02 مامىر, 2015

مۇمكىندىككە ساي مىندەتتەر

310 رەت
كورسەتىلدى
14 مين
وقۋ ءۇشىن

جارقىن بولاشاعىنا بەرىك سەنىمدى, حالقىنىڭ مىعىم قولداۋىنا يە ەل عانا الدىنا ءاردايىم ۇلكەن اسۋلار قويا الادى دەسەك, سونىڭ ناقتى كورىنىسىن كەزەكتەن تىس پرەزيدەنتتىك سايلاۋدان سوڭ ومىرىمىزدە ەرەكشە ەسكەن جاڭا سەرپىن ايعاقتاپ وتىر. ەلباسى ن.ءا. نازارباەۆتىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتى لاۋازىمىنا كىرىسۋ راسىمىندە سويلەگەن سوزىندە كور­سەتىلگەن بەس اۋقىمدى ىشكى مىندەت بارىمىزگە ورتاق جوعارى جاۋاپكەرشىلىك جۇكتەيدى. ونى ىسكە اسىرۋعا لايىقتى ۇلەس قوسۋعا بەلسەنە اتسالىسۋ ارقايسىمىزدىڭ ازاماتتىق پارىزىمىز بولۋعا تيىستىگى انىق.

وتاندىق فارماتسەۆتيكا ونەركاسىبىنىڭ وشاعى – «فيتوحيميا» حا­لىقارالىق عىلىمي-وندىرىستىك حولدينگ ۇجىمى ءوز ءىس-ماق­ساتىن وسىلاي تۇسىنەدى. مەملەكەت باسشىسى: «ءبىز قىسقا مەرزىمدە وتە كوپ جۇمىس اتقاردىق. بۇگىندە قازاقستان – ورتالىق ازياداعى ەكو­نوميكالىق كوشباسشى. بىراق توقتاۋعا بولمايدى. رەفورمالار ۇلتتىق ەكونوميكانى بىلىمگە نەگىزدەلگەن وزىق ەكونوميكاعا اينالدىرادى», دەپ قاداپ ايتقانداي, بۇگىندە بىلىكتىلىك مەن كاسىپتىك دەڭگەيى وسۋدەگى ءاربىر قازاقستاندىقتىڭ ءوز ەلىنىڭ يگىلىگى ءۇشىن جۇمىس ىستەۋىنە تولىقتاي مۇمكىندىگى بار. مۇنى جەرگىلىكتى تابيعي وسىمدىكتەر قۇرامىنان دارىلىك ونىمدەر جاساپ, شيپالىق قاسيەتتەرىن الىسقا تانىتۋشى ارىپتەستەرىمنىڭ ەڭبەگى دالەلدەپ كەلەدى. بۇل رەتتە جەتىستىكتەرىمىز از ەمەس. الايدا, وعان توقمەيىلسۋ ويىمىزدا جوق. قايتا سىرتقى رىنوكتا وتە ءوتىمدى فيتوپرەپاراتتار ءتۇر-ءتۇرىن شىعارۋدى ۇلعايتىپ, تاياۋ ارادا ەلىمىزدە ءوندىرىلۋ كولەمىن ەلباسى تاپسىرماسىنا سايكەس 50 پايىزعا جەتكىزۋ مىندەتى الدىمىزدا تۇر. سوندىقتان بۇل كۇندەگى تىنىمسىز ىزدەنىسىمىز بەن ۇدايى ۇمتىلىسىمىز وسى مەرەيلى ىسكە باعىتتالعان. ايقىن مىندەت پەن ناقتى ماقسات, مىنە, بىزگە قاشاندا قايرات بەرۋشى كۇش وسى. سول ارقىلى جاڭا جەتىستىكتەرگە قادام قارىشتاي تۇسۋىنە قۋانىشتىمىز. بوراش تىلەۋوۆ, «فيتوحيميا» حالىقارالىق عىلىمي-وندىرىستىك حولدينگىنىڭ زەرتحانا مەڭگەرۋشىسى, حيميا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور. قاراعاندى.

