
قوستاناي. 4 قاڭتار. قوستانايعا پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى بەردىبەك ساپارباەۆ باستاعان, قۇرامىندا بىرقاتار مينيسترلىكتەر مەن ۇلتتىق كومپانيالار وكىلدەرى بار دەلەگاتسيا كەلدى. بۇل تۋرالى egemen.kz ءتىلشىسى حابارلادى.
بۇل ساپار جاھاندى ءبىر تارىنىڭ قاۋىزىنا سىيدىرىپ تۇرعان ەكونوميكالىق-قارجى داعدارىسىنىڭ ەلگە زاردابى بولماۋى ءۇشىن الدىن الۋ جۇمىستارىنىڭ ءبىر مىسالى ەدى. داعدارىس جالپى ەلىمىزدەگى ەكونوميكالىق-الەۋمەتتىك جاعدايدى تۇرالاتىپ جىبەرمەگەنىمەن, كورشى رەسەي ءرۋبلىنىڭ قۇنسىزدانۋى قوستانايلىق كاسىپورىندار جۇمىسىنا بىردەن اسەر ەتتى. مىسالى, ۇكىمەت دەلەگاتسياسى مەن جەرگىلىكتى كاسىپورىن باسشىلارىنىڭ كەزدەسۋى, مەموراندۋمعا قول قويۋ ءراسىمى وتكەن «اگروماشحولدينگ» اكتسيونەرلىك قوعامىنىڭ جۇمىسىنا داعدارىس قازىردىڭ وزىندە سالقىنىن تيگىزىپ وتىر. قازاقستاندا ماشينا جاساۋ سالاسىنىڭ دامۋىنا زور ۇلەس قوسىپ وتىرعان «اگروماشحولدينگ» زاۋىتى شەتەلدىك جەڭىل اۆتوموبيلدەر مەن اۋىلشارۋاشىلىعى تەحنيكالارىنىڭ ءتۇر-ءتۇرىن وندىرەدى. كەڭەستە وسى كومپانيانىڭ باسقارما توراعاسى الەكسەي سيرودەنكو ايتقانداي, «اگروماشحولدينگ» اكتسيونەرلىك قوعامى وتكەن جىلى 8,5 مىڭ ماشينانى ساپقا قويعان. بۇل 2013 جىلمەن سالىستىرعاندا 20 پايىزعا ارتىق بولاتىن. كاسىپورىن بيىل دا 20 مىڭ ماشينانى شىعارۋدى جوسپارلاعان ەدى. الايدا, «ۇيدەگى ويدى بازارداعى نارىق بۇزىپ», داعدارىس تالما جەردەن ءتيىپ وتىر. رەسەي ءرۋبلى قۇنسىزدانعان از عانا ۋاقىتتان بەرى قازاقستاندىقتار كورشى ەلدەن 40 مىڭنان اسا ماگشينا اكەلدى. ارينە, بۇل وتاندىق ماشينا جاساۋ كاسىپورنىنىڭ جۇمىسىنا بىردەن كەرى اسەرىن تيگىزدى. بۇل جاعداي بۇگىندە تەك «اگروماشحولدينگتىڭ» عانا ەمەس, ءونىم وندىرەتىن كاسىپورىنداردىڭ بارلىعىنىڭ باسىندا بار.
– الەمنىڭ كوپ ەلىن شارپىپ وتىرعان داعدارىسقا توتەپ بەرۋ ءۇشىن ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ بىرقاتار تالاپ قويىپ, تاپسىرمالار بەرىپ وتىر. سونىڭ ەڭ باستىسى حالىققا جۇمىس بەرۋ, جۇمىسسىزدار سانىن كوبەيتپەۋ, الەۋمەتتىك جاعدايدىڭ تومەندەۋىنە جول بەرمەۋ بولىپ تابىلادى. ەلىمىزدە 8 مەملەكەتتىك باعدارلاما جۇمىس ىستەپ جاتىر, سولاردىڭ ارقاسىندا 400 مىڭعا جۋىق جۇمىس ورنى اشىلۋى ءتيىس. مۇنىڭ بارلىعى ىشكى مۇمكىندىكتەرىمىزدى پايدالانعاندا جۇزەگە اسادى, – دەدى بەردىبەك ساپارباەۆ.
