ەل تاريحىن ەرلەر جاسايتىنى ايان. ەسىمى ۇرپاققا ۇلگى بولا بىلگەن سوعىس جانە ەڭبەك ارداگەرلەرىنىڭ ءبىرى جىلقايدار ەگىنباي ۇلى ەدى. جەتىسۋ گۋبەرنياسىنىڭ قاپال ۋەزىنە قاراستى بالعالى بولىسىنداعى ون ءبىرىنشى اۋىلدا دۇنيەگە كەلگەن ول 1941 جىلى اسكەر قاتارىنا شاقىرىلىپ, مايدانعا اتتاندى.
...قىستىڭ قاقاعان ايازى قىسقان جەلتوقسان ايىندا شاعان تاۋىنىڭ باۋرايىنداعى شاعىن اۋىلداردان جينالعان ءبىر توپ جاس جىگىت سوعىسقا اتتانادى. سولاردىڭ اراسىندا جىلقايدار دا بار ەدى. ولار ىرىم بولسىن دەپ كوكسۋ وزەنىنەن ءبىر-ءبىر توستاق سۋ ىشەدى. ودان سوڭ اۋىلداستارى كوكەن كەرىمبەكوۆ, تاستان قابدولدانوۆ ۇشەۋى وزەن جاعاسىنداعى تاۋعا شىعىپ, ونىڭ توبەسىنە وزدەرىنىڭ ءبىر-ءبىر زاتىن قالدىرادى.
كوپ كەشىكپەي قاتارداعى جاۋىنگەر جىلقايدار ەگىنباەۆ №1045 اتقىشتار پولكىندە العاشقى ءاسكەري دايىندىقتان ءوتىپ, 8-ءشى گۆارديالىق پانفيلوۆشىلار ديۆيزياسىنىڭ قۇرامىنا قابىلداندى. وسىلايشا, ونىڭ مايدانداعى جورىق جولدارى باستالدى.
بىردە جىلقايدار اعانىڭ فاشيستەرمەن قولما-قول ايقاسقا تۇسكەنى بار. سەن ءفاشيستى ءولتىرمەسەڭ, ول سەنى ولتىرەدى. ونىڭ ۇستىنە ءبىر ادىم كەيىن شەگىنۋگە بولمايدى. ولار شاعىن دەرەۆنياعا بەكىنىپ العان جاۋدى ىعىستىرۋ ءۇشىن شابۋىلعا شىققان. نەمىستەردىڭ مينومەتتەرىنەن توقتاۋسىز اتىلعان وق اجال شاشىپ, جىلانداي ىسقىرادى. بۇلار دا قارسىلاستار بەكىنىسىن وقتىن استىنا الىپ جاتىر. شابۋىل تولاستاعان ءبىر ساتتە جان-جاعىنا قاراسا, جانىندا بىرگە جۇگىرىپ كەلە جاتقان كوكەننەن باسقا قارۋلاس جاۋىنگەرلەرى كورىنبەيدى. ەكەۋى ۆزۆودتان اۋدەم جەرگە ۇزاپ كەتىپتى. قولىنداعى مىلتىعىن مىعىم ۇستاعان ول وزىنە قاراي ۇمتىلعان نەمىستىڭ ەكى سولداتىن كۇرەس ءتاسىلىن قولدانىپ, جەر جاستاندىرادى. وسىنداي تاعى ءبىر قيان-كەسكى ۇرىس كەزىندە ول جارالى, ىڭىرسىعان داۋىستى ەستيدى. ءتۇن قاراڭعى بولاتىن. «جىلقايدار», دەگەن ءالسىز داۋىسقا جالت قاراسا, دوسى كوكەن ەكەن. ول جارالانىپتى. كوكەندى شينەلگە جاتقىزا سۇيرەپ, جاۋىنگەرلەرگە كومەك كورسەتىپ جاتقان مەدبيكەلەر مەن دارىگەرلەرگە جەتكىزدى. وق ونىڭ قابىرعاسى مەن يىعىنا ءتيىپتى. ولار جاۋمەن ۇرىستا وسىلاي شىنىقتى.
