2014 جىلعى 11 ءساۋىر №100 استانا ق. 2014 جىلعى 12 ءساۋىر №107/نق استانا ق.
بىرلەسكەن بۇيرىعى
قاداعالاناتىن سالاداعى/اياداعى/وڭiردەگi ستراتەگيالىق ماقساتتار مەن مiندەتتەرگە
قول جەتكiزۋ جانە ىسكە اسىرۋ تيىمدىلىگىن باعالاۋ جونىندەگى ادىستەمەنى بەكىتۋ تۋرالى
قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ 2010 جىلعى 19 ناۋرىزداعى №954 جارلىعىمەن بەكىتىلگەن ورتالىق مەملەكەتتىك ورگاندار مەن وبلىستاردىڭ, رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قالانىڭ, استانانىڭ جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارى قىزمەتىنىڭ تيىمدىلىگىن جىل سايىنعى باعالاۋ جۇيەسىنىڭ 25-تارماعىنا سايكەس بۇيىرامىز:
1. قوسا بەرىلىپ وتىرعان قاداعالاناتىن سالاداعى/اياداعى/وڭiردەگi ستراتەگيالىق ماقساتتار مەن مiندەتتەرگە قول جەتكiزۋ جانە ىسكە اسىرۋ تيىمدىلىگىن باعالاۋ جونىندەگى ادىستەمە بەكىتىلسىن.
2. قازاقستان رەسپۋبليكاسى ەكونوميكا جانە بيۋدجەتتىك جوسپارلاۋ مينيسترلىگىنىڭ ستراتەگيالىق جوسپارلاۋ جانە تالداۋ دەپارتامەنتى (ج.ن. شايماردانوۆ), قازاقستان رەسپۋبليكاسى وڭىرلىك دامۋ مينيسترلىگىنىڭ وڭىرلەردىڭ مونيتورينگى جانە باعالاۋ دەپارتامەنتى (ا.س. باتانوۆ):
1) وسى بىرلەسكەن بۇيرىقتىڭ زاڭنامادا بەلگىلەنگەن تارتىپپەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ادىلەت مينيسترلىگىندە مەملەكەتتىك تىركەلۋىن;
2) وسى بۇيرىقتى مەملەكەتتىك تىركەگەننەن كەيىن, ونىڭ كۇنتىزبەلىك 10 كۇن ىشىندە «ادىلەت» اقپاراتتىق-قۇقىقتىق جۇيەسىندە جانە رەسمي بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىندا رەسمي جاريالانۋىن قامتاماسىز ەتسىن;
3) وسى بىرلەسكەن بۇيرىقتىڭ ورتالىق مەملەكەتتىك جانە جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ نازارىنا جەتكىزىلۋىن;
4) وسى بىرلەسكەن بۇيرىقتىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسى ەكونوميكا جانە بيۋدجەتتىك جوسپارلاۋ مينيسترلىگى مەن قازاقستان رەسپۋبليكاسى وڭىرلىك دامۋ مينيسترلىگىنىڭ ينتەرنەت-رەسۋرستارىنا جانە مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ ينترانەت-پورتالىندا ورنالاستىرىلۋىن قامتاماسىز ەتسىن.
3. وسى بىرلەسكەن بۇيرىقتىڭ ورىندالۋىن باقىلاۋ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەكونوميكا جانە بيۋدجەتتتىك جوسپارلاۋ ۆيتسە-ءمينيسترى م.ە. ابىلقاسىموۆاعا جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ وڭىرلىك دامۋ ءمينيسترىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى ق.ا. وسكەنباەۆقا جۇكتەلسىن.
4. وسى بىرلەسكەن بىرلەسكەن بۇيرىق مەملەكەتتىك تىركەلگەن كۇنىنەن باستاپ كۇشىنە ەنەدى جانە رەسمي جاريالاۋعا جاتادى.
قازاقستان رەسپۋبليكاسى قازاقستان رەسپۋبليكاسى
ەكونوميكا جانە بيۋدجەتتىك جوسپارلاۋ ءمينيسترى وڭىرلىك دامۋ ءمينيسترى
ە. دوساەۆ. ب. جامىشەۆ.
قازاقستان رەسپۋبليكاسى ەكونوميكا جانە بيۋدجەتىك جوسپارلاۋ ءمينيسترىنىڭ
2014 جىلعى 11 ساۋىردەگى № 100 جانە
قازاقستان رەسپۋبليكاسى وڭىرلىك دامۋ ءمينيسترىنىڭ
2014 جىلعى 12 ساۋىردەگى № 107/نق بىرلەسكەن بۇيرىعىمەن بەكىتىلدى
قاداعالاناتىن سالاداعى/اياداعى/وڭiردەگi ستراتەگيالىق ماقساتتار مەن مiندەتتەرگە قول جەتكiزۋ جانە ىسكە اسىرۋ تيىمدىلىگىن باعالاۋ جونىندەگى ادىستەمە
1. جالپى ەرەجەلەر
1. وسى قاداعالاناتىن سالاداعى/اياداعى/وڭiردەگi ستراتەگيالىق ماقساتتار مەن مiندەتتەرگە قول جەتكiزۋ جانە ىسكە اسىرۋ تيىمدىلىگىن باعالاۋ جونىندەگى ادىستەمە (بۇدان ءارى – ادىستەمە) قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ 2010 جىلعى 19 ناۋرىزداعى № 954 جارلىعىمەن بەكىتىلگەن ورتالىق مەملەكەتتىك ورگاندار مەن وبلىستاردىڭ, رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قالانىڭ, استانانىڭ جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارى قىزمەتىنىڭ تيىمدىلىگىن جىل سايىنعى باعالاۋ جۇيەسىن (بۇدان ءارى – باعالاۋ جۇيە ) ىسكە اسىرۋ ماقساتىندا ازىرلەنگەن.
2. ادىستەمە باعالاناتىن ورتالىق مەملەكەتتىك جانە جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ (بۇدان ءارى – مەملەكەتتىك ورگاندار) قاداعالاناتىن ءسالانى/ايانى/وڭىردى دامىتۋعا باعىتتالعان شارالارىنىڭ تيىمدىلىگىن ايقىنداۋعا ارنالعان.
3. قاداعالاناتىن سالاداعى/اياداعى/وڭiردەگi ستراتەگيالىق ماقساتتار مەن مiندەتتەرگە قول جەتكiزۋ جانە ىسكە اسىرۋ تيىمدىلىگىن باعالاۋ (بۇدان ءارى – تيىمدىلىكتى باعالاۋ) قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ اكىمشىلىگى بەكىتەتىن مەملەكەتتiك ورگاندار قىزمەتiنiڭ تيiمدiلiگiنە جىل سايىنعى باعالاۋ جۇرگىزۋ كەستەسىنە سايكەس (بۇدان ءارى – باعالاۋ كەستەسى) جۇزەگە اسىرىلادى.
4. تيىمدىلىكتى باعالاۋدى مىناداي مەملەكەتتىك ورگاندار (بۇدان ءارى – باعالاۋعا ۋاكىلەتتى مەملەكەتتىك ورگاندار):
قازاقستان رەسپۋبليكاسى ەكونوميكا جانە بيۋدجەتتىك جوسپارلاۋ مينيسترلىگى (بۇدان ءارى – مەملەكەتتىك جوسپارلاۋ جونىندەگى ۋاكىلەتتى ورگان) –مەملەكەتتىك جوسپارلاۋ جونىندەگى ۋاكىلەتتى ورگان تيىمدىلىگىن باعالاۋدى قوسپاعاندا, ورتالىق مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ تيىمدىلىگىن باعالاۋدى;
قازاقستان رەسپۋبليكاسى وڭىرلىك دامۋ مينيسترلىگى (بۇدان ءارى – وڭىرلىك دامۋ جونىندەگى ۋاكىلەتتى ورگان) – جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ تيىمدىلىگىن باعالاۋدى;
قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەمەر-ءمينيسترىنىڭ كەڭسەسى – مەملەكەتتىك جوسپارلاۋ جونىندەگى ۋاكىلەتتى ورگان تيىمدىلىگىن باعالاۋدى;
قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ اكىمشىلىگى - قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتىنە تىكەلەي باعىناتىن جانە ەسەپ بەرەتىن ورتالىق مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ تيىمدىلىگىن باعالاۋدى جۇزەگە اسىرادى.
5. ورتالىق مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ تيىمدىلىگىنە باعالاۋ جۇرگىزۋ ءۇشىن مەملەكەتتىك جوسپارلاۋ جونىندەگى ۋاكىلەتتى ورگان باعالاۋ جۇيەسiنىڭ شەڭبەرىندە باعىتتار بويىنشا تيىمدىلىكتى جالپى باعالاۋ ناتيجەلەرى تۋرالى ساراپتاما قورىتىندىسىن قالىپتاستىرۋ جونىندەگى ساراپتاما كوميسسياسىنىڭ (بۇدان ءارى - ساراپتاما كوميسسياسى) جۇمىس ورگانىنىڭ كىشى توبى بولىپ تابىلاتىن, لاۋازىمدى تۇلعالاردان تۇراتىن كىشى جۇمىس توبىن (بۇدان ءارى - كىشى جۇمىس توبى) قۇرادى.
6. جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ تيىمدىلىگىنە باعالاۋ جۇرگىزۋ ءۇشىن وڭىرلىك دامۋ جونىندەگى ۋاكىلەتتى ورگان باعالاۋ جۇيەسiنىڭ شەڭبەرىندە «قاداعالاناتىن سالاداعى/اياداعى/وڭiردەگi ستراتەگيالىق ماقساتتار مەن مiندەتتەرگە قول جەتكiزۋ جانە ىسكە اسىرۋ» باعىتى بويىنشا تيىمدىلىكتى باعالاۋ ناتيجەلەرى تۋرالى ساراپتاما قورىتىندىسىن قالىپتاستىرۋ جونىندەگى ساراپتاما كوميسسياسىنىڭ جۇمىس ورگانىنىڭ كىشى توبى بولىپ تابىلاتىن لاۋازىمدى تۇلعالاردان تۇراتىن كىشى جۇمىس توبىن قۇرادى.
2. قاداعالاناتىن سالاداعى/اياداعى/وڭىردەگى ستراتەگيالىق ماقساتتار مەن مىندەتتەرگە قول جەتكىزۋ جانە ىسكە اسىرۋ تيىمدىلىگىن باعالاۋعا ارنالعان اقپارات كوزدەرى
7. تيىمدىلىكتى باعالاۋ:
ورتالىق مەملەكەتتىك ورگاننىڭ ستراتەگيالىق جوسپارىنىڭ, ونىڭ ىشىندە 2, 3 جانە 6-بولىمدەرى;
ورتالىق مەملەكەتتىك ورگاننىڭ ستراتەگيالىق جوسپارىن ىسكە اسىرۋ تۋرالى ەسەپتىڭ;
وبلىستىڭ, رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قالانىڭ, استانانىڭ اۋماقتاردى دامىتۋ باعدارلامالارىنىڭ (بۇدان ءارى – اۋماقتاردى دامىتۋ باعدارلاماسى) ونىڭ ىشىندە 2 جانە 4-بولىمدەرى;
اۋماقتاردى دامىتۋ باعدارلاماسىنىڭ ىسكە اسىرىلۋى تۋرالى ەسەپتىڭ;
ستاتيستيكالىق جانە ۆەدومستۆولىق دەرەكتەردىڭ;
باسقا دا كوزدەر (بولعان جاعدايدا) نەگىزىندە جۇزەگە اسىرىلادى.
8. 5 جانە 6-تارماقتاردا كورسەتىلگەن كىشى جۇمىس توپتارى باعالاناتىن مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ ەسەپتى اقپاراتىنا ولاردىڭ دۇرىستىعى تۇرعىسىنان تالداۋ جۇرگىزەدى.
9. دەرەكتەردىڭ دۇرىستىعى ستاتيستيكالىق دەرەكتەرمەن, باسەكەگە قابىلەتتىلىكتىڭ حالىقارالىق كورسەتكىشتەرىمەن, سونداي-اق سالالىق ورتالىق مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ دەرەكتەرىمەن راستالادى.
3. باعالاناتىن مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ ەسەپتى اقپاراتىندا قامتىلعان دەرەكتەردى قايتا تەكسەرۋ
10. باعالاۋ جۇيەسiنىڭ 51-تارماعىنا سايكەس باعالاۋعا ۋاكىلەتتى مەملەكەتتىك ورگاندار باعالاناتىن مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ ەسەپتى اقپاراتىندا قامتىلعان دەرەكتەردى قايتا تەكسەرۋدى جۇزەگە اسىرادى (بۇدان ءارى - قايتا تەكسەرۋ).
11. قايتا تەكسەرۋ مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ ستراتەگيالىق جوسپارىنىڭ/ اۋماقتاردى دامىتۋ باعدارلاماسىنىڭ تىكەلەي جانە تۇپكىلىكتى ناتيجەلەرىنە قول جەتكىزۋ بويىنشا اقپاراتتىڭ دۇرىستىعىن ايقىنداۋ تۇرعىسىنان جۇرگىزىلەدى.
12. ستراتەگيالىق جوسپاردىڭ/اۋماقتاردى دامىتۋ باعدارلاماسىنىڭ تىكەلەي ناتيجەلەرىن قايتا تەكسەرۋ راستايتىن قۇجاتتاردى جيناۋ جانە تالداۋ (ۆەدومستۆولىق ەسەپتەر, ورىندالعان جۇمىستار مەن كورسەتىلگەن قىزمەتتەر اكتىلەرى, حاتتامالار, حاتتار جانە باسقالارى) جولىمەن جۇزەگە اسىرىلۋى مۇمكىن.
13. ستراتەگيالىق جوسپاردىڭ/اۋماقتاردى دامىتۋ باعدارلاماسىنىڭ تۇپكىلىكتى ناتيجەلەرىن قايتا تەكسەرۋ ستاتيستيكالىق دەرەكتەردى, ۆەدومستۆولىق ەسەپتەردى جانە وزگە دە قوسىمشا اقپاراتتى تالداۋ نەگىزىندە جۇزەگە اسىرىلادى.
14. قايتا تەكسەرۋ ءراسىمى باعالاناتىن مەملەكەتتىك ورگانداردان راستايتىن قۇجاتتاردى سۇراۋدان, ەسەپتى اقپاراتتى سالىستىرىپ تەكسەرۋدەن, وسى ادىستەمەنىڭ 1-قوسىمشاسىنا سايكەس نىسان بويىنشا ەسەپتى اقپاراتتا قامتىلعان دەرەكتەردى قايتا تەكسەرۋ قورىتىندىلارى بويىنشا تەكسەرۋ اكتىسىن (بۇدان ءارى – تەكسەرۋ اكتىسى) جاساۋدان تۇرادى.
15. قايتا تەكسەرۋ شەڭبەرىندە باعالاۋعا ۋاكىلەتتى مەملەكەتتىك ورگاندار قۇپيالىلىق بەلگىسi بار قۇجاتتاردان باسقا, راستايتىن قۇجاتتاردىڭ ەلەكتروندىق كوشىرمەلەرىن الا الادى.
4. قاداعالاناتىن سالاداعى/اياداعى/وڭىردەگى ستراتەگيالىق
ماقساتتار مەن مىندەتتەرگە قول جەتكىزۋ جانە ىسكە اسىرۋ تيىمدىلىگىن باعالاۋ
16. تيىمدىلىكتى باعالاۋ مىناداي كريتەريدىڭ 2 ءتۇرى بويىنشا جۇزەگە اسىرىلادى:
1. پروتسەستىك كريتەريلەر:
1) ستراتەگيالىق جوسپاردىڭ/اۋماقتاردى دامىتۋ باعدارلاماسىنىڭ ساپاسى مەن تولىقتىعى ;
2) تاۋەكەلدەردى باسقارۋ ساپاسىن تالداۋ (تەك قانا ورتالىق مەملەكەتتىك ورگاندار ءۇشىن);
2. ناتيجەلىلىك كريتەريلەرى:
3) ستراتەگيالىق جوسپاردىڭ/اۋماقتاردى دامىتۋ باعدارلاماسىنىڭ ماقساتتارى مەن مىندەتتەرىنە قول جەتكىزۋ;
17. ورتالىق مەملەكەتتىك ورگاندار ءۇشىن تيىمدىلىكتى باعالاۋ ءاربىر كريتەريدىڭ سالماقتى ءمانىن ەسكەرە وتىرىپ, مىناداي فورمۋلا بويىنشا ەسەپتەلەدى:
AOMO= (0,15 x B + 0,15 x C + 0,7 x D) x 100% - W مۇندا:
AOMO – ورتالىق مەملەكەتتىك ورگاندار ءۇشىن قاداعالاناتىن سالاداعى/اياداعى/وڭiردەگi ستراتەگيالىق ماقساتتار مەن مiندەتتەرگە قول جەتكiزۋ جانە ىسكە اسىرۋ تيىمدىلىگىن باعالاۋ;
ۆ - ستراتەگيالىق جوسپاردى تالداۋدىڭ ساپاسى مەن تولىقتىعى, سالماقتى ءمانى – 0,15;
C – تاۋەكەلدەردى باسقارۋ ساپاسىن تالداۋ, سالماقتى ءمانى – 0,15;
D – ستراتەگيالىق جوسپاردىڭ ماقساتتارى مەن مىندەتتەرىنە قول جەتكىزۋ, سالماقتى ءمانى – 0,7;
W – ادىستەمەنىڭ 8-بولىمىندە ايقىندالعان بالداردى شەگەرۋ.
قاداعالاناتىن سالاداعى/اياداعى/وڭiردەگi ستراتەگيالىق ماقساتتار مەن مiندەتتەرگە قول جەتكiزۋ جانە ىسكە اسىرۋ تيىمدىلىگىن باعالاۋدىڭ قورىتىندى بالى ۇتىردەن كەيىن ەكى بەلگىگە دەيىن ماتەماتيكالىق دوڭگەلەكتەۋدى ەسكەرە وتىرىپ قالىپتاسادى.
18. جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار ءۇشىن تيىمدىلىكتى باعالاۋ ءاربىر كريتەريدىڭ سالماقتى ءمانىن ەسكەرە وتىرىپ, مىناداي فورمۋلا بويىنشا ەسەپتەلەدى:
Aجاو= (0,2 x B + 0,8 x D) x 100% - W
مۇندا:
Aجاو – جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار ءۇشىن قاداعالاناتىن سالاداعى/اياداعى/وڭiردەگi ستراتەگيالىق ماقساتتار مەن مiندەتتەرگە قول جەتكiزۋ جانە ىسكە اسىرۋ تيىمدىلىگىن باعالاۋ;
ۆ – اۋماقتاردى دامىتۋ باعدارلاماسىنىڭ ساپاسى مەن تولىقتىعى, سالماقتى ءمانى – 0,2;
D – اۋماقتاردى دامىتۋ باعدارلاماسىنىڭ ماقساتتارى مەن مىندەتتەرىنە قول جەتكىزۋ, سالماقتى ءمانى – 0,8;
W – ادىستەمەنىڭ 8-بولىمىندە ايقىندالعان بالداردى شەگەرۋ.
قاداعالاناتىن سالاداعى/اياداعى/وڭiردەگi ستراتەگيالىق ماقساتتار مەن مiندەتتەرگە قول جەتكiزۋ جانە ىسكە اسىرۋ تيىمدىلىگىن باعالاۋدىڭ قورىتىندى بالى ۇتىردەن كەيىن ەكى بەلگىگە دەيىن ماتەماتيكالىق دوڭگەلەكتەۋدى ەسكەرە وتىرىپ قالىپتاسادى.
19. «ستراتەگيالىق جوسپاردىڭ/اۋماقتاردى دامىتۋ باعدارلاماسىنىڭ ساپاسى مەن تولىقتىعى» ولشەمى بويىنشا ەسەپتەۋ جوسپاردىڭ/اۋماقتاردى دامىتۋ باعدارلاماسىنىڭ ءتيىستى بولىمدەرى نەگىزىندە جۇزەگە اسىرىلادى.
تالداۋ ساپاسى مەن تولىقتىعىنىڭ كوەففيتسيەنتى مەملەكەتتىك جوسپارلاۋ سالاسىنداعى نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەرگە سايكەس, ساراپتامالىق, اتاپ ايتقاندا, ستراتەگيالىق جوسپارلاردى/ اۋماقتاردى دامىتۋ باعدارلاماسىن ازىرلەۋ ستراتەگيالىق جولىمەن انىقتالادى.
20. «ستراتەگيالىق جوسپاردىڭ/اۋماقتاردى دامىتۋ باعدارلاماسىنىڭ ساپاسى مەن تولىقتىعى» كوەففيتسيەنتىن ەسەپتەۋ مىناداي فورمۋلا بويىنشا جۇزەگە اسىرىلادى:
مۇندا:
B – ستراتەگيالىق جوسپاردىڭ/اۋماقتار دامىتۋ باعدارلاماسىنىڭ ساپاسى مەن تولىقتىعىنىڭ كوەففيتسيەنتى;
Qi – مەملەكەتتىك ورگاننىڭ قىزمەت باعىتىنىڭ ءاربىر سالاسىنىڭ ساپاسى مەن تولىقتىعى كوەففيتسيەنتى;
n – مەملەكەتتىك ورگان قىزمەت سالالارىنىڭ/باعىتتارىنىڭ سانى.
ەگەر قىزمەت سالاسىنىڭ ەكى جانە ودان دا استام باعىتى بولسا, وندا ءاربىر باعىتقا ءتيىستى كوەففيتسەنت بەرىلەدى.
جالپى سالاسى باعىتتار سانىنا بولىنگەن ءاربىر باعىت بويىنشا كوەففيتسەنتتەر سوماسىنا تەڭ.
21. ورتالىق مەملەكەتتىك ورگاندار ءۇشىن مەملەكەتتىك ورگان قىزمەتىنىڭ نەگىزگى سالالارى/باعىتتارى بولىنىسىندە cتراتەگيالىق جوسپاردىڭ ەكىنشى بولىمىنە باعالاۋ جۇرگىزىلەدى. قازاقستان رەسپۋبليكاسى ورتالىق مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ قىزمەتى سالالارىنىڭ تىزبەسى وسى ادىستەمەنىڭ 2-قوسىمشاسىندا كەلتىرىلگەن.
22. ستراتەگيالىق جوسپاردىڭ ساپاسى مەن تولىقتىعىن باعالاۋ مىناداي پارامەترلەر بويىنشا جۇرگىزىلەدى:
1) ولاردى شەشۋگە ستراتەگيالىق جوسپار باعىتتالعان حالىقتىڭ/يگىلىك الۋشىلاردىڭ قاجەتتىلىكتەرىن ءتيىستى تالداي وتىرىپ, رەتتەلەتىن سالاداعى/باعىتتاعى نەگىزگى پروبلەمالاردى ايقىنداۋ;
2) اعىمداعى جاعدايداعى تالداۋدا ۇسىنىلعان دەرەكتەردىڭ وزەكتىلىگى.
بۇل رەتتە مەملەكەتتىك ورگان قىزمەتىنىڭ ءاربىر نەگىزگى سالاسى/باعىتى (Qi ) جوعارىدا اتالعان ەكى پارامەتر بويىنشا q1 مىناداي فورمۋلامەن باعالانادى:
ءاربىر جوعارىدا كورسەتىلگەن پارامەترگە (q1) ءتيىستى كوەففيتسيەنت 1;0,5;0 بەرىلەدى.
ءبىرىنشى پارامەتر بويىنشا (q1):
ەگەر ستراتەگيالىق جوسپاردىڭ ءتيىستى سالاسىندا/باعىتىندا ستراتەگيالىق جوسپاردى ازىرلەۋ ساتىندە اعىمداعى پروبلەمالار حالىقتىڭ/يگىلىك الۋشىلاردىڭ قاجەتتىلىكتەرىنە ءتيىستى تالداۋمەن كورسەتىلگەن بولسا, وندا q1 = 1;
ەگەر ستراتەگيالىق جوسپاردىڭ ءتيىستى سالاسىندا/باعىتىندا اعىمداعى پروبلەمالار حالىقتىڭ/يگىلىك الۋشىلاردىڭ قاجەتتىلىكتەرىن جارتىلاي جانە/نەمەسە تولىق ەمەس تالداۋىمەن كورسەتىلگەن بولسا, وندا q1 = 0,5 ;
ەگەر ستراتەگيالىق جوسپاردىڭ ءتيىستى سالاسىندا/باعىتىندا اعىمداعى پروبلەمالار كورسەتىلمەگەن بولسا جانە/نەمەسە حالىقتىڭ/يگىلىك الۋشىلاردىڭ قاجەتتىلىكتەرىنە تالداۋ جۇرگىزىلمەسە, وندا q1 = 0 .
ەكىنشى پارامەتر بويىنشا (q2):
ەگەر ءتيىستى سالا/باعىت بويىنشا ستراتەگيالىق جوسپاردىڭ تالداۋىندا سوڭعى ءۇش جىل ىشىندە دەرەكتەر ۇسىنىلسا/پايدالانىلسا, وندا q2 = 1;
ەگەر ءتيىستى سالا/باعىت بويىنشا ستراتەگيالىق جوسپاردىڭ تالداۋىندا سوڭعى ءۇش جىل ىشىندە دەرەكتەر جارتىلاي ۇسىنىلسا/پايدالانىلسا, وندا q2 = 0,5;
ەگەر ءتيىستى سالا/باعىت بويىنشا ستراتەگيالىق جوسپاردىڭ تالداۋىندا سوڭعى ءۇش جىل ىشىندە دەرەكتەر ۇسىنىلماسا/پايدالانىلماسا, وندا q2 = 0;
23. جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار ءۇشىن مەملەكەتتىك ورگان قىزمەتىنىڭ نەگىزگى سالالارى/باعىتتارى بولىنىسىندە اۋماقتاردى دامىتۋ باعدارلاماسىنىڭ ەكىنشى بولىمىنە باعالاۋ جۇزەگە اسىرىلادى. اۋماقتاردى دامىتۋ باعدارلاماسى شەڭبەرىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسى جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ قىزمەتى سالالارىنىڭ تىزبەسى وسى ادىستەمەنىڭ 3-قوسىمشاسىندا كەلتىرىلگەن.
اۋماقتاردى دامىتۋ باعدارلاماسىنىڭ ساپاسى مەن تولىقتىعىن باعالاۋ مىناداي پارامەترلەر بويىنشا جۇرگىزىلەدى:
1) ولاردى شەشۋگە اۋماقتاردى دامىتۋ باعدارلاماسى باعىتتالعان ءوڭىردىڭ الدىندا تۇرعان نەگىزگى دامۋ پروبلەمالارىن ايقىنداۋ;
2) اعىمداعى جاعدايدىڭ تالداۋىندا ۇسىنىلعان دەرەكتەردىڭ وزەكتىلىگى.
