مەتالل پروكاتى زاۋىتى – وڭىردەگى ءىرى ينۆەستيتسيالىق جوبالاردىڭ ءبىرى

رۋدنىي قالاسىنداعى “سوكولوۆ-سارىباي كەن ءوندىرۋ بىرلەستىگى” اكتسيونەرلىك قوعامىندا جاڭا مەتالل پروكاتى زاۋىتى ىسكە قوسىلدى. 2008 جىلى باستالعان زاۋىت قۇرىلىسىن ءوندىرىس باسشىلىعى ايتقان ۋاقىتىندا اياقتادى. جاڭا سيپاتتاعى زاۋىتتىڭ اشىلۋ سالتاناتىندا ءسوز العان “سسكوب” اكتسيونەرلىك قوعامىنىڭ پرەزيدەنتى مۇحامەتجان تۇرداحۋنوۆ كەنشىلەردى وندىرىستەگى دامۋدىڭ جاڭا ساتىسىنا كوتەرىلۋىمەن قۇتتىقتادى. – ءبىز شيكىزات ءوندىرۋ رازريادتارىنان ەندى ونى وڭدەۋگە, ياعني مەتاللۋرگيا كاسىپورنىنا كوشتىك. بۇل ءبىزدىڭ ءوندىرىس تاريحىنداعى ەڭ اتاۋلى كۇن بولۋعا ءتيىس, – دەدى مۇحامەتجان تۇرداحۋنوۆ. زاۋىت جىلىنا 75 مىڭ توننا مەتالل پروكاتىن وندىرەدى. تەمىر كەنىنەن وڭدەلىپ شىعاتىن يلەنگەن ستەرجەن, ۇساقتالىپ, جۇمبازدالعان تەمىر شارلار, تومەنگى سورتتى پروكات, قۇرىلىس ارماتۋرالارى كوبىنە كەن الىبىنىڭ ءوزىنىڭ جانە ENRG كومپانياسى كاسىپورىندارىنىڭ ىشكى قاجەتىنە جۇمسالاتىن بولادى. جاڭا تەحنولوگياعا سايكەس ءوندىرىس ورنىنىڭ جابدىعى دا ەرەكشە. زاۋىتقا قۇرىش بالقىتاتىن ون توننالىق ەكى ەلەكتر پەشى, ون بەس توننالىق وجاۋ-اگرەگاتتار, دايىندالعان قۇرىشتى ءۇش كولەمدە ۇزدىكسىز قۇيىپ تۇراتىن ماشينە ورناتىلعان. زاۋىتتى سالتاناتتى تۇردە ىسكە قوسقان وبلىس اكىمى سەرگەي كۋلاگين بۇل ءوندىرىس ورنى وڭىردەگى ينۆەستيتسيالىق جوبالار اراسىنداعى ەڭ ماڭىزدىلارىنىڭ ءبىرى ەكەنىن اتاپ كورسەتتى. – بيىل قوستاناي وبلىسىندا ون ءبىر ينۆەستيتسيالىق جوبا جۇزەگە اسۋى كەرەك. جاقىندا عانا جۇمىسىن باستاعان “التىن ماي” ديىرمەن كەشەنى سولاردىڭ العاشقىسى بولاتىن. مىنە, ەندى سوكولوۆ-سارىباي كەن ءوندىرۋ بىرلەستىگى ءوزىنىڭ مەتالل پروكاتى زاۋىتىن ىسكە قوسىپ وتىر. ينۆەستيتسيالىق جوبا بولىپ سانالاتىن تاعى ءتورت كاسىپورىن جاقىن كۇندەرى پايدالانۋعا بەرىلەدى. ال جىلدىڭ ەكىنشى جارتىسىندا بەس ينۆەستيتسيالىق جوبا بىتەدى, – دەدى وبلىس اكىمى سەرگەي كۋلاگين. بۇل زاۋىت قۇرىلىسىنا ينۆەستيتسيالىق قارجىنى سوكولوۆ-سارىباي كەن ءوندىرۋ بىرلەستىگىگىنىڭ ءوزى سالدى. 