جىلقايدار ەگىنباەۆتىڭ وقۋشىلارمەن كەزدەسۋىندە سۇراپىل سوعىستاعى شايقاستى ەسىنە الىپ: «لەنينگراد قالاسىنىڭ جەرى سازدى بولعاندىقتان, تەرەڭ قازعان وكوبىمىزدىڭ ءىشى لاي سۋعا, قارعا تولىپ كەتەتىن. سوعان قاراماستان, اعاش بۇتاقتارىن توسەپ, كۇنى-ءتۇنى سۋىق سۋدىڭ, قاتقان مۇزدىڭ ۇستىندە كوز ءىلىندىرىپ جۇردىك. الايدا, سۋىق ءتيىپ ءبىر ادامنىڭ جوتەلگەنىن, اۋىرعانىن كورگەن جوقپىن. سول كەزدەگى جاۋىنگەرلەر نەتكەن مىقتى بولعان دەسەڭشى! ەكىنشى ءبىر تاڭعالعانىم, ءوزىڭدى ەمەس, ارتىڭدا تۇرعان ەلىڭدى قورعاۋ قاجەت ەكەنىن ءبىر ءسات ەستەن شىعارمايتىنبىز. ۇگىت-ناسيحات وتە مىقتى بولدى. ءبىز ەل, جەر ءۇشىن كوزسىز باتىرلىققا بارۋعا, اجال قۇشۋعا دا دايىن بولدىق. مەن ءپاتريوتيزمنىڭ نە ەكەنىن قاندى مايداننان ۇعىپ, شىڭدالىپ كەلگەنمىن», – دەگەن ەدى.
ول مايدان دالاسىندا كورسەتكەن ەرلىكتەرى ءۇشىن «قىزىل جۇلدىز», ءىىى دارەجەلى داڭق, ءى دارەجەلى وتان سوعىسى وردەندەرىمەن, «لەنينگرادتى قورعاعانى ءۇشىن», «ەرلىگى ءۇشىن», «موسكۆانى قورعاعانى ءۇشىن» مەدالدارىمەن ناگرادتالعان.
سوعىستان امان ورالعان جىلقايدار اعا الماتى وبلىسىنداعى كوكسۋ اۋدانىنىڭ كوكباستاۋ ۇجىمشارىندا ەسەپشى, باس ەسەپشى بولىپ ەڭبەك ەتتى. ودان كەيىنگى جىلدارى كۋيبىشەۆ اتىنداعى, لەنين اتىنداعى ۇجىمشار باسقارمالارىنىڭ توراعاسى بولدى. قاشاندا قاراپايىم, كىشىپەيىل, ەڭبەكسۇيگىش, وزىنە دە, وزگەگە دە تالاپ قويعىش, سوزىنە دە, ىسىنە دە بەرىك. جىلقايدار ەگىنباي ۇلىنىڭ ەڭبەكتەگى ەرەن ىستەرى لايىقتى باعالانىپ وتىردى. ول وكتيابر رەۆوليۋتسياسى, ەڭبەك قىزىل تۋ, «قۇرمەت بەلگىسى» وردەندەرىمەن جانە كوپتەگەن مەدالدارمەن ماراپاتتالدى. ەكى رەت وبلىستىق كەڭەسكە دەپۋتات بولىپ سايلاندى. 1993 جىلعى 12 مامىردا قازىرگى شاڭىراق اۋىلىنداعى مەكتەپكە سوعىس جانە ەڭبەك ارداگەرى جىلقايدار ەگىنباەۆتىڭ ەسىمى بەرىلدى.
ءاليسۇلتان قۇلانباي,
«ەگەمەن قازاقستان».
الماتى وبلىسى.
سۋرەتتە: مايدانگەرلەر ج.ەگىنباي ۇلى (وڭ جاقتا) مەن ن.امانباەۆ.
