عىلىم • 26 قاراشا, 2024

جاس ىزدەنۋشىلەر كونگرەسى

140 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

الماتىدا اسا كورنەكتى عالىم قانىش ساتباەۆتىڭ 125 جىلدىعىنا وراي پرەزيدەنت جانىنداعى ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىندا كەيىنگى تولقىن ىزدەنۋشىلەردىڭ «جاس ساتباەۆشى» اتتى I كونگرەسى ءوتتى. وندا قازاق عىلىمىنىڭ باستاۋىندا تۇرعان اكادەميكتىڭ عىلىمداعى ءىسى مەن وتاندىق عىلىمدى دامىتۋداعى ولشەۋسىز ەڭبەگى تۋرالى ايتىلىپ, قازىرگى عىلىم جەتىستىكتەرى, وزەكتى ماسەلەلەرى تالقىلاندى.

جاس ىزدەنۋشىلەر كونگرەسى

كونگرەستە عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم ۆيتسە-ءمينيسترى دارحان احمەد-زاكي مەملەكەتتىك كەڭەسشى ەرلان قاريننىڭ, مينيستر ساياسات نۇربەكتىڭ قۇتتىقتاۋىن وقىپ بەردى. ال پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى جۇلدىز سۇلەيمەنوۆا سەنات, ءماجىلىس توراعالارىنىڭ قۇتتىقتاۋىن جەتكىزىپ, جىلى لە­بىزىن ءبىلدىردى. بۇگىندە ءبىلىم مەن عىلىمنىڭ استاناسىنا اينالعان الماتى قالاسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى ازامات قالدىبەكوۆ جاس زيات­كەرلەرگە ۇلكەن سەنىم ارتىپ, وسى باعىتتا جىگەرلەنە جۇمىس ىستەۋگە شاقىردى.

جاس عالىمدار كەڭەسىنىڭ تور­اعاسى, PhD ماقسات جاباعين اتالعان كەڭەستىڭ اتقارعان جۇمىسى جايىندا باياندادى. جارعىعا سايكەس جاس عالىمدار كەڭەسىنىڭ جۇمىسىن پرە­زيديۋم باسقارادى. وعان پرەزيدەنت جانىنداعى ۇلتتىق قۇرىلتاي جانە عىلىم جانە تەحنيكا جونىندەگى ۇلت­تىق كەڭەستىڭ مۇشەلەرى, رەسپۋب­ليكاداعى جاس عالىمدار ۇيىم­دا­رىنىڭ توراعالارى, ۇلتتىق عى­لى­­مي كەڭەس مۇشەلەرى, جوعارى وقۋ ورىندارى, عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتتارى جاس عالىمدارى كەڭەستەرىنىڭ توراعالارى, بەدەلدى جاس عالىمدار ەنگەن. مۇنىڭ ءوزى ەلىمىزدەگى عىلىمدى دامىتۋعا جاستاردىڭ بەلسەندى كىرىسكەندىگىن ايعاقتايدى.

قازىرگى تاڭدا پرەزيدەنت پار­مەنىمەن جاڭا مارتەبەگە يە بول­عان اكادەميا دامۋ باعىتىن انىق­تاپ, عىلىمي زەرتتەۋلەردىڭ باسىم باعىتتارىن انىق­تاۋ, اقپا­راتتىق-تالدامالىق سۇيەمەلدەۋ, عىلىمي الەۋەتتىڭ جاي-كۇيىن باعا­لاۋ, عىلىمي زەرتتەۋلەردى ىسكە اسىرۋدىڭ ۇزدىك حالىقارالىق تاجى­ري­­بەسىن ەنگىزۋ, پانارالىق عىلىمي-تەحني­كالىق باعدار­لامالاردى ازىرلەۋ, عىلىمي سىيلىقتار مەن ستي­پەنديالار بەرۋ بويىنشا كو­ن­كۋرستاردى ۇيىم­داستىرۋ باعى­تىن­داعى قاناتقاقتى جوبالاردى ىسكە اسىرىپ كەلەدى.

