تۇركىستان وبلىسىندا «اۋىلدا دەنساۋلىق ساقتاۋدى جاڭعىرتۋ» ۇلتتىق جوباسى اياسىندا بىلتىر 49 مەديتسينالىق-سانيتارلىق العاشقى كومەك نىساندارى پايدالانۋعا بەرىلدى. ونىڭ 20-سى – دارىگەرلىك امبۋلاتوريا, 23-ءى – فەلدشەرلىك-اكۋشەرلىك, 6-اۋى – مەديتسينالىق پۋنكت. جاڭادان اشىلعان نىسانداردا سانيتارلىق تالاپتار, ءورت قاۋىپسىزدىگى ساقتالعان, زاماناۋي مەديتسينالىق قۇرال-جابدىقتارمەن جابدىقتالعان, كادرلىق قۇراممەن تولىق قامتىلعان. ايتالىق, جۋىردا پايدالانۋعا بەرىلگەن وتىرار اۋدانىنىڭ اققۇم اۋىلىنداعى دارىگەرلىك امبۋلاتوريادا دارىگەر, 6 مەيىرگەر, اكۋشەر, ستوماتولوگ, لابورانت, اۆتوكولىك جۇرگىزۋشىسى, كىشى بۋىن قىزمەتكەر, ەكى قاراۋىل جۇمىس ىستەيدى.
دارىگەرلىك امبۋلاتوريا ەكگ, گينەكولوگيالىق ورىندىقتارمەن, فيزيوتەراپيالىق, وڭالتۋ اپپاراتتارمەن قامتىلعان. ساۋران اۋدانىنا قاراستى ءجالاڭتوس اۋىلىندا ەل يگىلىگىنە بەرىلگەن مەديتسينالىق بەكەت 250-دەن اسا تۇرعىنعا قىزمەت كورسەتەدى. اۋىلدا بۇعان دەيىن 1973 جىلى سالىنعان مەديتسينالىق پۋنكت جۇمىس ىستەپ كەلگەن. الايدا ەسكى عيمارات «اپاتتىق جاعدايدا» دەپ تانىلىپ, اۋىل تۇرعىندارىنىڭ دارىگەرلىك كومەك الۋى بارىسىندا قيىندىقتار تۋعىزدى. ەندى تۇرعىندار زاماناۋي تالاپتارعا ساي, جاڭا عيماراتتا قىزمەت الا الادى.
ۇلتتىق جوبا اياسىندا جۇرگىزىلگەن جۇمىستار ناتيجەسىندە اۋىلدار مەن ەلدى مەكەندەردىڭ 100 مىڭنان استام تۇرعىنىنا مەديتسينالىق كومەك كورسەتىلەدى. ايتا كەتەلىك, 49 نىساننىڭ 48-ءى مەملەكەت قارجىسىنا سالىنسا, كەلەس اۋدانى, وشاقتى اۋىلىنداعى نىساندى جەكە ينۆەستور سالىپ بەردى. ياعني اۋىلداستارىنا مەدپۋنكت سالىپ بەرۋگە قىزىعۋشىلىق تانىتىپ وتىرعان قالتالىلاردىڭ قاراسى كورىنبەيدى, اۋىل مەديتسيناسىنا ينۆەستور تارتۋ ازىرگە مۇمكىن بولماي وتىر. اۋىلداردا مەديتسينالىق قىزمەتتىڭ قولجەتىمدىلىگىن ارتتىرۋ باعىتىندا بىرقاتار جوبا جۇزەگە اسىرىلماق.
«قازىرگى تاڭدا 2025-2026 جىلدارى سالۋ جوسپارلانعان جالپى 58 مەديتسينالىق نىسانعا قاجەتتىلىك بار. ونىڭ 25-ءىن بيىل ىسكە اسىرۋ جوسپارلانىپ وتىر. قالعان 33-ءىنىڭ قۇرىلىسى كەلەر جىلدىڭ ەنشىسىندە. وسىنىڭ ءبارى جۇزەگە اسقان جاعدايدا وڭىردەگى مەديتسينالىق, فەلدشەرلىك-امبۋلاراتوريالىق پۋنكتتەر مەن دارىگەرلىك امبۋلاتوريالاردىڭ قاجەتتىلىگى تولىق شەشىمىن تابادى», دەيدى وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى بەيسەنباي تاجىباەۆ.
