مەملەكەتتىك تەتىكتەردى ءتيىمدى پايدالانىپ, ديقاندارعا, شارۋالارعا ءتيىستى قولداۋ كورسەتۋ, اۋىل شارۋاشىلىعى بويىنشا بەكىتىلگەن ينديكاتورلاردى ورىنداۋ وتە ماڭىزدى. وبلىستا كوكتەمگى دالا جۇمىستارىنا 61,5 مىڭ توننا جەڭىلدەتىلگەن جانار-جاعارمايعا قاجەتتىلىك انىقتالىپ وتىر. بوساتۋ جۇمىستارى اقپان ايىنان باستالادى. تاۋار وندىرۋشىلەردە جازدىق داقىلداردىڭ قاجەتتى تۇقىم كولەمى جەتكىلىكتى. مينەرالدىق تىڭايتقىشتارمەن قامتاماسىز ەتۋگە وبلىستىق بيۋدجەتتەن 7 ملرد تەڭگە قاراستىرىلعان. وتاندىق تىڭايتقىش ءوندىرۋشى «قازازوت» اق, «قازفوسفات» جشس-مەن وبلىسقا جەتكىزىلەتىن قاجەتتى تىڭايتقىش كولەمى كەلىسىلگەن.
اگروونەركاسىپ كەشەنىن دامىتۋ ماسەلەلەرى قارالعان ماجىلىستە وبلىس اكىمى نۇرالحان كوشەروۆ جاۋاپتى باسقارما باسشىلارى مەن اۋدان, قالا اكىمدەرىنە ناقتى مىندەتتەر جۇكتەدى. بەكىتىلگەن ينديكاتوردى ورىنداماعان باسشىلارعا سىن-ەسكەرتپە ايتىپ, جۇمىستى كۇشەيتۋدى تاپسىردى. سونداي-اق ءاربىر اۋداننىڭ ەرەكشەلىگىنە ساي شارۋاشىلىقتى دامىتىپ, ونىمدىلىكتى ارتتىرۋ, ينۆەستيتسيا تارتۋ جۇمىسىن كۇشەيتۋ جۇكتەلدى. وبلىس اكىمدىگىنىڭ مالىمەتىنە قاراعاندا, كوكتەمگى دالا جۇمىستارىن نەسيەلەندىرۋگە 13 ملرد تەڭگەگە ءوتىنىش بەرىلگەن. بۇگىندە 4 ملرد تەڭگەگە ءوتىنىم قابىلدانىپ, 2 ملرد تەڭگەنى قۇرايتىن جوبالار ماقۇلدانعان, قارجىلاندىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر. قازىرگى تاڭدا وبلىستىڭ ەگىستىك القاپتارىندا 51% جەر ايدالدى. دالا جۇمىستارىنا قولدانىستاعى 25 مىڭ تەحنيكا جۇمىلدىرىلادى. وڭىردەگى اۋىل شارۋاشىلىعى قۇرىلىمدارىندا 12 مىڭ تراكتور, مىڭ ءدان سەپكىش, 554 سوقا, مىڭ قوپسىتقىش قۇرالدارى بار. تەحنيكانىڭ 98 پايىزى دالا جۇمىستارىنا دايىن. وتكەن جىلى مەملەكەتتىك قولداۋلاردىڭ تۇراقتى كورسەتىلۋىنىڭ ناتيجەسىندە, اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكالارى 6,3%-عا جاڭاردى.
اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىن دامىتۋ, وسى باعىتقا ينۆەستيتسيا تارتۋ, تەرەڭ وڭدەۋ ءىسىن شيراتىپ, سۋ ۇنەمدەۋ تەحنولوگيالارىن ەنگىزۋ جۇمىستارىن كۇشەيتۋ باستى باعىت رەتىندە اتالىپ وتىرعان وڭىردە وتكەن جىلى جالپى ءونىم كولەمى 1,1 ترلن تەڭگە بولعان. اگروونەركاسىپ كەشەنىنىڭ نەگىزگى كاپيتالىنا 146,1 ملرد تەڭگە تارتىلعان. وبلىستىق اۋىل شارۋاشىلىعى باسقارماسى باسشىسىنىڭ مىندەتىن ۋاقىتشا اتقارۋشى الىبەك پلالوۆتىڭ ايتۋىنشا, ەگىس قۇرىلىمىن قالىپتاستىرۋدا رەنتابەلدىلىگى جوعارى داقىلدارعا باسىمدىق بەرىلىپ وتىر. اتاپ ايتقاندا, ماقتا 31 مىڭ گەكتارعا, ءداندى داقىلدار 3 مىڭ گەكتارعا, مايلى داقىلدار 2 مىڭ گەكتارعا ارتىعىمەن ورنالاستىرىلادى. باقشا داقىلدارى 8 مىڭ گەكتارعا, مال ازىقتىق داقىلدار 6 مىڭ گەكتارعا قىسقارتىلماق. وڭىردە اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىن 7 باعىتتا دامىتۋ جوسپارى بەكىتىلدى. بىرىنشىدەن, اۋىل شارۋاشىلىعى داقىلداردىڭ ونىمدىلىگىن ارتتىرۋ كوزدەلگەن. ەگىس كولەمى 37 مىڭ گەكتارعا ارتىپ, 906,2 مىڭ گەكتاردى قۇرايتىن بولادى. ەگىستىكتى ءارتاراپتاندىرۋ ارقىلى ونىمدىلىكتى جاڭا تەحنولوگيا ادىسىمەن ۇلعايتۋ ماقساتىندا بيىل 58 مىڭ گەكتار جەرگە ماقتا ەگىلەدى. تاجىريبە كورسەتكەندەي, تەحنولوگيانىڭ تيىمدىلىگى – سۋدى, مينەرالدى تىڭايتقىشتاردى, جۇمىس كۇشىن ۇنەمدەي وتىرىپ, كەمىندە 60 تسەنتنەردەن, ياعني ورتاشا كورسەتكىشتەن 2,5 ەسە جوعارى ءونىم الۋعا بولادى. ەكىنشىدەن, ماقتا-توقىما كلاستەرىن قۇرۋ جۇمىستارى جالعاسادى. ۇشىنشىدەن, جاڭادان 47 مىڭ گەكتار جەرگە سۋ ۇنەمدەۋ تەحنولوگيالارى ەنگىزىلەدى. سونىمەن بىرگە اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكالارى پاركى جاڭارتىلادى. سالاعا جالپى قۇنى 155 ملرد تەڭگە تارتىلىپ, 35 جوبا ىسكە اسىرىلادى. ونىڭ ىشىندە 7 قايتا وڭدەۋ كاسىپورنى اشىلادى.
