«تازا قازاقستان» رەسپۋبليكالىق ەكواكتسياسى ەل اۋماعىن كوگالداندىرىپ, اباتتاندىرۋدى, سەنبىلىكتەر ۇيىمداستىرىپ, ەكولوگيالىق جاعدايدى جاقسارتۋدى مىندەت ەتكەن. ناۋقان اياسىندا بيىل استانا مەن الماتى قالاسىنداعى جانە قىزىلوردا, تۇركىستان وبلىسىنداعى اۋلالار تولىقتاي تازارتىلدى.
ال رەسپۋبليكاداعى ساياباقتاردىڭ 99 پايىزى جانە الەۋمەتتىك نىسانداردىڭ 98 پايىزى قوقىستان ارىلعان. سالا ماماندارى «اكتسياعا الماتى قالاسىنىڭ قوسقان ۇلەسى وتە كوپ» دەيدى.
«الماتى قالاسى رەسپۋبليكا بويىنشا العاشقى قالالاردىڭ ءبىرى بولىپ, وسى اكتسيانى 8 ساۋىردە باستادى. «تازا قازاقستان» اكتسياسىندا الماتى قالاسى بويىنشا 2 مىڭ توننادان ارتىق قالدىق جينالىپ, پوليگوندارعا شىعارىلدى», دەدى ەكولوگيا دەپارتامەنتىنىڭ باس مامانى نۇرجان بولەكباەۆ.
اسەم شاھار الماتىنىڭ «باقشا قالا» مارتەبەسى دا ۋاقىت وتە جاندانا بەرمەك. بۇل ماقساتتى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن 2023 جىلدان بەرى 650 مىڭعا جۋىق كوشەت وتىرعىزىلدى. ال 2025 جىلى بيىكتىگى 4 جانە 6 مەتردەن اساتىن 27 مىڭ اعاش ەگىلەدى. سونىمەن قاتار مەگاپوليستەگى 4 مىڭنان استام اۋلا اۋماعىن كۇتىپ ۇستاۋ ءۇشىن بولىنەتىن قارجى 2025 جىلى بيىلعىمەن سالىستىرعاندا 3 ميللياردقا ارتادى.
«جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ جانە الماتى قالاسى ەكولوگيا دەپارتامەنتىنىڭ باستاماسىمەن بيىل «تازا قازاقستان» ناۋقانى اياسىندا شاھاردا اۋقىمدى 13 ءىس-شارا وتكىزىلدى. ناۋقانعا 432 مىڭنان استام ادام قاتىستى. سونداي-اق 600-دەن استام تەحنيكا جۇمىلدىرىلدى», دەدى ەكولوگيا دەپارتامەنتىنىڭ باس مامانى ديانا اسلانقىزى.
اتاپ وتەر جايت, جاسىل جەلەكتەردى وتىرعىزۋ جانە كۇتىپ ۇستاۋ بويىنشا قولدانىلعان جاڭا تاسىلدەردىڭ ناتيجەسىندە اعاشتاردىڭ قۇلاۋ دەڭگەيى 2 جىلدا 20 پايىزعا ازايعان. ال جاسىل جەلەكتى اۆتوماتتى تۇردە سۋارۋ ءۇشىن 2 جىل ىشىندە 500 شاقىرىم جەلى سالىنعان. 2025 جىلى كورسەتكىش تاعى 290 كيلومەترگە ۇلعايماق.
«اۋقىمدى «تازا قازاقستان» ناۋقاننىڭ ماقساتى تەك قوقىس جيناۋ عانا ەمەس. ەكوساۋاتتىلىقتى ارتتىرۋ, اينالانى تازا ۇستاۋدى كۇندەلىكتى ادەتكە اينالدىرۋ. ناۋقانعا جاستار بەلسەندى قاتىستى», دەدى «جاسىل ەل» جاستار جاساعىنىڭ باسشىسى ءادىل نۇرپەيىسوۆ.
«تازا قازاقستان» ناۋقانى اينالانى كۇتىپ ۇستاۋعا باعىتتالعاندىقتان, الماتىنى كورىكتەندىرۋ مەن كوگالداندىرۋ جۇمىسى دا ودان ارى جالعاسا بەرەدى. ال ونى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن بولىنەتىن بيۋدجەت كەلەر جىلى بيىلعىمەن سالىستىرعاندا 40 پايىزعا كوبەيەدى.
جالپى, «تازا قازاقستان» اكتسياسى اياسىندا زاڭسىز قوقىس ۇيىندىلەرىن انىقتاۋ بويىنشا رەيدتەر جۇرگىزىلدى. اۋماقتىق ەكولوگيا دەپارتامەنتتەرىمەن جانە جەرگىلىكتى بيلىك ورگاندارىمەن بىرلەسىپ كوپتەگەن قوقىس ورنى جويىلدى.
«تازا اۋا» رەيدتەرى بارىسىندا 482 اۆتوكولىك تەكسەرىلىپ, ەكولوگيالىق ستاندارتتاردى بۇزۋدىڭ 105 فاكتىسى انىقتالدى. 96 جۇرگىزۋشىگە ايىپپۇل مەن ەسكەرتۋ تۇرىندەگى اكىمشىلىك سيپاتتاعى شارالار قولدانىلدى. بۇل شارالار ەكولوگيالىق نورمالاردى ساقتاۋدىڭ ماڭىزدى ەكەنىن كورسەتەدى, جول قوزعالىسىنا قاتىسۋشىلاردىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن ارتتىردى.
جوبانىڭ ەرەكشە جەتىستىگى – ازاماتتارعا ەكولوگيا سالاسىنداعى پروبلەمالار تۋرالى حابارلاۋعا جانە ولاردى شەشۋگە قاتىسۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن @TazaQazBot تسيفرلىق پلاتفورماسىنىڭ قۇرىلۋى.