ەلباسى سوزىنەن سەنىمىم بەكي ءتۇستى

بيىلعى پرە­زي­دەنتتىك سايلاۋ – جاسىم كامەلەتكە تولىپ, داۋىس بەرۋگە قۇقىلى بولعالى ءوزىم ەكىنشى رەت قاتىسقان ءىرى ساياسي ناۋقان. بۇعان دەيىنگى 2011 جىلعى پرەزيدەنتتىك سايلاۋدا پرەزيدەنتتىككە كانديدات ن.ءا.نازارباەۆتىڭ سەنىم بىلدىرىلگەن ادامى بولعان ەدىم, بيىل دا سول تاجىريبەمدى جالعاستىرۋدىڭ ءساتى ءتۇستى. وبلىستىق دەڭگەيدە سايلاۋالدى ۇگىت-ناسيحات جۇمىستارىنا قاتىستىم. بۇل سايلاۋ قورىتىندىسىندا نۇرسۇلتان نازارباەۆ ءبىراۋىزدان جەڭىسكە جەتىپ, ەل تىزگىنىن ءوز قولىنا الدى. الەمدى مازاسىزدىققا دۋشار ەتكەن الۋان كەلەڭسىزدىكتەر كەزەڭىندە بۇل دۇرىس تاڭداۋ بولدى. ۇلىقتاۋ شاراسىندا ەلباسىنىڭ تەبى­رەنىسپەن ايتقان سوزدەرىن تەلەديداردان تىڭدادىم. بيىلعى سايلاۋدىڭ داۋىس بەرۋشىلەر كوپتەپ كەلگەندىگىمەن ەرەكشەلەنەتىندىگىن ايتقان مەملەكەت باسشىسى وزىنە دەگەن بارشا وتانداستاردىڭ ىقىلاسىن «سەنىم مانداتى» دەپ قابىلدايتىندىعىمەن-اق وزىنە جۇكتەلگەن مىندەت پەن پارىزعا قانشالىقتى قۇرمەتپەن قارايتىندىعىن اڭعارتتى. ۇلىقتاۋ ساتىندە مەملەكەت باسشىسى ءتاۋ­ەلسىز قازاقستان تاڭداعان جول جانە مەم­لەكەتىمىزدىڭ بۇعان دەيىنگى كەزدەسكەن قيىندىقتاردى ەڭسەرۋ تاجىريبەسى تۋرالى ايتىپ, الداعى باعىتتارعا توقتالدى. جاھاندىق قيىندىقتار, الەمدىك قارجىلىق-ەكونوميكالىق تۇراقسىزدىق, مەملەكەتتەر اراسىنداعى تەكەتىرەس پەن ءدىني سيپاتتاعى قاۋىپتەردىڭ تيگىزۋى ىقتيمال كەلەڭسىزدىكتەردىڭ الدىن الۋ ءۇشىن مىقتى ەكونوميكالىق ساياساتتىڭ قاجەت بولعاندىعىن, ول ءۇشىن «نۇرلى جول» باعدار­لاماسى قابىلدانعاندىعىن ايتتى. قازاقستان قانداي جاعدايدا بولسا دا تىعىرىققا تىرەلگەن جوق جانە تاعدىر مۇنداي اۋىر جولدى ءبىزدىڭ ەلىمىزدىڭ ماڭدايىنا كەزىكتىرمەسىن دەپ تىلەيمىز. «ساقتانساڭ ساقتايدى» نەمەسە «قامدانعان قاپى قالمايدى» دەگەن بابا ناقىلىنا سۇيەنسەك, ەلباسىمىزدىڭ ۇستانعان ساياساتى تاۋەلسىز ەلىمىزدىڭ ودان ءارى وركەندەۋىنە, دامىعان 30 ەلدىڭ قاتارىنا ەنۋگە باستاما بولارى ءسوزسىز. ۇلىقتاۋ كەزىندەگى سويلەگەن سوزىندە ن.نازارباەۆ قازاقستان حالقىن ءبىر بولۋعا, جاڭا رەفورمالاردى بىرلەسە جۇزەگە اسىرۋعا شاقىردى. بۇل ءبىزدىڭ ەلىمىزدى تىنىشتىق جولىمەن ءۇمىتتى بولاشاققا باستايتىن سەنىم جولى دەپ بىلەمىن. ۇلاعاتى مول ۇلىقتاۋ شاراسىنداعى ەلباسى ءسوزى ەرتەڭگە دەگەن سەنىمىمدى بەكىتە ءتۇستى. باقتىباي جايلاۋ, ش.ەسەنوۆ اتىنداعى كمتيۋ PhD  دوكتورانتى. ماڭعىستاۋ وبلىسى.

ەلىمىزدىڭ نەسىبەسى ەسەلەنە بەرسىن!