7,5 ميلليارد تەڭگە جۇمسالعان قۇرىلىس دۇنيەنى ءبىر ۋىس ەتكەن قارجى داعدارىسىنىڭ كەزىندە دە قارقىنمەن ءجۇرىپ جاتتى. مۇندا 650 جۇمىس ورنى جوبالانعان. ال ماۋسىم ايىنىڭ باسىنان 279 ادام جۇمىسقا شىقتى. – وسىدان جارتى عاسىر بۇرىن كەن ورنى اشىلۋىن ءبىزدىڭ اتالارىمىز تولقىپ تۇرىپ قارسى العان ەدى. بۇگىن زاۋىتتىڭ اشىلۋىندا سول اتالارىمىزدىڭ ۇرپاقتارى, ءبىزدىڭ دە جۇرەگىمىز الىپ-ۇشىپ تۇر. الىپ كاسىپورىن ەندى شيكىزات ءوندىرىپ قانا قويمايدى, مەتالدى ءوزىمىز قۇيامىز. مەن وسى زاۋىتتان جۇمىس ورنىمدى تاپتىم, مەتاللۋرگ ماماندىعى مەن ءۇشىن ماقتانىش. ەلىمە, ەلباسىما ريزامىن! – دەدى پروكات تسەحى باستىعىنىڭ ورىنباسارى قۋان جۇنىسبەكوۆ. پەشتەن شىققان قىپ-قىزىل سوم تەمىردىڭ قىزۋى بەت قاريدى. ءنازيرا جارىمبەتوۆا, رۋدنىي. كوگىلدىر الاۋ – بەرەكە نىشانى اققاينارلىقتار بۇدان بىلاي ونىڭ يگىلىگىن كورەتىن بولدى وسى كۇندەردە جان جادىراتقان جاڭالىقتار قۋانتۋدا. سولاردىڭ ءبىرى – جالىنى الاۋلاعان تابيعي گازدىڭ وڭىردەگى ەلدى مەكەن حالقىنىڭ يگىلىگىنە اينالعانى. تۇرمىستاعى كۇيبەڭ تىرلىكتى جەڭىلدەتكەن “كوگىلدىر وتىندى” پايدالانۋ حالىقتىڭ الەۋمەتتىك جاعدايى, تۇرمىس دەڭگەيى وسكەنىنىڭ ولشەمى ەكەندىگى بەلگىلى. سوڭعى جىلدارى ءوڭىر حالقىن تابيعي گازبەن قامتۋ ماسەلەسى شەشىمىن تاۋىپ, 2007-2015 جىلدارعا ارنالعان جانە 2020 جىلعا دەيىنگى مەرزىمدى قامتيتىن ءوڭىردى كەشەندى گازداندىرۋ باعدارلاماسى جۇزەگە اسىرىلا باستادى. ناتيجەسىندە ىلە, تالعار, جامبىل, قاراساي, تاعى باسقا اۋداندارداعى ءار وتباسى تابيعي گاز قىزىعىنا كەنەلدى. وسى ماقساتقا وبلىستىق بيۋدجەتتەن 809,4 ملن. تەڭگە قارجى بولىنسە, بيىل 270,7 ملن. تەڭگە قارجى جۇمسالىپ, وڭىردەگى 44 ەلدى مەكەنگە گاز قۇبىرىن تارتۋ جالعاساتىن بولدى. قازىرگى كەزدە الماتى-بايسەركە-تالعار ماگيسترالدىق گاز قۇبىرى قۇرىلىسىنىڭ جوباسى ازىرلەنسە, ونىڭ جالپى قۇنى 6,3 ملرد. تەڭگە. اتالعان جوبانىڭ ىسكە اسىرىلۋى ىلە جانە تالعار اۋداندارى ەلدى مەكەندەرىن “كوگىلدىر وتىنمەن” قامتىسا, ەندى قاپشاعاي باعىتىنداعى تۇتىنۋشىلار دا ونىڭ يگىلىگىن كورەتىن بولادى. “تاۋەكەل-ت” جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگى جامبىل اۋدانىنداعى