ەلدە ونكولوگيالىق اۋرۋلاردى دياگنوستيكالاۋعا ارنالعان بىرەگەي پرەپاراتتار شىعارىلا باستادى. ونكولوگيالىق اۋرۋلاردىڭ الدىن الۋعا كومەكتەسەتىن ءدارى-دارمەكتەر ەكىنشى جاعىنان يمپورتقا تاۋەلدىلىكتى ازايتادى. وسى رەتتە ءپىب مەديتسينالىق ورتالىعى اۋرۋحاناسىنىڭ يادرولىق مەديتسينا ورتالىعىندا بىلتىر پەت جانە كت دياگنوستيكاسىنا ارنالعان ءۇش جاڭا راديوفارمپرەپارات شىعارىلعانىن ايتا كەتكەنىمىز ءجون. ونىڭ ىشىندە 18F-FLT ءسۇت بەزى, وكپە قاتەرلى ىسىگى, مەلانوما, ليمفوپروليفەراتيۆتىك اۋرۋلاردى ەرتە دياگنوستيكالاۋعا ارنالسا, 18F-FET ميداعى ىسىكتى انىقتايدى. ال 68Ga-FAPI راديوفارمپرەپاراتى اسقازان-ىشەك جولدارىنداعى, وكپە, باۋىردا پايدا بولعان قاتەرلى وسكىندى ەرتە كەزەڭدە انىقتاۋعا ارنالعان.
بىلتىر يادرولىق مەديتسينا ورتالىعىندا سۇيەك مەتاستازىن ەمدەۋگە ارنالعان «ساماري 153Sm-وكسابيفور» راديويزوتوپى ەنگىزىلدى. ورتالىق مۇنداي پرەپاراتتاردى پەت, بفەكت, كت سەكىلدى جوعارى دالدىكتەگى دياگنوستيكالىق پروتسەدۋرالاردى جۇرگىزۋ ءۇشىن قولدانادى. جىل ىشىندە ەلىمىزدىڭ ءار ايماعىنان كەلگەن 11 مىڭ پاتسيەنت يادرولىق مەديتسينا ورتالىعىندا دياگنوستيكادان ءوتتى.
بىلتىر ءپىب مەديتسينالىق ورتالىعىنىڭ سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق ساراپتاما ورتالىعى جانىنان «KazToxBase» دەپ اتالاتىن العاشقى حالىقارالىق ترەنينگ ورتالىعى, سونداي-اق توكسيكولوگيالىق اقپارات ورتالىعى اشىلدى. ولاردىڭ جۇمىسى قاناتقاقتى جوبا شەڭبەرىندە ۇيلەستىرىلەدى. بۇل ەلدەگى مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنىڭ حيميالىق ۋلانۋ ماسەلەلەرى جونىندەگى قۇزىرەتىن ارتتىرۋعا, ولاردى الەمدىك تاجىريبە مەن حالىقارالىق ستاندارتتار بويىنشا وقىتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. كەلەسى قادام – ەلدە حيميالىق زاتتار تۋرالى اقپاراتتى جيناۋ مەن تالداۋدىڭ نەگىزگى قۇرالى بولاتىن KAZTOX بىرىڭعاي ۇلتتىق دەرەكتەر بازاسىن قۇرۋ, ينتەگراتسيالاۋ. بۇل شارا ءوز كەزەگىندە توتەنشە جاعدايلارعا جەدەل دەن قويىپ, مەديتسينالىق مەكەمەلەر مەن مەملەكەتتىك قۇرىلىمدار اراسىنداعى ۇيلەسىمدى جاقسارتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
ەلىمىزدە العاش رەت داۋن سيندرومىن انا قانى ارقىلى جۇكتىلىكتىڭ 10-اپتاسىنان باستاپ 99% دالدىكپەن انىقتاۋعا بولاتىن تەست ەنگىزىلدى. مۇنداي تەستى ەندى پرەزيدەنت ءىس باسقارماسى مەديتسينالىق ورتالىعىنىڭ اۋرۋحاناسىندا تاپسىرۋعا بولادى. مەدورتالىق اۋرۋحانا – ۇرىقتىڭ حروموسوم اۋىتقۋىن ەرتە كەزەڭدە انىقتايتىن يننوۆاتسيالىق تەستىنى ەنگىزگەن ەلدەگى العاشقى اۋرۋحانا. زەرتتەۋ جۇرگىزۋگە تەك انانىڭ قان ۇلگىسى قاجەت. سول سەبەپتى پروتسەدۋرا قاۋىپسىز, ينۆازيالىق ارالاسۋدى قاجەت ەتپەيدى. بۇل انا قانىنداعى ۇرىقتىڭ جاسۋشادان تىس دنق-سىن تالداۋ تەحنولوگياسىنا نەگىزدەلگەن. ءادىس داۋن سيندرومىن (تريسوميا 21) عانا ەمەس, 18 (ەدۆاردس سيندرومى), 13 (پاتاۋ سيندرومى) تريسوميا سياقتى باسقا دا حروموسوم اۋىتقۋلاردى, سونداي-اق جىنىستىق حروموسوممەن بايلانىستى بۇزىلىستاردى انىقتاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ساراپشىلاردىڭ پىكىرىنشە, مۇنداي تەستى ەنگىزۋ پرەناتالدىق دياگنوستيكانى دامىتۋدا وتە ماڭىزدى. ءتاسىل گەنەتيكالىق اۋرۋلاردى انىقتاۋ مۇمكىندىگىن جاقسارتىپ قانا قويماي, حروموسومدىق اۋىتقۋلارمەن بايلانىستى اۋىر جاعدايلاردىڭ سانىن ازايتادى, دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىنە تۇسەتىن جۇكتەمەنى تومەندەتىپ, مەديتسينالىق كومەك ساپاسىن ارتتىرادى.