بۇل رەتتە مەملەكەتتىك ورگان قىزمەتىنىڭ ءاربىر نەگىزگى سالاسى/باعىتى (Q1) جوعارىدا اتالعان ەكى پارامەتر بويىنشا () مىناداي فورمۋلامەن باعالانادى:
ءاربىر جوعارىدا كورسەتىلگەن پارامەترگە (q1 ) ءتيىستى كوەففيتسەنت 1;0,5;0 بەرىلەدى.
ءبىرىنشى پارامەتر بويىنشا (q1 ):
ەگەر اۋماقتاردى دامىتۋ باعدارلاماسىنىڭ ءتيىستى سالاسىندا/باعىتىندا ءوڭىردى دامىتۋدىڭ اعىمداعى پروبلەمالارى حالىقتىڭ/يگىلىك الۋشىلاردىڭ قاجەتتىلىكتەرىن ءتيىستى تالداۋمەن كورسەتىلگەن بولسا, وندا q1 = 1;
ەگەر اۋماقتاردى دامىتۋ باعدارلاماسىندا ءوڭىردى دامىتۋدىڭ اعىمداعى پروبلەمالارى حالىقتىڭ/يگىلىك الۋشىلاردىڭ قاجەتتىلىكتەرى جارتىلاي جانە/نەمەسە تولىق ەمەس تالداۋمەن كورسەتىلگەن بولسا, وندا q1 = 0,5;
ەگەر اۋماقتاردى دامىتۋ باعدارلاماسىندا ءوڭىردى دامىتۋدىڭ اعىمداعى پروبلەمالارى كورسەتىلمەگەن بولسا جانە/نەمەسە حالىقتىڭ/يگىلىك الۋشىلاردىڭ قاجەتتىلىكتەرىن تالداۋ جۇرگىزىلمەسە, وندا q1 = 0.
ەكىنشى پارامەتر بويىنشا (q2):
ەگەر ءتيىستى سالا/باعىت بويىنشا اۋماقتاردى دامىتۋ باعدارلاماسىن تالداۋدا سوڭعى ءۇش جىلداعى دەرەكتەر ۇسىنىلسا/پايدالانىلسا,وندا q2 =1;
ەگەر ءتيىستى سالا/باعىت بويىنشا اۋماقتاردى دامىتۋ باعدارلاماسىن تالداۋى سوڭعى ءۇش جىلداعى دەرەكتەر جارتىلاي ۇسىنىلسا/پايدالانىلسا, وندا q2 =0,5;
ەگەر ءتيىستى سالا/باعىت بويىنشا اۋماقتاردى دامىتۋ باعدارلاماسىنىڭ تالداۋى سوڭعى ءۇش جىلداعى دەرەكتەر ۇسىنىلماسا/پايدالانىلماسا, وندا q2 =0.
24. «تاۋەكەلدەردى باسقارۋ ساپاسىن تالداۋ» كريتەريىنىڭ كوەففيتسيەنتى ستراتەگيالىق جوسپاردىڭ 6-ءبولىمىن تالداۋ ارقىلى ايقىندالادى.
«تاۋەكەلدەردى باسقارۋ جانە تالداۋ ساپاسىن تالداۋ» دەگەن 6-بولىمگە مەملەكەتتىك ورگاننىڭ تاۋەكەلدى تومەندەتۋگە باعىتتالعان ءتيىستى ءىس-شارالار ازىرلەۋى جانە مەملەكەتتىك ورگاننىڭ ناتيجەلىلى تاۋەكەلدەرىن باسقارۋ بويىنشا ءىس-شارالاردىڭ ىقپالىنا تالداۋ جاسالادى.
«تاۋەكەلدەر ساپاسىن تالداۋ» كريتەريىنىڭ كوەففيتسيەنتىن ايقىنداۋ كەزىندە ستراتەگيالىق جوسپاردىڭ ءۇشىنشى ءبولىمىنىڭ ستراتەگيالىق ماقساتتارىنا قول جەتكىزۋ تاۋەكەلدەرىنىڭ سايكەس كەلۋى جانە ىقتيمال ەتۋ دارەجەسى ەسەپكە الىنادى.
تاۋەكەلدەردى باسقارۋ بويىنشا كوزدەلگەن ءىس-شارالار ساپاسىن تالداۋ ساراپتاما جولىمەن ىقتيمال تاۋەكەلدەردىڭ كوزدەلگەن ءىس-شارالارعا اراقاتىناسى ارقىلى جۇزەگە اسىرىلادى. بۇل رەتتە, بۇل ءادىس تاۋەكەلدەردى تومەندەۋگە/بولدىرماۋعا ىقپال ەتپەيتىن فورمالدى ءىس-شارالاردى انىقتايدى. «تاۋەكەلدەردى باسقارۋ ساپاسىن تالداۋ» كوەففيتسيەنتىن ەسەپتەۋ مىناداي فورمۋلا بويىنشا جۇزەگە اسىرىلادى:
C = 0,6 x C1 + 0,4 x C2,
مۇندا:
C – تاۋەكەلدەر ساپاسىن تالداۋ كوەففيتسيەنتى;
س1 – تاۋەكەلدەردىڭ ستراتەگيالىق جوسپارعا ىقپال ەتۋ پارامەترلەرى;
س2 – تاۋەكەلدەر سانىنىڭ ستراتەگيالىق جوسپاردىڭ 3-ءبولىمىنىڭ ماقساتتارىنا سايكەستىگى پارامەترى;
مۇندا:
Rj – تاۋەكەلدىڭ ستراتەگيالىق جوسپارعا ىقپال ەتۋ دارەجەسى;
k – تاۋەكەلدەردىڭ جالپى سانى.
بۇل رەتتە, ءاربىر كوزدەلگەن تاۋەكەلگە ءتيىستى كوەففيتسيەنت: 1; 0,5; 0 بەرىلەدى.
ەگەر تاۋەكەل ستراتەگيالىق جوسپاردىڭ ىسكە اسىرىلۋ بارىسىنا ىقپال ەتسە جانە كوزدەلگەن ءىس-شارالار تاۋەكەلدى تومەندەتۋگە/بولدىرماۋعا باعىتتالسا, وندا Rj = 1.
ەگەر تاۋەكەل ستراتەگيالىق جوسپاردىڭ ىسكە اسىرىلۋ بارىسىنا ىقپال ەتسە, بىراق كوزدەلگەن ءىس-شارالار تاۋەكەلدى تومەندەتۋگە/بولدىرماۋعا باعىتتالماسا, وندا Rj = 0,5.
ەگەر تاۋەكەل ستراتەگيالىق جوسپاردىڭ ىسكە اسىرىلۋ بارىسىنا ىقپال ەتپەسە, وندا Rj = 0.
تاۋەكەلدەر سانىنىڭ ستراتەگيالىق جوسپاردىڭ 3-بولىمىندەگى ماقساتتارعا سايكەستىگى پارامەترى 1; 0,5; 0 ماندەرىن قابىلدايدى.
ەگەر 3-ءبولىمنىڭ ءاربىر ماقساتىنا 6-ءبولىمنىڭ تاۋەكەلى سايكەس كەلسە, وندا س2 = 1;
ەگەر 3-ءبولىم ماقساتتارىنىڭ جارتىسى 6-ءبولىمنىڭ تاۋەكەلدەرىنە سايكەس كەلسە, وندا س2 = 0,5;
ەگەر 3-ءبولىم ماقساتتارىنىڭ جارتىسىنان كەمى 6-ءبولىمنىڭ تاۋەكەلدەرىنە سايكەس كەلسە, وندا س2 = 0.
25. «ستراتەگيالىق جوسپاردىڭ/اۋماقتاردى دامىتۋ باعدارلاماسىنىڭ ماقساتتارى مەن مىندەتتەرىنە قول جەتكىزۋ» كريتەريى ماقساتتارعا قول جەتكىزۋ كوەففيتسيەنتىن ەسەپتەۋ ارقىلى ايقىندالادى. ماقساتتارعا قول جەتكىزۋ كوەففيتسيەنتى, ءوز كەزەگىندە, ەكى قۇرامداۋىشتان تۇرادى: ءتيىستى ماقساتقا قول جەتكىزۋ ءۇشىن جوسپارلانعان نىسانالى ينديكاتورلارعا قول جەتكىزۋ كوەففيتسيەنتى, ءتيىستى ماقساتتى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن جوسپارلانعان مىندەتتەمەلەردى ىسكە اسىرۋ كوەففيتسيەنتى.
26. «ستراتەگيالىق جوسپاردىڭ/اۋماقتاردى دامىتۋ باعدارلاماسىنىڭ ماقساتتارى مەن مىندەتتەرىنە قول جەتكىزۋ» كريتەريىنىڭ كوەففيتسيەنتىن ەسەپتەۋ مىناداي فورمۋلا بويىنشا جۇزەگە اسىرىلادى:
مۇندا:
D – ستراتەگيالىق جوسپاردىڭ/اۋماقتاردى دامىتۋ باعدارلاماسىنىڭ ماقساتتارى مەن مىندەتتەرىنە قول جەتكىزۋ كوەففيتسيەنتى;
Xi – ءتيىستى مىندەتتەرگە سايكەس ءاربىر ماقساتقا قول جەتكىزۋ كوەففيتسيەنتى;
n – ماقساتتار سانى.
