڭ شەشىمىن سالالىق, سوت, قاداعالاۋ مەملەكەتتىك ورگاندارىنىڭ قاتىسۋىمەن فيسكالدىق رەفورما ارقىلى كورىپ وتىرمىز. مەملەكەت رەسۋرستارىنىڭ جوعالۋىنا اكەپ سوقتىراتىن تەرىس قى­لىقتاردى انىقتاۋعا بىرلەسىپ قاتىسۋ قاجەت», دەپ اتاپ ءوتتى ە.ءبىرجانوۆ.

2025 جىلعا باقى­لان­باي­تىن ەكونوميكا كورسەت­كىشىن ءىجو-گە 15%-عا دەيىن تومەن­دەتۋ مىندەتى تۇر. ول ءۇشىن قارجى مينيسترلىگى سالانى «كو­لەڭ­كەدەن» شىعا­رۋدى باسەڭ­دە­تەتىن پروبلە­مالىق سالالىق ماسە­لەلەردى مەم­لەكەتتىك ورگان­داردىڭ دامۋ جوسپارلارىنا KPI رەتىندە قوسۋدى ۇسىنۋدا.

«مەملەكەتتىك ورگاندار­دىڭ دامۋ جوسپارلارىن سەر­ۆيستىك تاسىلمەن جانە سالا­لار­دى تسيفرلاندىرۋ ار­قىلى جاڭا قىرىنان قاراس­تىرۋ قاجەت. بۇل «كولەڭكەلى» ەكونوميكاعا قارسى ءىس-قي­مىل جونىندەگى كەشەندى ءىس-شارالار جوسپارى شەڭ­بەرىن­دەگى ءىس-شارالاردى ورىن­داۋعا رەسمي كوزقاراستان كەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. مەم­لەكەتتىك ورگاندارعا كولەڭكەلى ەكونوميكاعا قارسى ءىس-قيمىل جونىندەگى شارالارمەن ءوز ۆەدومستۆولارىنىڭ 2025-2027 جىلدارعا ارنالعان دامۋ جوسپارلارىنا KPI قوسۋدى ۇسىنامىز», دەدى ول.

سونداي-اق كەڭەستە حۆق-نىڭ سالىق كودەكسىن قايتا قاراۋ كەزىندە بانك قۇپياسى بويىنشا شەكتەۋلەردى جويۋ جونىندەگى ۇسىنىمدارى اي­تىل­دى. سالىقتىق اكىم­شى­لەندىرۋدى كۇشەيتۋ شەڭ­­بەرىندە «كولەڭكەلى» ەكونو­مي­كانىڭ ۇلەسىن ءىجو-گە ەسەپتەۋ ادىستەمەسىن وزگەرتۋ, سالالاردى, اسىرەسە «كولەڭكەلى» ەكونوميكانىڭ ۇلەسى جوعارى سالالاردى تسيفرلاندىرۋ­دى كۇشەيتۋ ۇسىنىلدى. «كولەڭ­كەلى» ەكونوميكاعا قارسى ءىس-قي­مىل جونىندەگى بۇرىن­عى كەشەندى ءىس-شارالار جوس­پارى­نىڭ ورنىنا كۇرەستىڭ كورسەت­كىشتەرى تومەن بەس سالالىق مەملەكەتتىك ورگان وزدەرىنىڭ جول كارتالارىن ازىرلەيدى. باسقا مەملەكەتتىك ورگانداردا «كولەڭكەلى» ەكونو­مي­كاعا قارسى ءىس-قيمىل جونىن­دەگى شارالارى بار KPI ۆەدومستۆو­لاردى دامىتۋدىڭ سالا­لىق جوسپارلارىنا ەنگىزىلە­دى. قارجى مينيسترلىگى ۇكىمەت­تىڭ وسى باعىتتاعى بارلىق كەشەندى جۇمىسىن ۇيلەس­تىرۋشى ءارى باقىلاۋشى رەتىن­دە «كولەڭكەلى» ەكونوميكانى باقىلاۋ جونىندەگى ءوز فۋنك­تسياسىن كۇشەيتەتىن بولادى.

مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ «كولەڭ­كەلى» ەكونوميكانى تومەن­دەتۋ جونىندەگى بارلىق تاسىلدەرى, قادامدارى مەن ءىس-شارا­لارى جول كارتاسىنا كىر­گىزىلەدى. سونىمەن قاتار سەرىك جۇمانعارين قارجى مينيسترلىگىنىڭ الدىنا ادىلەت مينيسترلىگىمەن, سالالىق مەم­لەكەتتىك ورگاندارمەن جانە «اتامەكەن» ۇكپ-مەن بىر­گە سالىقتىق تەكسەرۋلەر مەن باقىلاۋدىڭ تيىم­دىلى­گىن ارتتىرۋ جونىندە ۇسى­نىس­تار ازىرلەۋ جانە «كولەڭ­كەلى «ەكو­نوميكانىڭ ۇلەسىن ودان ءارى تو­مەندەتۋ جونىندە ۇسى­نىستار ازىرلەۋ مىندەتىن قويدى.