ەلدىڭ ەلدىگى مەن ەرلىگى

ەلدىڭ ەلدىگىنە, ەردىڭ ەرلىگىنە سىن بولعان ۇلى وتان سوعىسىنداعى جەڭىستەن بەرى 70 جىل وتكەن ەكەن. ۇلى جەڭىس وتانىمىزدى, حالقىمىزدى ىقتيمال قۇلدىقتان ازات ەتتى, تاۋەلسىزدىگىمىزدى, تەڭدىگىمىزدى باياندى ەتتى. الەمدىك وركەنيەتتى فاشيستىك وزبىرلىق پەن قورلاۋدان قورعاپ قالدى. سىن ساعاتتا سەمەي وبلىسى شۇبارتاۋ اۋدانىنىڭ ورەندەرى دە مايدانعا اتتانىپ, ەرلىكتىڭ تاماشا ۇلگىلەرىن كورسەتتى. مىڭ جارىمنان اسا ەر-ازاماتتارىمىز مايدانعا اتتاندى. 750-گە جۋىق جەرلەسىمىز حالقىمىزدىڭ بولاشاعى ءۇشىن جاندارىن قۇربان ەتىپ, تۋعان جەرگە ورالمادى. جەرلەسىمىز, سارىقامىستىق مۇقاتاي ابەۋلوۆتىڭ كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى اتانۋى, ايعىزدىق سابالاق ورازا­لينوۆتىڭ ماتروسوۆتىڭ ەرلىگىن قايتالاپ داڭققا بولەنۋى, اقىن, جۋرناليستەر شىنىبەك كەنجەباەۆ, بەيسەمباي تاتتىمبەتوۆ, ۇزاق قيسىقوۆتىڭ جاۋىنگەرلەردى جالىندى جىرلارىمەن رۋحتاندىرىپ, العى شەپتە ءجۇرۋى, سارسەمباي تاتتىمبەتوۆ, كاكىجان شيتەنوۆ, ءمامىش ءابدىراحمانوۆ, امان شيتەنوۆ, قاسىل قاشماشىموۆ, بايكەن ءابدىراحمانوۆ, تالاپبەك رىسباەۆ, سارجان بودانوۆ, تاعى باسقالارىنىڭ نەبىر اۋىر شايقاستارعا قاتىسىپ, ەرلىكتەرىن مۇرا ەتۋى بۇگىنگى ۇرپاقتىڭ قاشاندا جۇرەگى مەن كوڭىلىندە. سولاردىڭ ءبىرى ون ەكىدە ءبىر گ ۇلى اشىلماي تۇرىپ, قارشادايىنان ەل اراسىندا اقيىق اقىندىعىمەن, جەزتاڭداي انشىلىگىمەن, اۋىزەكى سازگەرلىگىمەن اتى شىققان بەيسەمباي تاتتىمبەتوۆ ەدى. بەيسەمباي 1925 جىلى سەمەي وبلىسىنىڭ شۇبارتاۋ اۋدانىنداعى بايقوشقار اۋىلىندا دۇنيەگە كەلگەن. 1942 جىلدىڭ 15 تامىزىندا 17 جاسىندا مايدانعا اتتاندى. بەيسەمباي كۋرسك ماڭىنداعى قيان-كەسكى ۇرىستارعا قاتىستى. تالاي رەت جاۋىنگەرلىك ەرلىك كورسەتتى. وتان شەكاراسىن فاشيزم جەندەتتەرىنەن ازات ەتۋگە ەرەكشە ۇلەس قوستى. امال نە, جاۋىنگەر جەرلەسىمىز ءوزىنىڭ حالىق الدىنداعى مىندەتىن قالتقىسىز اتقارا ءجۇرىپ, 1943 جىلدىڭ 6 شىلدەسىندە ەرلىكپەن قازا تاپتى. دەنەسى كۋرسك وبلىسىنداعى پومەرەۆسكي اۋدانى كاشارا دەرەۆنياسىنىڭ تەرىستىك جاعىنداعى بيىك توبەشىكتىڭ ەتەگىنە جەرلەندى. جاس ونەر