مەملەكەت باسشىسىنىڭ ۇكىمەتتىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسىندا ينۆەستيتسيا تارتۋعا باسا نازار اۋدارۋى دا الەمدىك كوشتەن قالماي, شيراق قيمىلدايتىن كەزەڭ كەلگەنىن تاعى ءبىر ايقىنداپ وتىر. ۇلتتىق ينۆەستيتسيالىق ستراتەگيا شەڭبەرىندە ينۆەستيتسيالار تارتۋ جونىندەگى قىزمەت ەكونوميكانىڭ باسىم سەكتورلارىنا باعىتتالعان. ولارعا تاماق ونەركاسىبى, پايدالى قازبالاردى تەرەڭ وڭدەۋ, مەتاللۋرگيا, حيميا جانە مۇناي-حيميا, ماشينا جاساۋ, اۋىل شارۋاشىلىعى, تۋريزم, تاعى باسقا سالالار كىرەدى. ايتا كەتۋ كەرەك, ەكونوميكاعا شەتەلدىك ينۆەستيتسيالاردى تارتۋ ماسەلەسى الەمنىڭ كەز كەلگەن ەلىندە وزەكتى. دامۋشى ەلدەر عانا ەمەس, دامىعان مەملەكەتتەر دە شەتەلدىك ينۆەستيتسيالار ءۇشىن جارىسقا تۇسەدى. ەلدەر ينۆەستيتسيالىق احۋالدى جاقسارتۋ جانە بيزنەستى جۇرگىزۋ ءۇشىن نەعۇرلىم باسەكەلى جاعداي جاساۋ جونىندە شارالار قابىلداپ, سالىق ساياساتىن ءتيىمدى جۇرگىزىپ, كوپتەگەن جەڭىلدەتىلگەن ينفراقۇرىلىمدىق شەشىم ۇسىنادى. ءوز كەزەگىندە ينۆەستورلار كاپيتالدىڭ ساقتالۋىنا, زاڭ ۇستەمدىگىنە, اشىق جانە جايلى بيزنەس-ورتاعا كەپىلدىك بەرەتىن ەلدەرگە وڭ كوزبەن قارايدى. تابىستى ىسكە اسىرىلعان بىرقاتار رەفورمانىڭ, ينۆەستيتسيا تارتۋ جانە ينۆەستورلارمەن جۇمىس ىستەۋدىڭ جاڭا تاسىلدەرىن ەنگىزۋدىڭ ارقاسىندا قازاقستان وسىنداي ەلدەردىڭ ساناتىنا ەنەدى.
ينۆەستورلاردىڭ ماسەلەسىن شۇعىل شەشۋ ءۇشىن ينۆەستيتسيالىق شتاب قۇرىلدى. سونىڭ ارقاسىندا بيۋروكراتيالىق كەدەرگىلەر مەن قۇقىقتىق قاراما-قايشىلىقتار جويىلىپ, كەيبىر جوبالاردى تەزىرەك جۇزەگە اسىرۋعا جول اشىلدى. الايدا باستى ماقسات «جەكەلەگەن» پروبلەمالاردى عانا شەشپەي, ەلدەگى تۇتاس ينۆەستيتسيالىق احۋالدى جاقسارتۋ ەكەنىن مەملەكەت باسشىسى شەگەلەپ ايتتى. جاسىراتىنى جوق, ەلىمىزدە ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى ازىرلەۋ بارىسىندا ۆەدومستۆوارالىق ۇيلەستىرۋ ءالى دە كوپ ۋاقىت الادى. مول قارجىسى بار مىقتى ينۆەستورلار ءۇشىن ۋاقىت جوعالتۋ اقشا جوعالتۋمەن بىردەي. سوندىقتان پرەزيدەنت تاعى دا ۇكىمەتكە باسى ارتىق بيۋروكراتيادان ارىلىپ, جەدەل جۇمىس ىستەۋدى تاپسىردى.
