اقيۇ-نىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى حابارلاعانداي, يوردانيادان گازاعا گۋمانيتارلىق كومەك جونەلتۋ جۇمىسىن ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگى جونىندەگى يسلام ۇيىمىنىڭ باس ديرەكتورى, ەلشى بەرىك ارىن, قازاقستاننىڭ يوردانياداعى ەلشىسى تالعات شالدانباي قاداعالاعان. ءاز-زارقا ايماعىنىڭ عاباۋي قالاسىنداعى يوردانيا حاشيميت قايىرىمدىلىق ۇيىمىنىڭ (يحقۇ) قويماسىنان گازاعا 12 جۇك كولىگىنە تيەلگەن 200 توننا ءبىرىنشى سۇرىپتى بيداي ۇنى جونەلتىلدى.
2023 جىلدىڭ قازان ايىنان باستاپ جۇرگىزىلگەن شابۋىلدار گازا سەكتورىندا ۇيلەر مەن اۋرۋحانالاردى قيراتىپ, ميلليونداعان ادامدى باسپاناسىز قالدىردى. وسىعان بايلانىستى 2023 جىلدىڭ 11 قاراشاسىندا بىرىككەن اراب امىرلىگىندە وتكەن يسلام سامميتىندە ازىق-ت ۇلىك تاپشىلىعىنا جول بەرمەۋ ماقساتىندا شۇعىل كومەك كورسەتۋ تۋرالى ۇندەۋ جاسالدى. اقيۇ ارنايى جارعى بەكىتىپ, بۇل داعدارىسقا يسلام ىنتىماقتاستىعى ۇيىمىنىڭ (يىۇ) وتىنىشىمەن گۋمانيتارلىق باعدارلامالارعا قاتىسۋعا نيەت ءبىلدىردى.
بۇعان قوسا جىل باسىندا اقيۇ گازاداعى اشتىق قاۋپىمەن كۇرەسۋگە شۇعىل ۇندەۋ جاريالاپ, «ادامزاتقا ۇن» باعدارلاماسىن ىسكە قوستى. گازا سەكتورىنا 1000 توننا بيداي ۇنىن جەتكىزۋدى كوزدەيتىن بۇل باستاما بۇۇ تاياۋ شىعىستاعى پالەستينالىق بوسقىندارعا كومەك كورسەتۋ جونىندەگى اگەنتتىگىنىڭ (UNRWA) ۇندەۋىنە قولداۋ كورسەتتى. قازاقستان, تاجىكستان, بانگلادەش, ازەربايجان سەكىلدى يىۇ-عا مۇشە مەملەكەتتەردىڭ جومارتتىعىمەن, سونداي-اق يوردانيا حاشيميت قايىرىمدىلىق ۇيىمىنىڭ سەرىكتەستىگىمەن جۇزەگە اسىرىلعان باعدارلامانىڭ ءبىرىنشى كەزەڭىندە 200 توننا جۇك جىبەرىلدى.
گۋمانيتارلىق كومەك كورسەتۋ ءىس-شاراسىندا يوردانيا حاشيميت قايىرىمدىلىق ۇيىمىنىڭ وكىلدەرى يوردانيا ارقىلى تۇراقتى گۋمانيتارلىق قولداۋ كورسەتۋ بويىنشا جۇرگىزىپ جاتقان جۇمىستارى تۋرالى باياندادى. ايتا كەتۋ كەرەك, بۇعان دەيىن بەيبىت كەلىسىم ورناماعان ۋاقىتتا, يزرايل بيلىگىنىڭ قويعان شەكتەۋلەرى گازاعا جۇك تاسىمالداۋدى ايتارلىقتاي قيىنداتتى. يحقۇ ازىق-ت ۇلىك قانا ەمەس, سونىمەن قاتار مەديتسينالىق كومەك كورسەتىپ, قاقتىعىس كەزىندە الەۋمەتتىك وسال توپتاعى ادامداردى باسپانامەن دە قامتيدى. ۇيىمنىڭ باس ديرەكتورى بەرىك ارىن مەن ەلشى تالعات شالدانباي ۇيىمنىڭ قويمالارىمەن تانىسىپ, گازاعا بەت العان كولىكتەرگە جۇك تيەۋ ۇدەرىسىن باقىلادى. اتالعان كولىكتەر ەكى كۇننىڭ ىشىندە كەرەم شالوم/كارام ابۋ سالەم شەكارا وتكەلىنە جەتەدى دەپ جوسپارلانىپ وتىر. ول جەردە بۇۇ دۇنيەجۇزىلىك ازىق-ت ۇلىك باعدارلاماسىنىڭ (World Food Programme, WFP) جانە بۇۇ-نىڭ باسقا اگەنتتىكتەرىنىڭ وكىلدەرى جۇكتى قابىلداپ, قاجەتتى جەرگە جەتكىزەدى.