ءتيىستى مىندەتتەرگە (حi) سايكەس ءاربىر ماقساتقا قول جەتكىزۋ كوەففيتسيەنتىن ەسەپتەۋ مىناداي فورمۋلا بويىنشا جۇرگىزىلەدى:
Xi = Ki x Yi,
مۇندا:
Ki – ستراتەگيالىق جوسپاردىڭ/اۋماقتاردى دامىتۋ باعدارلاماسىنىڭ ماقساتىنا قول جەتكىزۋ كوەففيتسيەنتى;
Yi – ءتيىستى ماقساتتى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن جوسپارلانعان ستراتەگيالىق جوسپاردىڭ/اۋماقتاردى دامىتۋ باعدارلاماسىنىڭ مىندەتتەرىن ىسكە اسىرۋ كوەففيتسيەنتى.
ماقساتقا قول جەتكىزۋ كوەففيتسيەنتى (Ki) مىناداي فورمۋلا بويىنشا ەسەپتەلەدى:
مۇندا:
hj – ءتيىستى ماقساتقا قول جەتكىزۋ ءۇشىن كوزدەلگەن ءاربىر نىسانالى ينديكاتورعا قول جەتكىزۋ كوەففيتسيەنتى;
m – ءتيىستى ماقساتقا قول جەتكىزۋ ءۇشىن كوزدەلگەن نىسانالى ينديكاتورلاردىڭ جالپى سانى.
ستراتەگيالىق جوسپاردىڭ/اۋماقتاردى دامىتۋ باعدارلاماسىنىڭ ءتيىستى ماقساتىنا قول جەتكىزۋ ءۇشىن كوزدەلگەن ءاربىر نىسانالى ينديكاتورعا (hj) قول جەتكىزۋ كوەففيتسيەنتىن ەسەپتەۋ ءىس-جۇزىندە ورىندالعاننىڭ (جاقسارعاننىڭ نەمەسە ناشارلاعاننىڭ) جوسپارلانعان جاقسارتۋعا ارا قاتىناسى ارقىلى جۇزەگە اسىرىلادى:
بۇل رەتتە, ەگەر, hj ≥ 1 بولسا, وندا hj = 1, ەگەر hj < 0, وندا hj
ستراتەگيالىق جوسپاردىڭ/اۋماقتاردى دامىتۋ باعدارلاماسىنىڭ ماقساتتارىنا قول جەتكىزۋ كوەففيتسيەنتىن ەسەپتەۋ كەزىندە مىنالار ەسكەرىلەدى:
ەسەپتى كەزەڭگە جوسپارلى ءمانى جوق نىسانالى ينديكاتور ماقساتقا قول جەتكىزۋ كوەففيتسيەنتىنىڭ ەسەبىنە الىنبايدى;
باعالاۋ جاساۋ كەزىندە رەسمي ستاتيستيكالىق دەرەكتەر بولماعان جاعدايدا, شۇعىل دەرەكتەر ەسەپكە الىنادى. شۇعىل دەرەكتەردى ۇسىنۋ مۇمكىن بولماعان كەزدە, نىسانالى ينديكاتور ماقساتقا قول جەتكىزۋ كوەففيتسيەنتىنىڭ ەسەبىنە الىنبايدى.
ءتيىستى ماقساتتى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن جوسپارلانعان مىندەتتەردى ىسكە اسىرۋ كوەففيتسيەنتى (Yi), ءتيىستى مىندەتتى ورىنداۋ ءۇشىن كوزدەلگەن تىكەلەي ناتيجەنىڭ ءاربىر كورسەتكىشىنە قولجەتكىزىلۋدى تالداۋ جولىمەن ايقىندالادى.
ءتيىستى ماقساتتى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن جوسپارلانعان ستراتەگيالىق جوسپاردىڭ/اۋماقتاردى دامىتۋ باعدارلاماسىنىڭ مىندەتتەرىن ىسكە اسىرۋ دارەجەسىن ەسەپتەۋ مىناداي فورمۋلا بويىنشا جۇزەگە اسىرىلادى:
مۇندا:
Yi – ءتيىستى ماقساتتى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن جوسپارلانعان ستراتەگيالىق جوسپاردىڭ/اۋماقتاردى دامىتۋ باعدارلاماسىنىڭ مىندەتتەرىن ىسكە اسىرۋ كوەففيتسيەنتى;
Zk – ستراتەگيالىق جوسپاردىڭ/اۋماقتاردى دامىتۋ باعدارلاماسىنىڭ ءاربىر مىندەتىن ىسكە اسىرۋ كوەففيتسيەنتى;
ƒ – ءتيىستى ماقساتتى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن جوسپارلانعان ستراتەگيالىق جوسپاردىڭ/اۋماقتاردى دامىتۋ باعدارلاماسى مىندەتتەرىنىڭ جالپى سانى.
بۇل رەتتە, ستراتەگيالىق جوسپارداعى/اۋماقتاردى دامىتۋ باعدارلاماسىنداعى ءاربىر (Zk) مىندەتتى ىسكە اسىرۋ كوەففيتسيەنتىن ەسەپتەۋ مىناداي فورمۋلا بويىنشا جۇزەگە اسىرىلادى:
مۇندا:
pg – ستراتەگيالىق جوسپاردىڭ/اۋماقتاردى دامىتۋ باعدارلاماسىنىڭ ءتيىستى مىندەتىن ىسكە اسىرۋ ءۇشىن كوزدەلگەن تىكەلەي ناتيجەنىڭ ءاربىر كورسەتكىشىن ىسكە اسىرۋ كوەففيتسيەنتى;
r – ستراتەگيالىق جوسپاردىڭ/اۋماقتاردى دامىتۋ باعدارلاماسىنىڭ ءتيىستى مىندەتىن ىسكە اسىرۋ ءۇشىن كوزدەلگەن تىكەلەي ناتيجەلەر كورسەتكىشتەرىنىڭ جالپى سانى.
ستراتەگيالىق جوسپاردىڭ/اۋماقتاردى دامىتۋ باعدارلاماسىنىڭ ءتيىستى مىندەتىن ىسكە اسىرۋ ءۇشىن كوزدەلگەن ستراتەگيالىق جوسپاردىڭ/اۋماقتاردى دامىتۋ باعدارلاماسىنىڭ (pg) تىكەلەي ناتيجەسىنىڭ ءاربىر كورسەتكىشىنە قول جەتكىزۋ كوەففيتسيەنتىن ەسەپتەۋ ءىس-جۇزىندە اتقارىلعاننىڭ (جاقسارتىلعان نەمەسە ناشارلانعان) جوسپارلانعانعا اراقاتىناسى ارقىلى جۇزەگە اسىرىلادى.
بۇل رەتتە, ەگەر pg ≥ 1 بولسا, وندا pg = 1, ەگەر pg < 0 بولسا, وندا pg = 0.
ستراتەگيالىق جوسپاردىڭ/اۋماقتاردى دامىتۋ باعدارلاماسىنىڭ مىندەتتەرىنە قول جەتكىزۋ كوەففيتسيەنتىن ەسەپتەۋ كەزىندە مىنالار ەسەپكە الىنادى:
ەسەپتى كەزەڭدە جوسپارلىق ءمانى جوق تىكەلەي ناتيجە كورسەتكىشى مىندەتكە قول جەتكىزۋ كوەففيتسيەنتىنىڭ ەسەبىنە الىنبايدى;
باعالاۋ جۇرگىزىلگەن رەسمي ستاتيستيكالىق دەرەكتەر بولماعان جاعدايدا, شۇعىل دەرەكتەر ەسەپكە الىنادى. شۇعىل دەرەكتەردى ۇسىنۋ مۇمكىن بولماعان كەزدە, نىسانالى ينديكاتور ماقساتقا قول جەتكىزۋ كوەففيتسيەنتىنىڭ ەسەبىنە الىنبايدى.
5. قاداعالاناتىن سالادا/ايادا/وڭىردە ستراتەگيالىق ماقساتتار مەن مىندەتتەرگە قول جەتكىزۋ جانە ىسكە اسىرۋ تيىمدىلىگىن باعالاۋ ناتيجەلەرى تۋرالى قورىتىندى
27. قاداعالاناتىن سالادا/ايادا/وڭىردە ستراتەگيالىق ماقساتتار مەن مىندەتتەرگە قول جەتكىزۋ جانە ىسكە اسىرۋ بويىنشا ورتالىق مەملەكەتتىك جانە جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاننىڭ قىزمەتى تيىمدىلىگىن باعالاۋدىڭ ناتيجەلەرى تۋرالى قورىتىندى (بۇدان ءارى – قورىتىندى) وسى ادىستەمەنىڭ 4-قوسىمشاسىنا سايكەس نىسان بويىنشا قۇراستىرىلادى.