ەكونوميكاعا كەلەتىن ينۆەستيتسيانىڭ جولىن بوگەيتىن كەدەرگىلەر دە از ەمەس. ءتۇرلى دەڭگەيدەگى مەملەكەتتىك ورگان قىزمەتكەرلەرىنىڭ ق ۇلىقسىزدىعى جانە جاۋاپكەرشىلىك الۋدان قاشقاقتاۋى دا شەشىم قابىلداۋدىڭ تىم ۇزاققا سوزىلۋىنا سەبەپ. ەسەسىنە, بيۋدجەت قارجىسىنا تەلمىرىپ وتىرۋ ادەتكە اينالدى.
«قازىر بيۋدجەت تاپشىلىعى بار ەكەنىن بىلەسىزدەر. سوندىقتان ساپالى ينۆەستيتسيا اكەلەتىن جاۋاپكەرشىلىگى جوعارى ينۆەستورلارعا قوسىمشا جەڭىلدىكتەر بەرۋ ماسەلەسىن قاراستىرعان ءجون. مۇنداي ساياسات مەنىڭ ەل ەكونوميكاسىن ىرىقتاندىرۋ تۋرالى ستراتەگياما تولىق ساي كەلەدى. ۇكىمەت ينۆەستوردى ىزدەۋگە, قولداۋعا جانە قورعاۋعا قاتىستى جۇمىستىڭ ءبارىن جۇيەلى جۇرگىزەتىن ءبىرتۇتاس ەكوجۇيە قۇرۋى قاجەت. بۇل جۇمىس بارلىق دەڭگەيدە, ياعني ايماقتا, ورتالىقتا جانە شەتەلدە بىردەي اتقارىلۋى كەرەك. وسى ورايدا شەتەلدىك جانە وتاندىق ينۆەستورلارعا قاتىستى ۇستانىم بىردەي بولۋى قاجەت. مەملەكەتتىڭ قولداۋىنا يە بولعان كومپانيالارعا ءتيىستى تالاپ قويىلۋى كەرەك. ولار جۇمىس ورىندارىن ساقتاۋعا, ءوندىرىستى جاڭعىرتۋعا ءتيىس. سونىمەن بىرگە ەكولوگيا تالاپتارىن مۇلتىكسىز ورىنداۋعا مىندەتتى», دەدى پرەزيدەنت.
تەحنولوگيالىق وڭ وزگەرىستەر ەلىمىزدىڭ مۇنايدان باسقا دا بايلىقتارىنا سۇرانىستى ارتتىرىپ وتىر. ەلىمىزدىڭ سيرەك كەزدەسەتىن مەتالل كەنىشىن, سونىڭ ىشىندە الەمدە سۇرانىس ارتىپ كەلە جاتقان ءليتيدى ءوندىرۋ مەن وڭدەۋ الەۋەتى وتە ۇلكەن. وتاندىق ليتي ساپاسى جوعارى ەكەنىن الەمدىك عالىمدار ايتىپ ءجۇر. ياعني ونىڭ «جاڭا مۇنايعا» اينالۋى عاجاپ ەمەس. دەمەك ءبىز وسى سالاعا ينۆەستيتسيا مەن وزىق تەحنولوگيالاردى تارتۋىمىز قاجەت. بۇل رەتتە شەتەلدىك ينۆەستورلارعا دا, وتاندىق بيزنەسمەندەرگە دە باسىمدىق بەرگەن ءجون دەدى مەملەكەت باسشىسى. ەلىمىزدە بۇگىندە جەر قويناۋىن پايدالانۋ قۇقىعىن اشىق ءارى قاراپايىم تارتىپپەن بولەتىن بىرىڭعاي پلاتفورما ىسكە قوسىلعان. بۇرىن «اسا قۇپيا» سانالاتىن سالا بويىنشا اقپارات اشىقتىعى ارتتى. بۇل – پرەزيدەنتتىڭ جەر قويناۋىن پايدالانۋ سالاسىنداعى رەفورماسىنىڭ ءىس جۇزىندە جالعاسىپ جاتقانىنىڭ كورىنىسى. ال ءبىزدىڭ مىندەتىمىز – پارلامەنت سەسسياسىنىڭ سوڭىنا دەيىن بۇل جۇمىستىڭ زاڭنامالىق نەگىزىن قامتاماسىز ەتۋ.
بيبىگۇل جەكسەنباي,
سەنات دەپۋتاتى