وبلىس حالقىنىڭ 80 پايىزى اۋىلدى جەردە تۇراتىنىن ەسكەرسەك, اتالعان ۇلتتىق جوبانىڭ ساپالى جۇزەگە اسىرىلۋى, سونداي-اق تۇرعىندارعا مەديتسينالىق كومەكتىڭ دەر كەزىندە كورسەتىلۋى اسا ماڭىزدى. بۇل ورايدا وڭىردە جەدەل مەديتسينالىق قىزمەتتىڭ جۇمىسى بارلىق اۋداندا جاقسى دەي المايمىز. وبلىستىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسى ماماندارىنىڭ مالىمدەۋىنشە, 60 بريگادا جەتىسپەيدى. ياعني ءوڭىردىڭ جەدەل جاردەم بريگاداسىمەن قامتىلۋى – 71%. «وبلىستىق جەدەل مەديتسينالىق جاردەم ستانساسى» مكك-دا جالپى 150 بريگادا وڭىردەگى 2 ميلليوننان استام حالىققا مەديتسينالىق جەدەل جاردەم قىزمەتىن كورسەتىپ كەلەدى. ونىڭ ىشىندە, دارىگەرلىك 34, فەلدشەرلىك 116 بريگادا, 4-ساناتتاعى جەدەل جاردەم قىزمەت كورسەتۋگە ارنالعان 75 بريگادا جۇمىس ىستەيدى. نورماتيۆكە سايكەستەندىرۋ ءۇشىن, ياعني حالىق سانىنا وراي وڭىردە 210 بريگادا بولۋى ءتيىس. جەدەل جاردەم بريگاداسىنىڭ جەتىسپەۋشىلىگى, اسىرەسە ساۋران اۋدانىندا بايقالادى. سونداي-اق حالقى 222 مىڭعا جۋىق سارىاعاش اۋدانىندا – 9, 135 مىڭعا جۋىق تۇرعىنى بار كەلەس اۋدانىندا – 6, 85 مىڭعا جۋىق تۇرعىنى بار شاردارا اۋدانىندا 4 بريگادا جەتىسپەيدى.
وڭىردەگى 197 سانيتارلىق اۆتوكولىكتىڭ 48,2 پايىزى توزعان, 20 اۆتوكولىك كۇردەلى جوندەۋدى قاجەت ەتەدى. وبلىستىق سانيتارلىق اۆياتسيا قىزمەتىنىڭ اۆتوپاركى وتكەن جىلى سوڭعى ۇلگىدەگى ارنايى تەحنيكالارمەن جابدىقتالعان زاماناۋي 15 كولىكپەن تولىقتى. 13 جاڭا اۆتوكولىك 4-ساناتتى شاقىرتۋلارعا قىزمەت ەتۋگە بەرىلسە, وبلىستىق اكىمدىكتىڭ قولداۋىمەن جەرگىلىكتى بيۋدجەت ەسەبىنەن جاڭا تۋعان نارەستەلەردى تاسىمالداۋعا ارنالعان 2 رەانيموبيل اۆتوكولىگى ساتىپ الىنعان. بيىل تاعى قوسىمشا 60 جەدەل جاردەم اۆتوكولىگىن ساتىپ الۋ جوسپارلانىپ وتىر. دەگەنمەن جەدەل جاردەمنىڭ كەيبىر اۋداندارداعى شالعاي اۋىلدارعا كەشىگىپ جەتەتىنى جاسىرىن ەمەس. مىسالى, وتكەن جىلى كەشىگۋمەن ورىندالعان شاقىرتۋلار كورسەتكىشى شاردارا اۋدانىندا – 9,3%, اتاكەنتتە – 8,9%, قازىعۇرت اۋدانىندا 8,7% بولعان. اۋرۋحاناعا دەيىنگى ءولىم-ءجىتىم, اسىرەسە تۇركىستاندا, سارىاعاش, سايرام, ورداباسى اۋداندارىندا كوپ. جەدەل جاردەم قىزمەتىنە سوزاق, سارىاعاش, وتىرار اۋداندارىندا شاعىمدانۋشىلاردىڭ قاراسى قالىڭ. بىلتىر وڭىردەگى جالپى شاقىرتۋلار سانى 758 767 بولسا, ونىڭ ىشىندە تىنىس الۋ, قان-تامىر جۇيەسى اۋرۋلارىنا قاتىستى شاقىرتۋ كوپ بولعان.
