اتالعان ينستيتۋت نەگىزىنەن تۇرىك ءتىلىن ۇيرەتۋ مەن مادەني بايلانىستى نىعايتۋدى ماقسات ەتەدى. ون ءتورت جىل ىشىندە كوپتەگەن ماڭىزدى جوبانى جۇزەگە اسىردى. اتاپ ايتساق, تۇرىك ءتىلى كۋرستارىن تۇراقتى وتكىزىپ كەلەدى, قازىرگە دەيىن 20 000-عا جۋىق ازامات باعدارلامالارعا قاتىسقان. سونداي-اق تاريحي, ادەبي جانە مادەني ءىس-شارالار ۇيىمداستىرىپ, ەكى ەل اراسىنداعى دوستىقتى ودان ءارى بەكىتۋگە ۇلەس قوسىپ كەلەدى.
«تۇرىك تىلىنە دەگەن قىزىعۋشىلىق جىلدان جىلعا ارتىپ كەلەدى. ونىڭ بىرنەشە سەبەبى بار. بىرىنشىدەن, قازاقستانداعى جاستار تۇركيادا ءبىلىم الۋعا ىنتالى. ەكىنشىدەن, تۇرىك مادەنيەتى, اسىرەسە سەريالدار مەن مۋزىكا ارقىلى تانىمال بولىپ كەلەدى. سونىمەن قاتار ارالاس نەكەدە تۇرعان ازاماتتار دا تۇرىك ءتىلىن ۇيرەنۋگە كوپ كوڭىل ءبولىپ جاتىر. ەسكە سالساق, ونلاين فورماتتا 2021, 2022 جانە 2024 جىلدارى ارالىعىندا اقىسىز تۇرىك ءتىلى كۋرستارى اشىلدى. بۇل ساباقتارعا قازاقستاننىڭ بارلىق ايماعىنان تالاپكەرلەر قاتىستى», دەيدى يۋنۋس ەمرە ينستيتۋتى ديرەكتورى الماگۇل يسينا.
سونداي-اق ونىڭ ايتۋىنشا, بۇدان بولەك جىل سايىن ارحەولوگيا, اسپازدىق, تۇرىك ادەبيەتى جانە تۇرىك كينەماتوگرافياسى سىندى سالالاردا تولىق گرانتپەن قامتاماسىز ەتەتىن جازعى كۋرستار ۇيىمداستىرىلادى. بىلتىر قازاقستاننان ءۇش وقۋشى وسى گرانتتاردى ۇتىپ الىپ, 15 كۇندىك اقىسىز ترەنينگتەرگە قاتىسىپ قايتتى. بۇدان بولەك ونلاين فورماتتا بىلىكتى وقىتۋشىلار ساباق بەرەتىن 36 ساعاتتىق اقىسىز «تۇرىكشە سويلەسۋ كۋرستارى» وتكىزىلگەن. ال جالپى كۋرستار اقىلى تۇردە وتەدى. اقىسى باسقا تىلدىك كۋرستارمەن سالىستىرعاندا قولجەتىمدى دەپ ايتۋعا بولادى.
«ينستيتۋت جۇمىستارى تەك ءتىل كۋرستارىمەن شەكتەلىپ قويمايدى. 2016 جىلى يۋنەسكو جاريالاعان ياساۋي جىلى اياسىندا استانا مەن تۇركىستاندا تۇرىك ءپيانيسى تۋلۋيحان ۋگۋرلۋنىڭ «ياساۋي جولى» كونتسەرتى ءوتتى. 2017 جىلى EXPO حالىقارالىق كورمەسىندە تۇرىك ونەرپازدارى قازاق اندەرىن ورىنداپ, تىڭدارماندى ءتانتى ەتتى. 2019 جىلى جاستار جىلىنا وراي وتاندىق جاس سۋرەتشى نازەركە كەمەلباەۆانىڭ كورمەسى ۇيىمداستىرىلدى», دەيدى ا.يسينا.
مادەني ورتالىق ەلىمىزدەگى تاريحي-مادەني ءىس-شارالارعا بەلسەندى قاتىسىپ كەلەدى. تۇركى حالىقتارىنىڭ ورتاق مۇراسىنا ەرەكشە ءمان بەرەدى. مىسالى, تۇركيانىڭ ساداقشىلار قورىمەن بىرلەسىپ ءداستۇرلى ساداق اتۋ كۋرسىن اشقان, وتاندىق ءۇش جاتتىقتىرۋشى تۇركيادا ارنايى دايىندىقتان ءوتىپ, ەلىمىزدەگى العاشقى ءداستۇرلى ساداق اتۋ فەدەراتسياسىن قۇردى. بۇل سپورت ءتۇرى بۇگىندە قارقىندى دامىپ كەلەدى.
«بىلتىر ينستيتۋتتىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن قىزىلوردا وبلىستىق تاريحي-ولكەتانۋ مۋزەيىندە «قازاق دالاسىنداعى وعىز تاريحي مۇراسى» اتتى فوتوكورمە ءوتىپ, عالىمدار تاريحي مۇرالاردى ساقتاۋ ماسەلەلەرىن تالقىلادى. سونداي-اق قازاق ادەبيەتىنىڭ تانىمال تۇلعالارى دا نازاردان تىس قالمادى. ينستيتۋت باستاماسىمەن قازاق جازۋشىسى ءشاربانۋ بەيسەنوۆانىڭ «سۇزگەنىڭ سوڭعى كۇندەرى» جانە ء«بىر ماحاببات بايانى» شىعارمالارى تۇرىك تىلىنە اۋدارىلىپ, ەكى ەلدىڭ ادەبيەتشىلەرى پىكىر الماستى», دەدى ول.
الماگۇل يسينانىڭ ايتۋىنشا, بيىل دا بىرنەشە ءىرى جوبا جوسپارلانىپ وتىر. ونىڭ ىشىندە تۇرىك فيلمدەرى فەستيۆالى, تاريحي جانە ادەبي كەزدەسۋلەر, سونداي-اق تاقىرىپتىق كورمەلەر بار. سونىمەن قاتار قازاق جازۋشىلارىنىڭ ءبىر شىعارماسىن تۇرىك تىلىنە اۋدارىپ, باسىپ شىعارۋدى قولعا الماق. ءال-فارابي اتىنداعى قازۇۋ, ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۇۋ جانە قوجا احمەت ياساۋي اتىنداعى حالىقارالىق قازاق-تۇرىك ۋنيۆەرسيتەتتەرىمەن ىنتىماقتاستىقتى ودان ءارى نىعايتىپ, ستۋدەنتتەرگە ارنالعان باعدارلامالاردى ىسكە اسىرۋ جۇمىستارى دا جالعاسادى.
ايتا كەتەيىك, اتالعان ينستيتۋت ەكى ەل اراسىندا مادەني كوپىر بولىپ قانا قويماي, رۋحاني بايلانىستاردى تەرەڭدەتۋگە باعىتتالعان كوپتەگەن جوبانىڭ باستاماشىسى بولىپ ءجۇر. تۇركى الەمىنىڭ مادەني مۇراسىن ساقتاۋ مەن دارىپتەۋدە وسىنداي ورتالىقتاردىڭ ماڭىزى زور ەكەنى ءسوزسىز.
يۋنۋس وزكان,
ق.ا.ياساۋي ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ 3-كۋرس ستۋدەنتى