«اۋىل اماناتى» جوباسىن كووپەراتسياعا باعدارلاۋ شاراسى جالعاسادى. 2025 جىلدىڭ العاشقى كەزەڭىنە 7,4 ملرد تەڭگە ءبولىنىپ, جاڭادان 62 كووپەراتيۆ قۇرۋ جوسپارلانىپ وتىر. سونىمەن بىرگە وبلىستا سۋ نىساندارىن قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلمەك. وتكەن جىلى قۇرىلعان 62 كووپەراتيۆتىڭ 37-ءسى قارجىلاندىرىلىپ, ناتيجەسىندە, 23 كووپەراتيۆ قىزمەت كورسەتۋگە قاجەتتى تەحنيكالار ساتىپ السا, 14 كووپەراتيۆ قايتا وڭدەۋ تسەحتارىن ىسكە قوستى. تۇراقتى جۇمىسپەن 148 ازامات قامتاماسىز ەتىلدى.
بيىل سۋ شارۋاشىلىعى نىساندارىن قالپىنا كەلتىرۋ بويىنشا
ءى كەزەڭگە 14 جوبا ۇسىنىلىپ, 166 شاقىرىم سۋ ارناسىن بەتونمەن قاپتاۋ كوزدەلىپ وتىر. جوبا تولىق ىسكە اسقان جاعدايدا ىرگەلەس جاتقان 53,3 مىڭ گەكتار جەرگە اعىن سۋ جەتكىزۋ جاقسارادى. وسى ورايدا ايتا كەتەلىك, ماقتاارال اۋدانىنىڭ يندۋستريالىق ايماعىندا تامشىلاتىپ سۋارۋعا قاجەتتى قۇرال-جابدىقتاردى, تۇقىمدىق ءشيتتى وندىرەتىن «BEGASH» جشس-عا قاراستى قوس بىردەي زاۋىتتىڭ قۇرىلىسى جۇرگىزىلىپ جاتىر. تامشىلاتىپ سۋارۋ تاسپاسىن شىعاراتىن زاۋىتتىڭ قۇنى 1,5 ملرد تەڭگەنى قۇراپ, 25 ادامدى تۇراقتى جۇمىس ورنىمەن قامتيدى. قۇنى 1,5 ملرد تەڭگە ماقتا تۇقىمىن وڭدەۋ زاۋىتى 17 ادامدى تۇراقتى جۇمىس ورنىمەن قامتاماسىز ەتەتىن بولادى. ەكى جوبا دا 2025 جىلى ىسكە قوسىلادى دەپ مەجەلەنگەن. ماقتاارال اۋدانىنىڭ يندۋستريالىق ايماعىنىڭ جالپى جەر كولەمى 24,2 گەكتاردى قۇراپ, قازىرگى تاڭدا جالپى 5,45 ملرد تەڭگە كولەمىندە 4 ينۆەستيتسيالىق جوبا ىسكە اسىرىلعان. الداعى ۋاقىتتا 2 ملرد تەڭگە كولەمىندە تاعى 4 ينۆەستيتسيالىق جوبا جۇزەگە اسىرىلىپ, بيىل ىسكە قوسىلادى.
وڭىردە ماقساتسىز پايدالانىلىپ جاتقان جەردى قايتارۋ ءىسى دە جۇيەلى جۇرگىزىلىپ كەلەدى. وبلىستىق جەر قاتىناستارى باسقارماسىنىڭ باسشىسى ەرعالي تىلەگەننىڭ ايتۋىنشا, وڭىردەگى جەر قورى – 11 ملن 610,3 مىڭ گەكتار. بىلتىر وبلىس كولەمىندە 70,9 مىڭ گەكتار جەر تەلىمدەرى مەملەكەت مەنشىگىنە قايتارىلدى. الدىڭعى جىلدىڭ باسىندا جايىلىم تاپشىلىعى 2122,2 مىڭ گەكتار ەدى, اتقارىلعان جۇمىستار ناتيجەسىندە بۇل كورسەتكىش تومەندەپ, وتكەن جىلى 608 مىڭ گەكتار بولدى.
تۇركىستان وبلىسى