اركىم ءوزى شىققان تاۋىن بيىك بولسىن دەيدى. ال ءوز وتانىنا دەگەن قۇرمەت, ءتىپتى, ەرەكشە بولۋى ءتيىس. مەن 1931 جىلى ءدۇ­نيەگە كەلگەنمىن. پات­شالىق رەسەيدىڭ وتكەن عاسىردىڭ باسىندا ەسەپتەگەن سانا­عىندا قازاقتار سانى ايتار­لىقتاي كوپ بول­­عان ەكەن. وزگەگە بودان بولىپ, ءوز تىزگىنى وزىنە تيمەي قۇسا بولعان قازاق ءارتۇرلى ناۋبەتتەن قىرىلا-قىرىلا اتاقتى تىڭ يگەرۋ كەزىندە ءوز ەلىندە 30 پايىزعا دا جەتپەي قالدى. دەنى تۇرمەدەن «تىڭ يگەرۋگە» شىعارىلعان  كەلىمسەكتەردىڭ كەسىرىنەن حالقى­مىز رۋحاني جاعىنان ازىپ, سولتۇستىك وبلىستارداعى از عانا جۇرتىمىز قيىر شىعىستاعى كەيبىر, ۇلتتار سياقتى ۇلتتىق قۇنارىنان ايىرىلىپ قالا جازدادى. نۇرسۇلتان نازار­باەۆقا, مىنە, كەڭەس ودا­عىنان وسىنداي مەملەكەتكە پرەزيدەنت بولۋ بۇيىرعان ەدى. ەسىك كوزىندە ەدىك, ءتور­گە شىعاردى. رۋ­حى­­مىز كۇيرەپ ەدى, قاي­راتتاندىردى. مىق­تى مەملەكەت قۇردى. ەلدەگى ءارتۇرلى ەتنوس وكىل­دەرىنىڭ باسىن قوسىپ, ورتاق مۇددە, ءبىر ماقساتقا جۇمىلدىردى. ەكونوميكامىز ءوستى. ۇلتارالىق كەلىسىم مەن تاتۋلىقتىڭ ارقاسىندا بەيبىتشىلىكتى ساقتاپ, قادىرىن ۇقتىق. «قازاقستان-2050» ستراتەگياسى ەلىمىزدىڭ تۇپقازىعى بولىپ, الەمدەگى مىقتى 30 ەلدىڭ قا­تارىنا كىرۋگە تالپىنىپ جاتىرمىز. جاقسىلىقتى بىلمەيتىن كەراۋىزدار ايتسا ايتا بەرسىن, كورمەسە كورمەي-اق قويسىن, قازاقستان ورتالىق ازياداعى مىقتى مەملەكەتكە اينالدى, الەم جۇرتشىلىعى مويىندادى. كەشە ەلباسىن ۇلىقتاۋ راسىمىندە رەسەي مەن اقش پرەزيدەنتتەرى «بۇل ءسىزدىڭ ەڭبەگىڭىزدىڭ جەمىسى» دەپ قۇتتىقتاپ جاتىر. بۇرىن بىرىنە امالسىزدان بودان بولساق, ەكىنشى الپاۋىت مەملەكەت قازاق جايلى ەستىگەن دە جوق ەدى عوي. بۇگىندە قازاق بالاسىنىڭ نەسىبەسى وزىندە, داۋلەتى تاسىدى. نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «نۇر­لى جولى» اداس­تىرماس تەمىرقازىعىمىز, ەلباسىمىز قازاقستاندى تاعى دا بيىككە باستاي بەرسىن, ءبىز سۇيەۋ بولايىق. ءجاميلا جانىسباەۆا, التىن القا يەگەرى. وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى.