قورىتىندى مىناداي تارتىپتە جاسالادى:
«بالدار» دەگەن باعاندا ولشەمدەر بولىنىسىندە بالدار كورسەتىلەدى;
«كوەففيتسيەنت» دەگەن باعاندا ولشەمدەر بولىنىسىندە كوەففيتسيەنتتەر كورسەتىلەدى;
«بالداردى شەگەرۋ» دەگەن جولدا وسى ادىستەمەنىڭ 9-بولىمىنە سايكەس شەگەرىلگەن بالدار كورسەتىلەدى;
«جالپى باعا» دەگەن جولدا وسى ادىستەمەنىڭ 16, 17-تارماعىنا سايكەس فورمۋلا بويىنشا ەسەپتەلگەن جالپى بالل كورسەتىلەدى.
«ورتالىق مەملەكەتتىك ورگاننىڭ/جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاننىڭ قىزمەتىن باعالاۋ بويىنشا تالدامالىق ەسەپ جانە تۇجىرىمدار» دەگەن بولىمدە ورتالىق مەملەكەتتىك ورگان نەمەسە جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگان جوسپارلاعان ماقساتتار مەن مىندەتتەرگە قول جەتكىزۋ جانە ىسكە اسىرۋ ناتيجەلەرىنە تولىق تالداۋ كەلتىرىلەدى, ونىڭ ىشىندە:
ستراتەگيالىق جوسپاردىڭ/اۋماقتاردى دامىتۋ باعدارلاماسىنىڭ ساپاسى مەن تولىقتىعىن تالداۋ;
ستراتەگيالىق جوسپاردىڭ/اۋماقتاردى دامىتۋ باعدارلاماسىنىڭ ماقساتتارى مەن مىندەتتەرىنە قول جەتكىزىلۋدى تالداۋ;
تاۋەكەلدەردى باسقارۋ ساپاسىن تالداۋ;
بالداردى شەگەرۋ تۋرالى اقپارات.
بۇدان باسقا وسى بولىمدە باعالاۋدىڭ ناتيجەلەرىنە قاتىستى ءتيىستى تۇجىرىمدار كورسەتىلەدى.
الىنعان باعالاۋ ناتيجەسىنە سايكەس مەملەكەتتىك ورگان قىزمەتىنىڭ تيىمدىلىك دارەجەسى ايقىندالادى. مەملەكەتتىك ورگان تيىمدىلىگىنىڭ جوعارعى دارەجەسىنە باعالاۋ كورسەتكىشتەرىنە 90-نان 100 دەيىن بالدار, ورتاشا دەڭگەيگە – 70-تەن 89,99 دەيىن بالدار, تومەن دەڭگەيگە – 50-دەن 69,99 دەيىن بالدار سايكەس كەلەدى. باعالاۋ ناتيجەسى بويىنشا 49,99 بال جيناعان مەملەكەتتىك ورگاننىڭ قىزمەتى ءتيىمدى ەمەس دەپ تانىلادى
«ورتالىق مەملەكەتتىك ورگانننىڭ/جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاننىڭ قىزمەتىن جاقسارتۋ بويىنشا ۇسىنىمدار» دەگەن بولىمدە مەملەكەتتىك ورگان قىزمەتىن ودان ءارى جاقسارتۋ بويىنشا ۇسىنىمدار, سونداي-اق وزگە دە بار ۇسىنىمدار ەگجەي-تەگجەيلى سيپاتتالادى.
6. باعالاۋدىڭ ناتيجەلەرىنە شاعىمدانۋ ءتارتىبى
28. قورىتىندىنى العان ساتتەن باستاپ باعالاناتىن مەملەكەتتىك ورگان باعالاۋ ناتيجەلەرىمەن كەلىسپەگەن جاعدايدا, بەس جۇمىس كۇنى ىشىندە باعالاۋعا ۋاكىلەتتى مەملەكەتتىك ورگانعا راستاۋشى قۇجاتتارمەن قوسا ءوزىنىڭ نارازىلىقتارىن جولداۋعا قۇقىلى.
29. باعالاۋ ناتيجەلەرىنىڭ شاعىمدانۋى دالەلدەيتىن قۇجاتتاردىڭ ۇسىنىلۋىمەن دالەلدى جانە تياناقتى بولۋى ءتيىس. راستايتىن قۇجاتتار مەن دالەلدەر جوق, سونداي-اق مەملەكەتتىك جوسپارلاۋ سالاسىنداعى نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەر ەرەجەلەرىنە جانە ستراتەگيالىق جوسپارلاردى/اۋماقتاردى دامىتۋ باعدارلامالاردى ازىرلەۋ قاعيدالارىنا قارسى كەلەتىن نارازىلىقتار قاراستىرىلمايدى.
30. باعالاۋ ناتيجەلەرىنە نارازىلىقتار بولماعان جاعدايدا, باعالاناتىن مەملەكەتتىك ورگان بەس جۇمىس كۇنى ىشىندە باعالاۋعا ۋاكىلەتتى مەملەكەتتىك ورگانعا ءتيىستى حابارلاما جىبەرەدى. باعالاناتىن مەملەكەتتىك ورگاندار نارازىلىق بەرۋدىڭ ۋاقىتى بەلگىلەنگەن مەرزىم اياقتالعاننان كەيىن قابىلدانبايدى.
31. شاعىمدانۋ ءراسىمىن وتكىزۋ ءۇشىن باعالاۋعا ۋاكىلەتتى مەملەكەتتىك ورگاندا قۇرامىنا نارازىلىقتارىن ۇسىنعان مەملەكەتتىك ورگانداردى باعالاۋعا قاتىسقان قىزمەتكەرلەر كىرە المايتىن ارنايى كوميسسيا قۇرىلادى.
ارنايى كوميسسيانىڭ سانى مەن قۇرامىن باعالاۋعا ۋاكىلەتتى مەملەكەتتىك ورگان دەربەس ايقىندايدى, بىراق قۇرامى كەمىندە 5 ادام.
32. باعالاناتىن مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ راستايتىن قۇجاتتارى بار نارازىلىقتارىن العان كۇننەن باستاپ, بەس جۇمىس كۇنى ىشىندە باعالاۋعا ۋاكىلەتتى مەملەكەتتىك ورگان وسى ادىستەمەنىڭ 5-قوسىمشاسىنا سايكەس نىسان بويىنشا مەملەكەتتىك ورگاندار قىزمەتىنىڭ تيىمدىلىگىن باعالاۋ ناتيجەلەرى بويىنشا كەلىسپەۋشىلىكتەر كەستەسىن (بۇدان ءارى - كەلىسپەۋشىلىكتەر كەستەسى) قالىپتاستىرادى جانە ارنايى كوميسسيانىڭ قاراۋىنا ەنگىزەدى.
33. ارنايى كوميسسيا نارازىلىقتاردى قاراستىرۋ مەن باعالاۋ ناتيجەلەرىنىڭ وبەكتيۆتىلىگىن انىقتاۋ بويىنشا وتىرىس وتكىزەدى, وعان نارازىلىقتاردى ۇسىنعان باعالاناتىن مەملەكەتتىك ورگانىڭ, مۇددەلى سالالىق ورتالىق مەملەكەتتىك ورگاندار وكىلدەرى, سونداي-اق مەملەكەتتىك ورگاندى باعالاۋعا قاتىسقان قىزمەتكەر شاقىرىلادى.
34. ارنايى كوميسسيانىڭ وتىرىستارىنىڭ ناتيجەلەرى بويىنشا كەلىسپەۋشىلىكتەر كەستەسى پىسىقتالىپ, وعان ارنايى كوميسسيا توراعاسى قول قويادى جانە باعالاناتىن مەملەكەتتىك ورگانعا مالىمەت ءۇشىن جەتكىزىلەدى.
35. باعالاناتىن مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ نارازىلىقتارىن العان كۇننەن باستاپ ون بەس كۇنتىزبەلىك كۇن ىشىندە باعالاۋعا ۋاكىلەتتى مەملەكەتتىك ورگان ساراپتاۋ كوميسسياسىنىڭ جۇمىس ورگانىنا جانە باعالاناتىن مەملەكەتتىك ورگاندارعا قورىتىندى تۇجىرىمداردى جولدايدى.
7. قايتا قۇرىلعان جانە تاراتىلعان مەملەكەتتىك ورگاندارعا باعالاۋ جۇرگىزۋ ءتارتىبى
36. مەملەكەتتىك ورگان قايتا قۇرىلعان نەمەسە تاراتىلعان جاعدايدا باعالاناتىن جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتىجىلدىعىندا وسى مەملەكەتتىك ورگاننىڭ باعالاۋى وسى ادىستەمەگە سايكەس قۇقىقتىق ميراسقور مەملەكەتتىك ورگاننىڭ باعالاۋى شەڭبەرىندە جۇزەگە اسىرىلادى.