بۇل ءراسىم 46 مىڭنان اسا ادامنىڭ ءومىرىن قيعان 465 كۇنگە سوزىلعان قاقتىعىستان كەيىن گازادا ۋاقىتشا اتىستى توقتاتۋ كەلىسىمىمەن تۇسپا-تۇس كەلدى. قازىر گازادا شامامەن 1,84 ميلليون ادامعا ازىق-ت ۇلىك جەتىسپەيدى. ولاردىڭ 133 مىڭعا جۋىعى اشتىقتىڭ الدىندا تۇر. ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگى كەزەڭدەرىنىڭ كەشەندى تىزبەسىنە (IPC) سايكەس, وتكەن جىلدىڭ قىركۇيەگىندە حالىقتىڭ شامامەن 96 پايىزى, ياعني 2,15 ميلليوننان اسا ادام ازىق-ت ۇلىككە ءزارۋ بولعان.
باس ديرەكتور بەرىك ارىن بۇۇ سەرىكتەستەرىنە, يحقۇ-عا جانە قايىرىمدىلىق جاساعان مۇشە مەملەكەتتەرگە شىنايى ريزاشىلىعىن ءبىلدىردى. سونداي-اق اقيۇ-نىڭ بەيتاراپتىلىق, قايىرىمدىلىق, ادامگەرشىلىك قاعيداتتارىن ۇستاناتىنىن اتاپ ءوتىپ, ۇيىم ءاردايىم وسىنداي كومەك لەگىن جالعاستىراتىنىن ايتتى.
سونداي-اق سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ رەسمي وكىلى ايبەك سمادياروۆ يزرايل مەن حاماس اراسىنداعى اتىستى توقتاتۋ تۋرالى كەلىسىمدى قۇپتايتىنىن مالىمدەدى.
ء«بىز قاتار, مىسىر جانە اقش-تىڭ دەلدالدىق ارەكەتتەرىن جوعارى باعالايمىز. بۇل – زورلىق-زومبىلىقتى توقتاتۋعا, كەپىلگە الىنعانداردى بوساتۋعا, قازىرگى جاعدايدا وتە قاجەت گازا سەكتورىنا گۋمانيتارلىق كومەك جەتكىزۋدى كۇشەيتۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن ماڭىزدى قادام. قازاقستان ارقاشان بەيبىتشىلىك پەن تۇراقتىلىقتى جاقتايدى جانە ءبىز بۇل ۋاعدالاستىقتار جانجالدى ۇزاق مەرزىمدى رەتتەۋگە ودان ءارى قادامدار جاساۋعا نەگىز بولادى دەپ ۇمىتتەنەمىز», دەدى ا.سمادياروۆ.
ول سونداي-اق قازاقستان حالىقارالىق قۇقىق قاعيداتتارىمەن «ەكى حالىق ءۇشىن ەكى مەملەكەت» فورمۋلاسى نەگىزىندە پالەستينا-يزرايل قاقتىعىسىن توقتاتىپ, كەلىسىمگە كەلۋ شەشىمىن ۇنەمى قولدايتىنىن اتاپ ءوتتى.
«پالەستينالىقتار دا, يزرايلدىكتەر دە – بەيبىتشىلىك پەن قاۋىپسىزدىكتە ءومىر سۇرە الاتىن ەكى تاۋەلسىز مەملەكەت. ءبىز ءادىل جانە ۇزاق مەرزىمدى بەيبىتشىلىككە قول جەتكىزۋگە باعىتتالعان حالىقارالىق كۇش-جىگەردى قولداۋعا دايىنبىز», دەدى ءسىم وكىلى.
ەستەرىڭىزگە سالا كەتەيىك, گازاداعى بىتىمگەرشىلىك 19 قاڭتاردا كۇشىنە ەندى. يزرايل سول كۇنى كەپىلگە الىنعان ادامداردىڭ ءتىزىمىن العانىن ايتىپ, بوساتىلاتىن راستادى.