ۇستانار باعىتىمىز – ۇلت جوسپارى

ەلباسىن ۇلىقتاۋ سالتاناتىنا قاتىسۋشى وتان­داستارىمىزدىڭ قاتارىندا بولعانىما قۋانىشتىمىن. بۇل وقيعانى ەڭسەلى ەلدىگىمىزدىڭ جارقىن تاريحي ءساتى دەپ قابىلدادىم. ويتكەنى, ەلى­مىزدىڭ كونستيتۋتسياسىنا ساي وتكىزىلەتىن ۇلىقتاۋ ءراسىمى كەز كەلگەن ەلى مەن جەرىن سۇيە­تىن ازاماتتىڭ جۇرەگىندەگى وتانشىلدىق رۋحتى وياتادى. سالتاناتتى شارانىڭ سايلاۋدان كەيىن ىلە-شالا بىرلىك كۇنى قارساڭىندا ءوتۋى دە ورىندى. سەبەبى, ءبىز بۇل سايلاۋ­دا بەرىك ىنتىماعىمىزدى تانىتتىق. قاراساق, ەلباسى تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ تاريحىندا بە­سىنشى مارتە ۇلىقتاۋ سالتاناتىن وتكىزىپ وتىر ەكەن. بۇل – كەز كەلگەن مەملەكەت باسشىسىنا بۇيىرا بەرمەيتىن باقىت! وسى جىلدارى ەلىمىز جاڭا تۇرپاتتى مەملەكەت قۇرعان پرەزيدەنتكە سەنىم ارتتى, ءاردايىم قولداۋ كورسەتتى. سونىڭ ناتيجەسىندە, ەلىمىزدىڭ ەكونوميكاسى ىلگەرىلەدى, الەۋەتى كۇشەيدى. مەديتسينا مەن ءبىلىم بەرۋ سالاسىندا كوپتەگەن وڭ وزگەرىستەر ءجۇردى. جۋىردا پرەزيدەنت شىعىس وڭىرىنە جۇمىس ساپارى­مەن كەلگەندە قازاقستاننىڭ مەديتسينالىق مۇمكىندىكتەرىندە قول جەتكىزگەن وراسان جەتىستىكتەر تۋرالى ايتتى. ونىڭ ءبارى ستراتەگيالىق دامۋ جوسپارىن قۇرا بىلگەن ەلباسىنىڭ ەرەن ەڭبەگى, كورەگەندىگى دەپ بىلگەنىمىز ءجون. شىعىس وڭىرىندە العاش رەت مەديتسينالىق كلاس­تەر قالىپتاستى. راديولوگيالىق ورتالىق قۇرىلدى. سالاماتتى ءومىر سالتىن قالىپتاستىرۋ ماقساتىندا سپورت نىساندارى جەلىسى بوي كوتەردى. ارينە, مۇنىڭ ءبارى مەملەكەتتىڭ ەڭ باستى قۇندىلىعى بولىپ تابىلاتىن ادامداردىڭ دەنساۋلىعىن جاقسارتادى. نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى ۇلىقتاۋ سالتاناتىندا «ۇلت جوسپارى» دەپ اتاعان رەفورمالاردى جۇزەگە اسىرۋ بارىسىندا ءبىزدىڭ باعىتىمىز تاعى دا ايقىندالا ءتۇستى. بارشامىزدى جاھاندىق سىن-قاتەرلەر جاعدايىندا جۇمىلا ەڭبەك ەتۋ كۇتىپ تۇر. رايا راحيموۆا, «انا مەن بالا ورتالىعى» كمقك ديرەكتورى, شىعىس قازاقستان وبلىستىق ءماسليحاتىنىڭ دەپۋتاتى. وسكەمەن.