وسىلايشا, ءبىر جىل ىشىندە چات-بوت ارقىلى 7 929 ءوتىنىم كەلىپ ءتۇستى. ولاردىڭ ىشىندە 7 061 ءوتىنىم ورىندالدى, 168-ءى ورىندالۋ ساتىسىندا, 23-ءى وڭدەلۋدە جانە 674 ءوتىنىم جويىلدى.
ولاردىڭ اراسىندا ەڭ ءجيى كەلىپ تۇسكەن وتىنىمدەر: اۋماقتاردى تازالاۋ – 2 142 ءوتىنىم, تۇرمىستىق قوقىستى شىعارۋ – 668 ءوتىنىم, كوشەلەردى اباتتاندىرۋ – 648 ءوتىنىم, جولداردى جوندەۋ بويىنشا – 595 ءوتىنىم.
وڭىرلەر اراسىندا الماتى كوش باستاپ تۇر – 2 014 ءوتىنىم. ودان كەيىنگى ورىندا استانا تۇر – 1 587 ءوتىنىم. ءۇشىنشى ورىندا قاراعاندى وبلىسى – 757 ءوتىنىم.
چات-بوت ەكولوگيالىق ماسەلەلەردى جەدەل شەشۋگە ىقپال ەتە وتىرىپ, ازاماتتار مەن مەملەكەت اراسىنداعى ديالوگتىڭ ءتيىمدى قۇرالىنا اينالدى.
قول جەتكىزىلگەن ناتيجەلەردى نىعايتۋ جانە ەكولوگيالىق سانانى ۇزاقمەرزىمدى پەرسپەكتيۆادا قالىپتاستىرۋ ماقساتىندا «حالىقتىڭ ەكولوگيالىق مادەنيەتىن دامىتۋدىڭ 2024-2029 جىلدارعا ارنالعان تۇجىرىمداماسى» بەكىتىلدى. بۇل قۇجات ەكولوگيالىق ساياساتتىڭ نەگىزگى باعىتتارىن ايقىندايدى.
تۇجىرىمداما باسىمدىقتارىنىڭ ءبىرى – جاستاردى ەكولوگيالىق جوبالارعا تارتۋ. جىل بويى لەكتسيالار, ەكو-ساعاتتار جانە ەكولوگيالىق زەرتحانالارعا ەكسكۋرسيالار ۇيىمداستىرىلدى. وسىلايشا, بيىل 90 مىڭنان استام ەرىكتى ازامات اباتتاندىرۋ جانە كوگالداندىرۋ اكتسيالارىنا قاتىستى.
حالىقتىڭ ەكولوگيالىق ساۋاتىن ارتتىرۋ ماقساتىندا قالدىقتاردى قايتا وڭدەۋ, لاستانۋ دەڭگەيىنە مونيتورينگ جۇرگىزۋ تاقىرىپتارىن جاريا ەتۋ, اباتتاندىرۋ جانە ەكوۆولونتەرلىكتى دامىتۋ جونىندە كونكۋرستار وتكىزۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر.
سونداي-اق تۇجىرىمدامانىڭ نەگىزگى باعىتى – ازاماتتاردىڭ بەلسەندى قاتىسۋىنا جاعداي جاساۋ. ءوز تيىمدىلىگىن دالەلدەگەن @TazaQazBot سەكىلدى تسيفرلى پلاتفورمالاردى دامىتۋعا ەرەكشە كوڭىل بولىنگەن. ودان بولەك, ەكولوگيالىق نورمالاردىڭ ساقتالۋىنا جانە ەكولوگيالىق ستاندارتتاردىڭ ەنگىزىلۋىنە باقىلاۋ كۇشەيتىلىپ جاتىر.
سونىمەن قاتار كەلەسى جىلى تۇراقتى ەكولوگيالىق باسقارۋ جۇيەسىن قۇرۋ ءۇشىن تۇراقتاندىرۋ قورلارىنىڭ جۇمىسىن كۇشەيتۋ كوزدەلگەن. اۋماقتاردى كوگالداندىرۋ جانە اباتتاندىرۋ بويىنشا اۋقىمدى رەسپۋبليكالىق اكتسيالار وتكىزۋ جوسپارلانعان.
بۇعان قوسا, شىعارىندىلار كولەمىن ازايتۋ جانە ەكولوگيالىق ستاندارتتاردى باقىلاۋ ءۇشىن ۆەدومستۆوارالىق ءوزارا ءىس-قيمىل كۇشەيتىلەدى. تسيفرلى تەحنولوگيالار مەن مەديا رەسۋرستاردى قوسا العاندا, حالىققا ەكولوگيالىق ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىن دامىتۋ كوزدەلگەن.
«تازا قازاقستان» باستاماسى اۋماقتاردى تازالاۋدان الدەقايدا اۋقىمدى مىندەتتەردى قامتيدى. بۇل – ازاماتتاردىڭ, بيزنەستىڭ, مەملەكەتتىك قۇرىلىمدار مەن قوعامدىق ۇيىمداردىڭ كۇش-جىگەرىن بىرىكتىرەتىن, ەكولوگيالىق تۇرعىدان سانالى ءومىر سالتىن ناسيحاتتايتىن قوزعالىس.
كەشەندى شارالار مەن يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋدىڭ ارقاسىندا قازاقستان ەكولوگيالىق ساۋلىققا, ورنىقتى دامۋعا جانە بولاشاق ۇرپاق ءۇشىن قولايلى ورتا قۇرۋعا ماڭىزدى قادامدار جاساپ وتىر.