37. مەملەكەتتىك ورگان قايتا قۇرىلعان نەمەسە تاراتىلعان جاعدايدا باعالاناتىن جىلدىڭ ەكىنشى جارتى جىلدىعىندا ونىڭ قىزمەتىنە باعالاۋ جۇرگىزىلمەيدى, ال وسى مەملەكەتتىك ورگان قىزمەتىن تالداۋ ناتيجەلەرى قۇقىقتىق ميراسقور مەملەكەتتىك ورگانعا باعالاۋ قورىتىندىلارى بويىنشا بەرىلگەن ۇسىنىستار مەن ۇسىنىمدار ازىرلەۋ كەزىندە ەسكەرىلەدى.
8. باعالاناتىن مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ ەسەپتى اقپاراتىنىڭ ۋاقتىلىعىن, تولىقتىعىن جانە دايەكتىلىگىن ايقىنداۋ ءراسىمى
38. باعالاناتىن مەملەكەتتىك ورگان باعالاۋ كەستەسىنە سايكەس مەملەكەتتىك ورگاننىڭ رەسمي ينتەرنەت-رەسۋرسىندا (جەلى) تولىق جانە دايەكتى ەسەپتى اقپاراتتى ۋاقتىلى ۇسىنادى/ورنالاستىرادى.
39. ەسەپتى اقپاراتىن ۋاقتىلى, تولىق ەمەس جانە دايەكتى ەمەس مەملەكەتتىك ورگاننىڭ رەسمي ينتەرنەت-رەسۋرسىندا (جەلى) ۇسىنىلماعان/ورنالاستىرىلماعان جاعدايدا, بۇل باعىت بويىنشا قورىتىندى باعالاۋدان ايىپپۇلدىق بالدار شەگەرىلەدى.
40. باعالاۋ كەستەسىندە كوزدەلگەن مەرزىمنەن كەيىن رەسمي ينتەرنەت-رەسۋرسىندا ۇسىنىلعان/ورنالىستىرىلعان ەسەپتى اقپاراتى ۋاقتىلى ەمەس دەپ تانىلادى.
مەملەكەتتىك ورگاننىڭ ەسەپتى اقپاراتىن ۋاقتىلى ۇسىنباعان/ورنالاستىرماعان كەزدە 1,5 ء(بىر جارىم) بالى شەگەرىلەدى.
قۇپيا, قبپ اقپاراتتارىنان باسقا, رەسمي ينتەرنەت-رەسۋرسىندا ەسەپتى اقپارات بولماعان جاعدايدا 2 (ەكى) ايىپپۇلدىق بالى شەگەرىلەدى.
41. ەسەپتى اقپاراتىنىڭ قۇرىلىمىنا قويىلاتىن بەلگىلەنگەن تالاپتاردا كوزدەلگەن (ۇسىنىستار, بولىمدەر, كەستەلەر, كورسەتكىشتەر ءمانى جانە ت.ب.) ەلەمەنتتەرى جوق ەسەپتى اقپاراتى تولىق ەمەس دەپ تانىلادى.
مەملەكەتتىك ورگاننىڭ تولىق ەمەس اقپاراتتى ۇسىنعانى/ورنالاستىرعانى ءۇشىن 2 (ەكى) ايىپپۇلدىق بالى شەگەرىلەدى.
42. قايتا تەكسەرۋ بارىسىندا شىندىققا سايكەس كەلمەيتىن فاكتىلەر انىقتالعان كەزدە ول دايەكتi ەمەس ەسەپتى اقپارات دەپ تانىلادى.
كورسەتىلگەن فاكتىلەر تەكسەرۋ اكتىسىندە تىركەلەدى.
ءاربىر تىركەلگەن فاكت ءۇشىن مەملەكەتتىك ورگاننىڭ ەسەپتى اقپاراتىن دايەكتi ۇسىنباعانى/ورنالاستىرماعانى ءۇشىن 0,2 ايىپپۇلدىق بالل شەگەرىلەدى.
الدىڭعى ەسەپتى جىلدىڭ تەكسەرۋ اكتىسىن ەسكەرە وتىرىپ, شىندىققا ساي كەلمەيتىن ەسەپتى اقپاراتتى قايتا ۇسىنعانى/ورنالاستىرعانى ءۇشىن ءاربىر تىركەلگەن فاكت ءۇشىن 0,5 ايىپپۇلدىق بالل شەگەرىلەدى.
شىندىققا ساي كەلمەيتىن اقپارات ۇسىنعانى/ورنالاستىرعانى ءۇشىن شەگەرىلەتىن سوما 6,5 بالدان اسپاۋى ءتيىس.
43. شەگەرىمدەر تۋرالى اقپارات «تالدامالىق ەسەپ جانە ورتالىق مەملەكەتتىك ورگان/جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگان قىزمەتىن باعالاۋ قورىتىندىلارى» دەگەن بولىمدە كورسەتىلەدى.
قاداعالاناتىن سالاداعى /اياداعى/ وڭىردەگى ستراتەگيالىق ماقساتتار مەن مىندەتتەرگە قول جەتكىزۋ جانە ىسكە اسىرۋ تيىمدىلىگىن باعالاۋ جونىندەگى ادىستەمەگە 1-قوسىمشا
نىسان
ەسەپتى اقپاراتتا قامتىلعان دەرەكتەردى قايتا تەكسەرۋ قورىتىندىلارى بويىنشا تەكسەرۋ اكتىسى
(ورتالىق مەملەكەتتىك ورگاننىڭ/جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاننىڭ اتاۋى)
(ەسەپ بەرۋ كەزەڭى)
№ اتاۋى شەگەرىلەتىن بالدار
1
2
3
4 ەسەپتى اقپاراتتىڭ ۋاقتىلى ۇسىنىلماۋى/ورنالاستىرماۋى
دايەكتى ەمەس اقپاراتتىڭ ۋاقتىلى ۇسىنىلماۋى/ورنالاستىرماۋى
ينتەرنەت-رەسۋرستا ەسەپتى اقپاراتتىڭ بولماۋى
تولىق ەمەس اقپارات ۇسىنۋ/ورنالاستىرۋ
بارلىعى :
1. باعالاۋ كەستەسىنە سايكەس مەملەكەتتىك ورگاننىڭ ەسەپتى اقپاراتتى ۇسىنۋ/ورنالاستىرۋ مەرزىمى: 201_ جىلعى «____»________ .
1) ەسەپتى اقپاراتتىڭ ۇسىنىلاتىن/ورنالاستىراتىن ناقتى كۇنى: 201_ جىلعى «_»_______ .
2) مەملەكەتتىك ورگاننىڭ ينتەرنەت-رەسۋرسىندا ەسەپتى اقپاراتتىڭ بولماۋى.
شەگەرىم ______ بالدى قۇرايدى.
2. تولىق اقپارات ۇسىنىلماعان/ورنالاستىرىلماعان, ونىڭ ىشىندە بەلگىلەنگەن تالاپتارمەن ەسەپتى اقپاراتتىڭ قۇرىلىمىنا قويىلاتىن بەلگىلەنگەن تالاپتارمەن كوزدەلگەن مىناداي ەلەمەنتتەر كورسەتىلمەگەن (قوسىمشالار, بولىمدەر, كەستەلەر, كورسەتكىشتەردىڭ ماندەرى جانە ت.ب.):
1)
2)
شەگەرىم ______ بالدى قۇرايدى.
3. دۇرىس ەمەس اقپارات ۇسىنىلدى/ورنالاستىرىلدى. قايتا تەكسەرۋ بارىسىندا فاكتىلەر شىنايىلىعىنىڭ مىناداي سايكەسسىزدىكتەرى انىقتالدى:
№ نىسانالى ينديكاتور/تىكەلەي ناتيجە كورسەتكىشتەرى-ءنىڭ اتاۋى
ەسەپتى كەزەڭنىڭ
جوسپارى ەسەپتى كەزەڭنىڭ
فاكتى قايتا تەكسەرۋ قورىتىن-دىلارى بويىنشا ەسەپتى كەزەڭ فاكتى بالداردى شەگەرۋ ەسكەرتۋ
1
...
شەگەرىم ______ بالدى قۇرايدى.
قورىتىندى شەگەرىم ______ بالل.
