بۇل سايلاۋعا حالىق رۋحاني, ساياسي تۇرعىدان ءوسىپ, ءبىرتۇتاس بولىپ جەتتى

29 ءساۋىر كۇنى ەلباسىن ۇلىقتاۋ ءراسىمى ءوتتى. ءبىز زالدا وتىردىق. تاۋەلسىزدىك سارايى ادامعا لىق تولى بولدى. سايلاۋدا حالىق ەلباسىنا قالاي قولداۋ كورسەتسە, ۇلىقتاۋدا دا رەسپۋبليكانىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن جينالعان ەل دۇرىلدەگەن قولداۋىن كورسەتىپ وتىردى. تاعى ءبىر ايتاتىن نارسە, وسى سالتاناتقا تۇسكەننەن كەيىن بىزگە الىنبايتىن اسۋ جوقتاي كورىندى. ەلباسىنىڭ ءسوزى دە ءورشىل, كۇرەسكەرلىك رۋحتا العا قويعان ماقساتتارعا جەتەمىز دەگەن سەنىمدە شىقتى. مەملەكەت باسشىسى كىسى وتە جوعارى رۋحتا سويلەدى. ۇلىقتاۋ ءراسىمى كوتەرىڭكى كوڭىل كۇيدە وتە تاماشا ءوتتى. ءبىز قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ سايلاۋ ۋچاسكەسىنە بارىپ ءوز تاڭداۋىمىزدى جاسادىق. ارينە, تاڭداۋىمىز نۇرسۇل­تان نازارباەۆ بولدى. بۇعان ەكى سەبەپ بار. سوڭعى 22-23 جىلداعى ءبىزدىڭ ءومىرىمىز تىنىش بولدى. قازاقستاندا بەيبىتشىلىك پەن تۇراقتى دامۋ بولدى. قازىر «قازاق حاندارى» دەگەن 10 سەريالى تاريحي كوركەم ءفيلمنىڭ ستسەناريىن جازىپ, اياقتاپ قالدىق. تاريحتى اقتارعانىمىزدا, قازاق قازاق بولعالى, V عاسىردىڭ ورتاسىنان بەرى, اسىرەسە, العاشقى عاسىردا جىل سايىن دەۋ­گە بولادى, قازاققا جەر بەتىنەن جويىلىپ كەتۋ قاۋپى تونگەن ەكەن. ويتكەنى, ونى وڭشەڭ جاۋ مەملەكەتتەر قورشاپ وتىردى. ۇلان-بايتاق جەرىمىزدەن ايىرىلىپ قالماۋ ماقساتىندا ۇنەمى قىرعىن زاماندى باستان كەشىرىپ وتىردىق. ال ەندى قازاق قالاي امان قالدى؟ نەنىڭ ارقاسىندا بۇگىنگىدەي زامانعا جەتتى؟ بۇعان جەتكىزگەن – حاندار مەن حالىقتىڭ بىرلىگى. بارلىق قاسىرەتتەن قازاقتى الىپ شىققان تەك بىرلىك بولدى. جوعارىداعى ستسەناريدى جازۋ بارىسىندا قىزىق مالىمەتتەرگە تاپ بولدىق. ول ءدال سول كەرەي جانىبەك, ولاردىڭ بالالارى مۇرىندىق, قاسىمنىڭ تۇسىنداعى قازاق حان­دى­عىنىڭ سىرتقى ساياساتى بەيبىتشىل بولعان ەكەن. بەيبىت كورشىلىكتى ۇستانعان. ەڭ قىزىعى, سول ساياسات ءالى كۇنگە دەيىن جالعاسۋدا. ادام تاڭعالارلىق جاعداي. ايتپەسە, م.دۋلاتي جازباقشى, جوشىدان كەيىن ەڭ قۇدىرەتتى حان قاسىمحان بولدى دەيدى. ويتكەنى, ونىڭ قول استىندا 300 مىڭ اسكەرى بولعان. سول 300 مىڭ اسكەردى باسقىنشىلىق باعىتتا, ءوز زامانداسى مۇحاممەد شايباني سياقتى ماقساتتا پايدالانعان بولسا, وندا سول كەزدىڭ وزىندە بۇل توڭىرەكتەگى الەم كارتاسى وزگەرىپ كەتەتىن ءتۇرى بار ەكەن. سەبەبى, ونداي قۇدىرەتتى اسكەر سول جىلدارى ەۋرازيا كەڭىستىگىندە بولماعان. ونىڭ ەسەسىنە, ەلىمىز ەلدىگى مەن ءوز جەرىن ساقتادى. سول ساياسات بۇگىنگە دەيىن جالعاسۋدا. اسىرەسە, تاۋەلسىزدىك تۇسىنداعى قازاق­ستاننىڭ اشىق تا ايقىن ساياسا­تى بەيبىتشىلىك بولدى. سونىڭ ارقاسىندا ەش ەلمەن جانجال بولعان جوق. قازاقستاننىڭ ءوز ىشىندەگى ۇلتتار مەن ۇلىستار اراسىندا كيكىلجىڭ تۋىندامادى. بۇل – الەم تاڭعالارلىق ساياسات. ايتپەسە, سوڭعى 22 جىلدا بۇل توڭىرەكتە قان مايدانعا كىرىپ شىقپاعان حالىقتى تابۋ قيىن. ءبىزدىڭ نەگىزگى بايلىعىم دا – تۇراقتىلىق, بەيبىتشىلىك, تاتۋ كورشىلىك. ءبىز وسى باعىتتا ەلدى باسقارىپ كەلە جاتقان, الەمگە ايگىلى كوشباسشىمىزدى سايلادىق. سودان كەيىن وسى سايلاۋدىڭ بۇرىنعى سايلاۋلاردان ۇلكەن ءبىر ەرەكشەلىگى بولدى. 90-جىلداردىڭ باسىنان بەرى حالىق سايلاۋعا بەلسەنە ارالاسىپ كەلەدى. ءدال وسى سايلاۋدا حالىقتىڭ اۋىزبىرلىگى كورىنىس بەردى. نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ساياساتىن ايقىن قولداۋ كورىنىس بەردى. ياعني, ەش داۋ-جانجالسىز, حالىق سايلاۋ ۋچاسكەلەرىنە كىمدى سايلايتىندارىن ءبىلىپ باردى. جالپى, وسى جىلداردا قازاقستاننىڭ ءبىرتۇتاس حالقى قالىپتاستى دەۋگە دە بولادى. ايتپەسە, كەڭەس وداعى قۇلا­عاننان كەيىن ەڭ ءبىرىنشى الاساپىران ەل قازاقستان بولادى دەپ بولجام ايتقان ەۋروپالىق ساراپشىلاردى دا بىلەمىز... ەلىمىز سول تار جول, تايعاق كەشۋدەن ءوتتى. وسى سايلاۋعا ساياسي تۇرعىدان دا, رۋحاني تۇرعىدان دا ءوسىپ, بىرىككەن ءبىرتۇتاس ەلگە اينالىپ جەتتى. بۇل سايلاۋدىڭ ەڭ ۇلكەن جەڭىسى وسى!  سماعۇل ەلۋباي, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى. الماتى.