وتكەن عاسىردا ۇلتى ءۇشىن ايانباي قىزمەت ەتكەن ازاماتتار قاتارىندا تۇراتىن يسا توقتىباەۆتىڭ ءومىرى مەن شىعارماشىلىعى ءالى تولىق زەرتتەلگەن جوق. ون جاسىندا ورىس-قازاق مەكتەبىنە وقۋعا قابىلدانىپ, كەيىننەن باستاۋىش ورىس ۋچيليششەسىن, تاشكەنتتەگى مۇعالىمدەر سەمينارياسىن بىتىرگەن جاس ەل اراسىندا ءبىلىم تاراتۋ كوميسسياسىنىڭ توراعاسى, مەملەكەتتىك باسپا باستىعىنىڭ ورىنباسارى, رەسپۋبليكا وقۋ-اعارتۋ كوميسسارياتىنىڭ القا مۇشەسى قىزمەتتەرىن اتقاردى. ۇلتتىق پەداگوگيكا جۇمىسىن شەبەر ۇيىمداستىرعان قايراتكەر «شولپان», «اق جول» «قازاق ءتىلى» باسىلىمدارىن باسقارىپ, قازاق ءباسپاسوزىن دامىتۋعا ايرىقشا ۇلەس قوستى.
يسا توقتىباەۆ – كەڭەستىك جازالاۋ ماشيناسىنىڭ ماشاقاتىن ابدەن تارتقان تۇلعا. العاش رەت 1933 جىلى لەنينگرادتا ۇستالىپ, 3 جىل تۇرمەدە وتىرادى. وسى قالاداعى ەتنوگرافيالىق مۋزەيدە ءبولىم مەڭگەرۋشىسى قىزمەتىندە جۇرگەن 1938 جىلى تاعى جالالى بولادى. تۇرمەدەگى توعىز جىلدان كەيىن تۋعان تەرەڭوزەگىنە ورالعان ونى 1949 جىلى تاعى ۇستاپ, سەگىز جىلىن كراسنويارسك ولكەسىندە وتكىزەدى. ازاپ ساپارىنان امان ورالىپ, 1956–1964 جىلدارى قىزىلوردا وبلىستىق تاريحي-ولكەتانۋ مۋزەيىن باسقاردى. سول جىلدارى وبلىستىق مۋزەي جانىنان عىلىمي كەڭەس قۇرىلىپ, مەكەمە قىزمەتى جولعا قويىلىپتى.
«بيىل وبلىستىق تاريحي-ولكەتانۋ مۋزەيىنە 85, مەملەكەت, قوعام قايراتكەرى يسا توقتىباەۆتىڭ تۋعانىنا 130 جىل تولىپ وتىر. وسىعان بايلانىستى ءتۇرلى شارالار, تانىمدىق ساباقتار مەن دارىستەر وتكىزىلدى. يسا توقتىباەۆتىڭ ءومىرى مەن ەڭبەك جولىنا قاتىستى قۇندى فوتوماتەريالداردى نەمەرەسى ءاليا ۆارلەنقىزى يساەۆا مۋزەي قورىنا تابىستاپ, بىزگە سىي جاسادى. بۇل جادىگەرلەر قىزىلوردانىڭ استانا اتانعانىنا 100 جىل تولۋى قارساڭىنداعى ۇلكەن ولجامىزعا اينالىپ وتىر», – دەيدى مۋزەيدىڭ عىلىمي قىزمەتكەرى الما مۇقانوۆا.
فوتوسۋرەتتەردىڭ بىرىندە قايراتكەردىڭ ورىنبورداعى پەداگوگيكالىق ينستيتۋت باسشىسى قىزمەتىندە جۇرگەن ءساتى بەينەلەنگەن. ءبىراز سۋرەتتىڭ قايدا, قاشان تۇسىرىلگەنى بەلگىسىز. مۋزەي ماماندارى الدا وسى قۇندى مۇرانىڭ جان-جاقتى زەرتتەلەتىنىن ايتىپ وتىر.
قىزىلوردا