وڭىردەگى دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى تاعى تۇيتكىلدى ماسەلەنىڭ ءبىرى – كادر تاپشىلىعى. دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ مالىمەتىنە سۇيەنسەك, وبلىستا 400-دەن استام بەيىندى مامان جەتىسپەيدى. ونىڭ 141-ءى تۇركىستان قالاسىندا سالىنىپ جاتقان 570 توسەك-ورىندى وبلىستىق كوپبەيىندى اۋرۋحاناعا قاجەت. بۇل پروبلەمانى شەشۋ ماقساتىندا وبلىس اكىمدىگى مەديتسينالىق مەكەمەلەردى ءتيىستى ماماندارمەن قامتۋ جونىندە 5 جىلدىق جوسپار بەكىتكەن. وسى ورايدا وبلىستىق بيۋدجەت ەسەبىنەن رەزيدەنتۋراعا 639 گرانت ءبولۋ قاراستىرىلىپ وتىر.
«كادر ماسەلەسى دە جولعا قويىلىپ كەلەدى. 2023 جىلدان بەرى ەسەپتەسەك, 176 گرانت يگەرىلدى. وتكەن جىلى 40 دارىگەر رەسەيدە, 234 ورتا بۋىن مەديتسينا مامانى استانا قالاسىندا بىلىكتىلىگىن ارتتىردى. جۇمىس توقتامايدى. اۋىلداردا مەديتسينالىق قىزمەتتىڭ قولجەتىمدىلىگىن ارتتىرۋ جالعاسادى», دەيدى دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى اسحان بايدۋاليەۆ.
بەيىندى دارىگەرلەرگە تاپشىلىق 282 بولسا, بىلتىر 331 جاس تۇلەك وبلىسقا جولدانعان. ونىڭ ىشىندە 147 مەملەكەتتىك مەديتسينالىق ۇيىمدارعا جولدانىپ, 31 تۇلەك جۇمىسقا قابىلداندى. 9 جاس مامانعا 1,5 ملن تەڭگە كولەمىندە الەۋمەتتىك جاردەماقى بەرىلدى, 6 مامانعا 8,5 ملن تەڭگە كولەمىندە, 90 مامانعا 100 اەك مولشەرىندە كومەك كورسەتىلدى, 8 جاس مامانعا تۇرعىن-ءۇي ساتىپ الۋعا جەڭىلدەتىلگەن نەسيە ءبولىندى. تاپشى ماماندىقتاعى دارىگەرلەردى تارتۋ ماقساتىندا 2024 جىلى جەرگىلىكتى بيۋدجەت ەسەبىنەن 270 ملن 987 مىڭ تەڭگەگە رەزيدەنتۋرادا مەديتسينالىق كادرلاردى دايارلاۋعا 139 گرانت ءبولىنىپ, ول تولىق يگەرىلدى. بيىلعى جىلعا 150 گرانت ءبولۋ جوسپارلانعان.
دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى 2025 جىلدى دارىگەرلەر مەن ورتا بۋىن مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىن وقىتۋ جىلى دەپ جاريالادى. وسى ورايدا بيىل اتالعان ماقساتقا 165 ملن تەڭگە بولىنگەن. وبلىستىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسى الداعى ءماسليحات سەسسياسىندا قارجىنى ۇلعايتۋدى ۇسىنباق. وبلىس كولەمىندە كورسەتىلىپ جاتقان مەديتسينالىق قىزمەتتەرگە باقىلاۋدى كۇشەيتۋ, تۋىنداعان توتەنشە جاعدايلاردى دەر كەزىندە شەشۋ ءۇشىن سيمۋلياتسيالىق ورتالىق قاجەت. باسقارما باسشىلىعى ول ءۇشىن 50 ملن تەڭگە قاجەت ەكەنىن ايتىپ وتىر.
ايماقتا 30-عا جۋىق ەلدى مەكەندە اۋىزسۋمەن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسى بار. دارىگەرلەر بۇل ماسەلە ىشەك ينفەكتسياسىنىڭ تارالۋىنا الىپ كەلۋى مۇمكىن ەكەنىن ايتادى. ايتالىق, بۇگىندە وبلىس كولەمىندە 12 ادام ىشەك ينفەكتسياسىمەن ەمدەلىپ جاتىر ەكەن.
وڭىردە دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىندا الداعى ۋاقىتتا 7 ءىرى جوبانى ىسكە اسىرۋ باعىتىندا جۇمىس جۇرگىزىلىپ جاتىر. مەديتسينالىق قۇرال-جابدىقتارمەن قامتاماسىز ەتۋگە رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 1,5 ملرد تەڭگە, جالپى سيپاتتاعى ترانسفەرتتەر ەسەبىنەن 8,8 ملرد تەڭگە قارجى قاراستىرىلدى.
تۇركىستان وبلىسى