ۋاكىلەتتى ورگاننىڭ وكىلى, لاۋازىمى ________
(كۇنى) ________
(قولى) ___________________
(قولدى تاراتىپ جازۋ)
باعالاناتىن مەملەكەتتىك ورگاننىڭ وكىلى, لاۋازىمى ________
(كۇنى) ________
(قولى) __________________
(قولدى تاراتىپ جازۋ)
قاداعالاناتىن سالاداعى/ اياداعى/وڭىردەگى ستراتەگيالىق ماقساتتار مەن مىندەتتەرگە قول جەتكىزۋ جانە ىسكە اسىرۋ تيىمدىلىگىن باعالاۋ جونىندەگى ادىستەمەگە 2-قوسىمشا
نىسان
قازاقستان رەسپۋبليكاسى ورتالىق مەملەكەتتىك ورگاندارىنىڭ قىزمەتى سالالارىنىڭ تىزبەسى
№ ءمانى سالانىڭ/باعىتتىڭ اتاۋى دەرەككوز
قازاقستان رەسپۋبليكاسى قارجى مينيسترلىگى
1 سالا بيۋدجەتتىڭ اتقارىلۋى ەرەجە
2 سالا سالىق سالۋ ەرەجە
3 سالا كەدەن ءىس ەرەجە
4 سالا مەملەكەتتىك جانە مەملەكەت كەپىلدىك بەرەتىن قارىز الۋ, ۇكىمەتتىك جانە مەملەكەت كەپىلدىك بەرەتىن بورىشتى جانە مەملەكەت الدىنداعى بورىشتى باسقارۋ ەرەجە
5 سالا ىشكى مەملەكەتتىك قارجىلىق باقىلاۋ ەرەجە
6 سالا مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ ەرەجە
7 سالا بيۋدجەتتىك كرەديتتەۋ ەرەجە
8 سالا مەملەكەتتىك مەنشىكتى باسقارۋ جانە مەنشىكتىڭ مەملەكەتتىك مونيتورينگى ەرەجە
9 سالا وڭالتۋ جانە بانكروتتىق راسىمدەردىڭ جۇرگىزىلۋىن باقىلاۋ ەرەجە
10 سالا زاڭسىز جولمەن الىنعان كىرىستى زاڭداستىرۋعا (جىلىستاتۋعا) جانە تەرروريزمدى قارجىلاندىرۋعا قارسى ءىس-قيمىل ەرەجە
11 سالا بۋحگالتەرلىك ەسەپ, قارجىلىق ەسەپتىلىك پەن اۋديت ەرەجە
قازاقستان رەسپۋبليكاسى ستاتيستيكا اگەنتتىگى
1 سالا ستاتيستيكالىق قىزمەت ەرەجە
1.1 باعىت ستاتيستيكالىق ءادىسناما مەن ستاتيستيكالىق قۇرالداردى قالىپتاستىرۋ ەرەجە
1.2 باعىت قوعامنىڭ, مەملەكەتتىڭ جانە حالىقارالىق قوعامداستىقتىڭ رەسمي ستاتيستيكالىق اقپاراتقا قاجەتتىلىگىن قاناعاتتاندىرۋ ەرەجە
1.3 باعىت مەملەكەتتىك ستاتيستيكالىق قىزمەتتى سالاارالىق ۇيلەستىرۋ ەرەجە
قازاقستان رەسپۋبليكاسى ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگى
1 سالا ەڭبەك, ونىڭ ىشىندە ەڭبەك قاۋىپسىزدىگى جانە ونى قورعاۋ ەرەجە
2 سالا جۇمىسپەن قامتۋ ەرەجە
3 سالا الەۋمەتتىك قامسىزداندىرۋ, ونىڭ ىشىندە زەينەتاقىلىق قامسىزداندىرۋ جانە مىندەتتى الەۋمەتتىك ساقتاندىرۋ ەرەجە
4 سالا الەۋمەتتىك قولداۋ, ونىڭ ىشىندە الەۋمەتتىك كومەك, ارنايى الەۋمەتتىك قىزمەتتەر كورسەتۋ ەرەجە
5 سالا حالىقتىڭ كوشى-قونى سالاسىندا ءوز قۇزىرەتى شەگىندە مەملەكەتتىك ساياساتتى ىسكە اسىرۋ ەرەجە
قازاقستان رەسپۋبليكاسى ادىلەت مينيسترلىگى
1 سالا مەملەكەت قىزمەتىن قۇقىقتىق قامسىزداندىرۋ ەرەجە
1.1 باعىت ادامنىڭ جانە ازاماتتىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىنىڭ ۇستەمدىگىن جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەگەمەندىگىن قامتاماسىز ەتۋگە, جالپى مەملەكەتتىڭ دامۋ ستراتەگياسىن ازىرلەۋگە جانە ىسكە اسىرۋعا, زاڭ جوبالاۋ جۇمىسىن جۇرگىزۋگە, زاڭنامانى تالداۋعا, جەتىلدىرۋگە جانە جۇيەلەۋگە, نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەر جوبالارىنىڭ زاڭدىق ساراپتاماسىن جۇرگىزۋگە قاتىسۋ ارقىلى قازاقستاندىق قوعامدى جانە مەملەكەتتى تۇراقتى جانە ۇدەمەلى دامىتۋعا باعىتتالعان ۇلتتىق زاڭنامانى قالىپتاستىرۋعا قاتىسۋ ەرەجە
1.2 باعىت رەسپۋبليكانىڭ الەمدىك قوعامداستىقتا ۇلتتىق مۇددەلەرىن قورعاۋ مەن بەدەلىن نىعايتۋ ماقساتىندا قازاقستاننىڭ حالىقارالىق ارەناداعى قىزمەتىن, ونىڭ ىشىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ حالىقارالىق شارتتارىن دايىنداۋ مەن جاساۋ ارقىلى قۇقىقتىق قامتاماسىز ەتۋ ەرەجە
1.3 باعىت زاڭدى تۇلعالاردىڭ جىلجىمايتىن م ۇلىككە جانە ونىمەن مامىلەلەر جاساۋ قۇقىقتارىن, جىلجيتىن م ۇلىكتىڭ جەكەلەگەن تۇرلەرىنە كەپىلدىكتەرىن, ورتالىق مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ, جەرگىلىكتى وكىلدىك جانە اتقارۋشى ورگانداردىڭ نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەرىن, ازاماتتىق حال اكتىلەرىن, مەملەكەتتىك تىركەۋدى جۇزەگە اسىرۋ, سونداي-اق قازاقستان رەسپۋبليكاسى نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەرىنىڭ مەملەكەتتىك ەسەپكە الىنۋى مەن ولاردى باقىلاۋدى جۇزەگە اسىرۋ ەرەجە
1.4 باعىت قۇقىقتىق كومەك كورسەتۋدى جانە زاڭدى قىزمەتتەر كورسەتۋدى ۇيىمداستىرۋ مەن قۇقىقتىق ناسيحاتتى قامتاماسىز ەتۋ ەرەجە
1.5 باعىت سوت-ساراپتاما قىزمەتىن ۇيىمداستىرۋ جانە جۇزەگە اسىرۋ ەرەجە
1.6 باعىت زياتكەرلىك مەنشىك قۇقىقتارىن قورعاۋ سالاسىندا مەملەكەتتىك ساياساتتى جۇزەگە اسىرۋ ەرەجە
1.7 باعىت اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىقتار تۋرالى ىستەر بويىنشا زاڭناماعا سايكەس ءىس جۇرگىزۋدى جۇزەگە اسىرۋ ەرەجە
1.8 باعىت مەملەكەتتىك ساياساتتى ىسكە اسىرۋ, سونداي-اق اتقارۋشىلىق قۇجاتتاردى ورىنداۋ سالاسىنداعى قىزمەتتى مەملەكەتتىك رەتتەۋ, رەسپۋبليكالىق مەنشىككە اينالدىرىلعان (تۇسكەن) م ۇلىكتى ەسەپكە الۋ, ساقتاۋ, باعالاۋ جانە ودان ءارى پايدالانۋ جونىندەگى جۇمىستاردى ۇيىمداستىرۋ. ەرەجە
قازاقستان رەسپۋبليكاسى توتەنشە جاعدايلار مينيسترلىگى
1 سالا ازاماتتىق قورعانىس پەن ماتەريالدىق رەزەرۆ جۇيەسىن قالىپتاستىرۋ ەرەجە
2 سالا تەحنوگەندىك سيپاتتاعى توتەنشە جاعدايلاردىڭ الدىن الۋ, جويۋ ەرەجە
3 سالا تابيعي سيپاتتاعى توتەنشە جاعدايلاردىڭ الدىن الۋ, جويۋ ەرەجە
قازاقستان رەسپۋبليكاسى سىرقى ىستەر مينيسترلىگى
1 سالا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ سىرتقى ساياسي باعىتىن ىسكە اسىرۋ ەرەجە
1.1 باعىت قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ سىرتقى ساياسي باعىتىن ىسكە اسىرۋ, سىرتقى ەكونوميكالىق ساياساتتىڭ جۇزەگە اسىرىلۋىنا جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ حالىقارالىق بەدەلىنىڭ نىعايۋىنا جاردەمدەسۋ ەرەجە
1.2 باعىت قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەگەمەندىگىن, قاۋىپسىزدىگىن, اۋماعىنىڭ تۇتاستىعى مەن شەكاراسىنىڭ بەرىكتىگىن, ونىڭ ساياسي, ساۋدا-ەكونوميكالىق جانە حالىقارالىق ارەنادا باسقا مەملەكەتتەرمەن قاتىناستارىندا وزگە دە مۇددەلەرىن قورعاۋدىڭ ديپلوماتيالىق قۇرالدارىمەن جانە تاسىلدەرىمەن قامتاماسىز ەتۋ ەرەجە
1.3 باعىت قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ شەتەلدىك مەملەكەتتەرمەن, حالىقارالىق ۇيىمدارمەن ديپلوماتيالىق جانە كونسۋلدىق قاتىناستاردى جۇزەگە اسىرۋى. ەرەجە
1.4 باعىت حالىقارالىق بەيبىتشىلىك, جاھاندىق جانە وڭىرلىك قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ بو