مۇرات پەن مىندەت

قازاقستان حالقى ءبىرتۇتاس ەلدىك مۇددەنى ويلايتىن, ۇلى ىستەردىڭ جولىندا بىرلىكتىڭ بۋىنىن بەكىتە ازاماتتىق بەلسەندىلىك تانىتتى. دەمەك, تاريحتىڭ جاڭا پاراعى اشىلدى. ەندى ءبىزدىڭ الدىمىزدا قاداۋ-قاداۋ مىندەتتەر تۇر. ونى ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ۇلىقتاۋ راسىمىندە سويلەگەن سوزىندە ناقتىلاپ بەردى. اسىرەسە, ەل الدىندا تۇرعان بەس اۋقىمدى ىشكى مىندەتتىڭ بارلىعىنىڭ دا ماڭىزى ايرىقشا ەكەنى داۋ­سىز. «بىرىنشىدەن, بىزگە تۇراقتىلىعىمىزدىڭ تىرەگى رەتىندەگى ورتا تاپتىڭ ۇلەسىن ۇلعايتىپ, بيزنەستى دامىتۋ جانە ەلگە ورتا تابىسى بار تۇرعىندارىنىڭ سانى باسىم مەملەكەت بولۋعا كومەكتەسۋ كەرەك», دەپ ورىندى اتاپ ءوتتى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى. كوپەتنوستى ءبىزدىڭ ەلىمىز ءۇشىن ەڭ باستى قاجەتتىلىك – تۇراقتىلىق. ويتكەنى, ءبىز ەل ىشىندەگى تۇراقتىلىق ارقىلى تالاي قيىندىقتى ەڭسەرىپ كەلەمىز. زاۋىت-فابريكالار جۇمىسىن توقتاتىپ, جاپپاي جۇمىسسىزدىق بەلەڭ العان, زەينەتاقى مەن جالاقى ءبىر­نەشە ايلاپ بەرىلمەگەن ءتاۋ­ەلسىزدىكتىڭ ەلەڭ-الاڭ شا­عى بارشانىڭ ەسىندە بولار. سول ءبىر قيىن كەزەڭدە ەلدىڭ تۇراقتىلىعىن شاي­قالتقىسى كەلىپ, ءتۇرلى اي­لا-شارعىمەن ىرىتكى سالۋدى كوزدەگەندەر دە تابىلدى. الايدا, ەلباسىنىڭ ەل-جۇرتتى بىرلىككە ۇندەپ, قيىندىقتى بىرگە ەڭسەرۋگە ۇندەگەن, ۇلتتىق ەكونوميكانى جانداندىرۋعا, ءار اۋىلدا ساپالى ءونىم وندىرەتىن جاڭا كاسىپورىندار اشۋعا بار كۇش-قايراتىن جۇمساعان قايراتكەرلىگىن دە ۇمىتا قويعان جوق. قازىر ەلىمىز تمد, ور­تالىق ازيا شەڭبەرىندە عانا ەمەس, سونىمەن بىرگە, الەمدىك وركەنيەتتىڭ بەل ورتاسىنان لايىقتى ورنىن ويىپ العان قۋاتتى مەملەكەتكە اينالدى. بۇعان, ارينە, ەلباسىنىڭ كوشباسشىلىق, ساياساتكەرلىك, رەفورماتورلىق قاسيەتتەرى الدىمەن سەبەپكەر بولسا, ەڭ باستىسى – ەلىمىزدەگى تۇراقتىلىق پەن بىرلىكتىڭ وڭ اسەر ەتكەنى جانە داۋسىز. تاۋبە دەپ ايتايىق, ەلى­مىزدە ەكونوميكانىڭ ءار سالاسى قارقىندى دامۋدا, اسىرەسە, شاعىن جانە ورتا بيزنەس كەڭ قانات جايدى. جاس­تارىمىز ەلىمىزدىڭ, ءتىپتى, الەمنىڭ ەڭ وزىق وقۋ ورىندارىندا جوعارى ءبىلىم الىپ, وتاندىق ەكونوميكانى ءور­كەندەتۋگە لايىقتى ۇلەسىن قوسا باستادى. مۇنىڭ بارىنە تۇراقتىلىقتىڭ ارقاسىندا قول جەتكىزىپ كەلەمىز. ال تۇ­راقتىلىعى شايقالعان, اۋىزبىرلىگىنە سىنا قاعىلعان ەلدەردىڭ الەۋمەتتىك-ەكو­نوميكالىق احۋالىنىڭ كۇرت ناشارلاعانىنا, حالقى ءوز­گە مەملەكەتتەردەن پانا ىزدە­گەنىنە كۋا بولىپ وتىرمىز. مىنە, وسى تۇرعىدان ايت­قاندا, تاۋەلسىز قازاق­ستانىمىزدى الەمدەگى ءبا­سەكەگە قابىلەتتى 30 ەلدىڭ ءبى­رىنە, ەكونوميكاسى قۋاتتى مەملەكەتكە اينالدىرۋ ءۇشىن تۇراقتىلىق پەن بىرلىكتى, ەتنوسارالىق تاتۋلىق پەن سىيلاستىقتى كوزدىڭ قارا­شىعىنداي ساقتاۋىمىز قا­جەت. تۇراقتىلىق – تاۋەل­سىزدىگىمىزدى ماڭگىلىك ەتۋدىڭ, ءسويتىپ, ەلىمىزدىڭ اسقار-اسقار اسۋلاردى باعىندىرۋىنا باس­تار ەڭ باستى مۇراتىنا اينالسا دەيمىن. بەيبىت مامراەۆ,  ح.دوسمۇحامەدوۆ اتىنداعى اتىراۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ  رەكتورى, پروفەسسور. اتىراۋ. ERA_3207+