سونىمەن قاتار پرەزيدەنتتىڭ ءىس باسقارماسى مەديتسينالىق ورتالىعىنىڭ اۋرۋحاناسى مەن ۇلتتىق گوسپيتالى JCI (Joint Commission International) اككرەديتتەۋىنەن ءتورت رەت وتكەن ەلدەگى جالعىز كوپسالالى مەديتسينالىق مەكەمە اتانىپ وتىر. بۇل دا بولسا ورتالىقتاعى مەديتسينالىق قىزمەتتەردىڭ جوعارى دەڭگەيدە, حالىقارالىق ساپا ستاندارتتارىنا ساي ەكەنىن دالەلدەپ تۇر. ۇلتتىق نەيروحيرۋرگيا ورتالىعى سياقتى باسقا دەنساۋلىق ساقتاۋ مەكەمەلەرى دە ءتورت رەت اككرەديتتەلگەنىمەن, ولار مەديتسينانىڭ ءبىر باعىتىنا عانا ماماندانعانىن ەسكەرۋ قاجەت. نەگىزى قازىر ەلدەگى توعىز مەديتسينالىق ۇيىم دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىندا ساپا مەن قاۋىپسىزدىكتىڭ الەمدىك ستاندارتى سانالاتىن Joint Commission International (JCI) اككرەديتاتسياسىنا يە. مۇنداي مەكەمەلەردىڭ كوبەيگەنى اۋەلى پاتسيەنتتەردىڭ سەنىمىن ارتتىرسا, ەكىنشىدەن, مەديتسينالىق ءتۋريزمدى دامىتۋعا ىقپال ەتەدى.
تاعى ءبىر اتاپ وتەرلىك جاعىمدى جاڭالىق, ءپىب مەديتسينالىق ورتالىعىنىڭ سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق ساراپتاما ورتالىعى بيولوگيالىق قاۋىپسىزدىك سالاسىنداعى رەفەرەنس-زەرتحانا مارتەبەسىن الدى. ونداعى زەرتحانالاردىڭ سىناق ناتيجەلەرىن ILAC (زەرتحانالاردى اككرەديتتەۋ جونىندەگى حالىقارالىق قاۋىمداستىق) جۇيەسىنە كىرەتىن 112 ەل مويىندايدى. دەمەك ەندى كاسىپكەرلەر ەكسپورتقا شىعاراتىن ونىمدەرىنىڭ قاۋىپسىزدىگىن حالىقارالىق دارەجەدە راستاۋ ءۇشىن شەتەل اسپايدى.
ەلدەگى ەڭ ءىرى مەديتسينالىق مەكەمەلەردىڭ ءبىرى سانالاتىن ءپىب مەديتسينالىق ورتالىعىندا جىل ىشىندە ىسكە اسقان جۇمىستاردىڭ اۋقىمى كەڭ. ولاردىڭ بىرقاتارىن جوعارىدا اتاپ وتتىك. ورتالىقتاعى تاجىريبەلى ءارى جوعارى تەحنولوگيالىق قۇرالداردى مەڭگەرگەن دارىگەرلەردىڭ تابىسىن, جەتىستىگىن جەكە-جەكە ايتىپ تاۋىسا الماسپىز. مۇمكىندىگى مول مەديتسينالىق ورتالىقتىڭ ۇجىمىنان بيىل دا دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىندا اۋىز تولتىرىپ ايتارلىقتاي جاڭالىقتار كۇتەمىز.