يەسى شەت جەردە جالت ەتتى دە جوق بولدى. ءيا, ازاماتىمىز ارماندا كەتتى. بەيسەمباي تاتتىمبەتوۆتىڭ ارتىندا ەسكەرتكىش بولىپ, ءوزى شىعارعان ازداعان ولەڭدەرى, ولەڭىن دە ءانىن دە ءوزى شىعارىپ, ءوزى ورىنداعان بىرنەشە ءانى قالدى. ولەڭدەرىنىڭ بىرنەشەۋى ءوزىنىڭ كوزى تىرىسىندە, 17 جاسىندا رەسپۋبليكالىق «لەنينشىل جاس» جانە اۋداندىق گازەتتەردە جاريالانعان. ەندى «ۇشقىزىل» ءانى جانە ۇشقىزىل جەرى تۋرالى تولىعىراق ايتقاندى ءجون كورىپ وتىرمىز. ۇشقىزىل – بۇرىنعى سەمەي وبلىسىنىڭ شۇبارتاۋ اۋدانىنداعى ۇيىمداس اۋىلىنىڭ جەرىندە (قازىرگى اياگوز اۋدانىنداعى بايقوشقار اۋىلى) قاتار تۇرعان ءۇش شوقى. ۇشقىزىل كۇمبەز باقاناس, بايقوشقار, بالقىبەك وزەندەرىنىڭ تۇيىسكەن جەرىندە ءسان تۇزەپ تۇر. ءۇش وزەن تال, تەرەك, قايىڭ ارالاس توعايىنا ورانىپ تۇرعاندا ءتىپتى اسەم كورىنەتىن. قازىر توعايى وتالىپ, جالاڭاشتانسا دا ۇشقىزىل اسەمدىگىن جوعالتقان جوق. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, ءتاڭىردىڭ ءوزى كەلىپ ورناتا سالعانداي عاجاپ كۇمبەزدەر. ۇشقىزىل 17 جاستاعى بالعىن ونەرپاز بەيسەمبايدى قاتتى اسەرلەندىرىپ, وعان ارناپ ءان شىعارۋعا يتەرمەلەگەن. ول ءاننىڭ ءسوزى مىنانداي: ۇشقىزىل ۇشقىزىل باۋىرىڭ جازىق, باسىڭ بيىك, مەن سەنى قۇرمەتتەيمىن, جانىم ءسۇيىپ. مىڭ جىلدار اتا-بابام مەكەن ەتىپ, جونىڭدا جورتقان تاعى ارقار, كيىك. قاراسام بۇگىن, مىنە, كەلبەتىڭە, ورناعان كولحوزدى ەلىم ءبىر شەتىڭە. جاعالاي جايقالادى جاسىل ەگىن, قانشا ايتسام ءسوز جەتپەيدى سۋرەتىڭە. سۋىڭ – بال, ءشوبىڭ – شۇيگىن, اۋاڭ – ءدارۋ. ءتورت ت ۇلىكتەن قايىسقان دالالارىڭ. بىرلەسىپ, بىلەكتەسىپ, ءماز-مەيرام بوپ, جۇمىلىپ ەڭبەك ەتكەن جاس پەن كارى. ۇشقىزىل جايناڭ قاعىپ, شالقىپ تاستىڭ, ەڭبەكپەن سوتسياليستىك قۇشاقتاستىڭ. داۋىرىندە پارتيانىڭ ارمانى جوق, ءانى دەپ ەسىڭە الشى بۇل ءبىر جاستىڭ. وتان ءۇشىن, ەل ءۇشىن جان اياماي كۇرەسكەن, سۇراپىل مايدان شەبىنەن ورالماي, ەرلىكپەن قازا تاپقان وسىناۋ اكەلەر مەن اعالاردىڭ ارۋاعى الدىندا قۇرمەتپەن باس يەمىن. فاريدا باۋوۆا, جوعارى ساناتتى اعىلشىن ءتىلى ءپانىنىڭ مۇعالىمى. الماتى وبلىسى, ەڭبەكشىقازاق اۋدانى.