دامۋ بولماسا داعدارىس مەڭدەي بەرەدى. بۇل ورايدا قوستاناي وبلىسىندا كوڭىلگە قونىمدى جۇمىستار بار. وتكەن جىلى شاعىن جانە ورتا بيزنەس بيۋدجەتكە 22,8 ميلليارد تەڭگە قارجى قۇيدى. سوڭعى جىلدارى ءوندىرىستىڭ قادامى قارىشتى بولدى. ءبىر «سارىارقااۆتوپروم» ءزاۋىتىنىڭ ءوزى جىل تاۋلىگىندە ءوندىرىس كولەمىن 5 ەسە ارتتىردى. «ەۆرازكاسپيانستال» زاۋىتىنىڭ شىعارعان مەتالل ارماتۋرالارى وتاندىق قۇرىلىستىڭ دامۋىنا مۇمكىندىك جاسايدى. وسىنداي مىسالدار جەتكىلىكتى. الايدا, داعدارىس كەزىندە وندىرگەن ءونىمىڭ وتپەسە, ول دا كاسىپورىندار قادامىن تۇسايدى. سوندىقتان بەردىبەك ماشبەك ۇلى قازاقستاننىڭ كورشى وبلىستارى اراسىنداعى الىس-بەرىستى كەڭەيتۋ كەرەكتىگىن ايتتى. ادەتتە, ءبىر وبلىس ەكىنشىسىندە قانداي تاۋارلار وندىرەتىنىنە اسا ءمان بەرمەيدى. بۇل جونىنەن قوستاناي وبلىسى ماقتانا المايدى, ەلىمىزدىڭ وبلىستارىنا قاراعاندا ىرگەدەگى رەسەيدىڭ چەليابى وبلىسىمەن قارىم-قاتىناسى كوپ.
بەردىبەك ساپارباەۆ ەڭبەكاقى قارىزىن كوپكە ۇزاتپاۋدى وبلىس اكىمى نۇرالى سادۋاقاسوۆقا ءجىتى تاپسىردى. وبلىستا ول قازىر 55 ميلليون تەڭگەنى قۇراپ وتىر. كەڭەس سوڭىندا قوستاناي وبلىسىنىڭ اكىمدىگى, كاسىپوداقتاردىڭ وبلىستىق كەڭەسى جانە كاسىپورىندار باسشىلارى اراسىندا جۇمىسشىلاردىڭ ەڭبەك قۇقىعى مەن كەپىلدىكتەرىن قامتاماسىز ەتۋ جونىندە ءوزارا تۇسىنىسۋشىلىك پەن ىنتىماقتاستىق تۋرالى مەموراندۋمعا قول قويىلدى. وبلىس اكىمى نۇرالى سادۋاقاسوۆپەن مەموارندۋمعا قول قويعاندار اراسىندا «قازاقتەلەكوم», «سسكبوب», «وريون مينەرالس», «بايان سۇلۋ», «اگروماشحولدينگ», «قوستاناي مينەرالدارى», «اراي حولدينگ», «اليۋمينستروي», «قوستاناي ۇن كومبيناتى» جانە وڭىرودەگى ءىرى كاسىپورىندار باسشىلار بار. سونداي-اق, وبلىستىڭ جانە رەسپۋبليكانىڭ جۇيە قۇراۋشى كاسىپورىندارىنىڭ, ۇلتتىق كومپانيالاردىڭ اراسىندا قازاقستاندىق قامتۋدى ورىنداۋ جانە وتاندىق تاۋار وندىرۋشىلەردى قولداۋ جونىندە ىنتىماقتاستىق تۋرالى مەموراندۋمدارعا دا قول قويىلدى. الداعى ۋاقىتتا وسىنداي تاعى دا 30 مەموراندۋم بەكىتىلەدى, ولاردىڭ سوماسى 18 ميلليارد تەڭگەنى قۇرايدى.
ءنازيرا جارىمبەتوۆا.
دەرەك, سۋرەت: egemen.kz.