قارقىندى ىلگەرىلەۋ كەپىلى

ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ قا­زاقستان رەسپۋب­ليكا­سىنىڭ پرەزي­دەنتى لاۋازىمىنا كىرىسۋ راسىمىندە سويلەگەن ءسوزىن تەلەديداردان مۇقيات تىڭدادىم. شىنى كەرەك, بۇل جولى دا سارابدال ساياساتكەر, كورەگەن كوسەم ەكەنى ايقىن كورىندى. ەلباسى سوزىنەن سىندارلى ساياساتىنىڭ ساباقتاستىعىن اڭعاردىم. تاۋەلسىزدىك جىلدارى قول جەتكەن تابىستارىمىز قالاي جىمداسىپ جاتقان بولسا, الدا اتقارىلار اۋقىمدى ىستەر قاناتتاس قادام باساتىنىنا كوزىمىز جەتتى. مۇنداي بىرەگەي بايلانىستاعى باياندى باعدارلامالاردى جۇزەگە اسىرۋداعى اۋىر مىندەتتەردى جۇيەلەپ, جىكتەپ جەتكىزۋى ۇلكەن ءۇمىتتىڭ ءتىنىن شيراتىپ, تۇعىرىن بەكىتە ءتۇستى. مەملەكەت باسشىسى قازاقستاننىڭ دامىعان 30 ەلدىڭ قاتارىنا ەنۋى ءۇشىن «ماڭگىلىك ەل» ۇلتتىق يدەياسى مەن «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىنا, «نۇرلى جول» باعدارلاماسى مەن «بەس حالىقتىق رەفورماعا» باسىمدىق بەرىلەتىنىن اتاپ ءوتتى. ەلباسى بۇل جولدا مامىراجاي تىرلىك بولمايتىنىن, الداعى دامۋىمىزعا ءالى بەس جاڭا سىرتقى سىن-قاتەرلەر قاۋىپ ءتوندىرىپ وتىرعانىن دا جاسىرمادى. بولاشاقتاعى ەل الدىندا تۇرعان بەس اۋقىمدى ىشكى مىندەتتەردىڭ ءتىنىن تارقاتا باياندادى. – بىرىنشىدەن, بىزگە تۇراقتىلىعىمىزدىڭ تىرەگى رەتىندەگى ورتا تاپتىڭ ۇلەسىن ۇلعايتىپ, بيزنەستى دامىتۋ جانە ەلگە ورتا تابىسى بار تۇرعىندارىنىڭ سانى باسىم مەملەكەت بولۋعا كومەكتەسۋ كەرەك, – دەپ قاداپ ايتتى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى. مۇنىڭ قازىردىڭ وزىندە نەگىزى قالىپتاسىپ قالعانىن جاسىرۋدىڭ رەتى جوق. شالعايداعى ءبىزدىڭ اۋدان بۇرىن بىرىڭعاي مال شارۋاشىلىعىمەن اينالىسىپ كەلگەن-ءدى. قازىر شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىكتىڭ كوشى كورىكتى بولا تۇسۋدە. جىل سايىن كاسىپكەرلەر سانى دا, ولار وندىرەتىن ونىمدەردىڭ تۇرلەرى دە ارتىپ كەلەدى. ەندى كاسىپكەرلىكتى ءارتاراپتاندىرىپ, سۇرانىسقا يە, باسەكەگە قابىلەتتى ءونىم ءوندىرۋ ماڭىزدى. سوندا عانا ىلگەرىلەۋ قارقىنىمىز بۇرىنعىدان دا قۋاتتى بولادى. ال بۇل باعىتتا ۇكىمەت تاراپىنان قولداۋ جاقسى. بىزگە دامىعان ەلدەر ەكونوميكاسىنىڭ نەگىزىن شاعىن جانە ورتا بيزنەس قۇرايتىنى ۇلگى بولۋى كەرەك. ەلباسى ۇستانىمدارىنىڭ ىلگەرى كۇندەرىمىزدىڭ بۇرىنعىدان دا شۋاقتى بولاتىنىنا نەگىز قالايتىنىنا بەك سەنىمدىمىز. مىڭجاسار دوسوۆ, ويىل اۋداندىق ءماسليحاتى اپپاراتىنىڭ باسشىسى. اقتوبە وبلىسى.
سوڭعى جاڭالىقتار