«اكادەميادا جاس عالىمدار كەڭەسى­نىڭ قۇرىلۋى – جۇزەگە اسقان ىرگەلى باس­تامالاردىڭ ءبىرى بولدى. ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسى­نىڭ قۇرامىندا وسىنداي ورگان العاش رەت قۇرىلىپ وتىر. كەڭەس جۇمىسى ارقىلى جاس عالىمدار ەلدەگى عىلىمدى دامىتۋ بويىنشا باستى شەشىمدەردى دايىنداۋعا سىندارلى تۇردە قاتىسا وتى­رىپ, ءوز پىكىرلەرىن جوعارى دەڭگەيدە جەتكىزۋگە تولىعىمەن مۇمكىندىك الدى. جاس عالىمدار كەڭەسى جاقىندا قۇرىلعانىنا قاراماستان, عىلىمي ورتانى جاقسارتۋ بويىن­شا بىرنەشە رەت ماڭىزدى ۇسىنىس جاساپ, ءساتتى قورعاپ شىقتى. تالانتتى جاس­تار اكادەميادا جۇزەگە اسىپ جاتقان باستا­مالارعا ايتارلىقتاي ۇلەس قوسىپ كەلەدى. اقمولا, جامبىل, شىعىس قازاقستان جانە قاراعاندى وبلىستارىندا اكادەميا پرەزيديۋمىنىڭ كوشپەلى وتىرىسى بارىسىندا «قۋاتتى عىلىم – قۋاتتى ءوڭىر» باستاماسى ىسكە قوسىلىپ, وڭىرلىك فيليالدارى قۇرىلدى. وتاندىق عىلىمنىڭ ناقتى جاي-كۇيىن باعالاۋ ءۇشىن اكادەميا جانىنان تالداۋ ورتالىعى جۇمىسىن باس­تادى», دەدى ۇعا باسقارما پرەزيدەنتى, اكادەميك اقىلبەك كۇرىشباەۆ.

حالىقارالىق ىنتىماقتاس­تىقتى كەڭەي­تۋ, جاس عالىمدار دياسپوراسىنىڭ جۇمى­سىن دامىتۋ ماقساتىندا اقش, قى­تاي, رەسەي, تۇركيا ەلدەرىنىڭ  جانە ەۋروپا مەن تمد-نىڭ بىرقاتار مەملەكەتتەرىنىڭ عىلىم اكادە­ميالارىمەن بايلانىس ورنادى. وسى­عان بايلانىستى ۇلتتىق عىلىم اكا­دەمياسىندا قازاق-نەمىس عىلى­مي-زەرتتەۋ ىنتىماقتاستىق ورتا­لىعى جانە قازاقستان-قىتاي عىلى­مي-تەحنيكالىق يننوۆاتسيالىق ورتالىعى اشىلىپ, فورسايتتىق زەرتتەۋلەر بويىنشا قازاقستان-كورەيا عىلىمي-تەح­نيكالىق يننو­ۆاتسيالىق ورتالىعىن قۇرۋ بويىن­شا كەلىسسوزدەر ءجۇرىپ جاتىر. ەۋ­رو­پالىق يادرولىق زەرتتەۋلەر ورتالى­عى­نىڭ (تسەرن) وكىلدىگى دە جۇمىسىن باستاماقشى.

بيىل العاش رەت عىلىم جونىن­دەگى ۇلتتىق بايانداما مازمۇنىنا «قازاق­ستاننىڭ جاس عالىمدارىنىڭ جەتىستىكتەرى» ءبولىمى ەندى. الداعى ۋاقىتتا ءبولىم جاس عالىمداردىڭ كاسىبي مۇمكىندىكتەرىن كەڭەيتۋ, تالانتتى جاستاردى عىلىمعا تارتۋعا ىقپال ەتەتىن بولادى.

 

الماتى 

سوڭعى جاڭالىقتار