ۇزىناعاش, قاراسۋ, جامبىل, قاراقىستاق اۋىلدارىنا گاز قۇبىرىن تارتىپ, ولار كۇز بەن قىستاعى كۇيبەڭ تىرلىگىنەن ارىلدى. وتكەن اپتادا سەرىكتەستىك ۇجىمى جىر سۇلەيى ءسۇيىنباي اۋىلىنا قۇبىر تارتىپ, حالىقتىڭ ءىلتيپاتىنا بولەنسە, سارسەنبىنىڭ ساتىندە اققاينارلىقتاردىڭ مەرەيىن ءوسىردى. سۋىقتوبە تاۋىنىڭ ەتەگىندەگى شاعىن اۋىل جۇرتشىلىعى بۇل جاڭالىقتى ەرەكشە قابىلدادى. جيىنعا وبلىس اكىمى سەرىك ۇمبەتوۆ قاتىسىپ, ءار ءۇيدىڭ قازانىن قايناتىپ, تىرلىگىن جايناتاتىن تابيعي گازدىڭ كەلۋى بەرەكەنىڭ نىشانى ەكەندىگىن جەتكىزدى. مۇنىڭ ءبارى ەلباسىنىڭ سىندارلى ساياساتىنىڭ, ەلىمىزدەگى ىنتىماق پەن بىرلىكتىڭ ناتيجەسىندە مۇمكىن بولىپ وتىرعانىنا ەكپىن بەردى. شى­نىندا دا ءار وتباسىنداعى باق-بەرەكە تىرشىلىك تىرەگى وتقا دا تىكەلەي بايلانىستى. قازاقستان-قىتاي گاز قۇبىرى ارقىلى الداعى ۋاقىتتا ءوڭىر تۇرعىندارى وسى يگىلىكتى مۇمكىندىگىنشە تولىق پايدالانادى. وسى قۇبىردىڭ 6 شۇمەگىنىڭ ءوڭىردى جىلىنا 5,5 ملرد. تەكشە مەتر گازبەن قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىگى بار ەكەن. سونىمەن قاتار ەڭبەكشىقازاق, ۇيعىر جانە پانفيلوۆ اۋداندارىنىڭ 87 ەلدى مەكەنىن گازداندىرۋ جوسپارلانعان. جينالعان قاۋىم الدىندا “تاۋەكەل-ت” سەرىكتەستىگىنىڭ باس ديرەكتورى مولديار نۇرباەۆ سويلەپ, جەكە قارجىسى ەسەبىنەن ورەلى جۇمىستاردىڭ جۇزەگە اسىرىلعانىنا توقتالدى. وسىلايشا سەرىكتەستىك سالاعا 2008 جىلى 731,0 ملن. تەڭگە, 2009 جىلى 144 ملن. تەڭگە, اعىمداعى جىلى 137 ملن. تەڭگە قارجى جۇمساپتى. قازىردىڭ وزىندە مىڭداعان تۇرعىن “كوگىلدىر وتىندى” پايدالانسا, ۇلى وتان سوعىسى مەن التىن القالى انالارعا ەداۋىر جەڭىلدىكتەر بار. ەندى تابيعي گازدىڭ تامىرداي جەلىلەرى تالاپ, شيەن, قاستەك, تاعى باسقا ەلدى مەكەندەرگە دە جەتكىزىلمەكشى. توقاش بوكين اتىنداعى ورتا مەكتەپتىڭ الدىنداعى اشىق الاڭداعى مەرەيلى ساتكە جينالعاندار اتىنان اقساقالدار القاسىنىڭ توراعاسى تۇرىسجان تۇنعاتاروۆ سويلەپ, تۇرعىنداردىڭ تۇرمىسىن جەڭىلدەتكەن بۇگىنگى شارانىڭ قۇرمەتىنىڭ بەلگىسىندەي مولديار نۇرباەۆتىڭ يىعىنا زەرلى شاپان جاۋىپ, العىسىن ايتتى. كۇمىسجان بايجان, الماتى وبلىسى.