سونىڭ ىشىندە اقپاراتتىڭ بىرىڭعاي دەرەكقورىن قۇرۋ, بولىنگەن قاراجاتتىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ وزەكتى بولىپ تۇر. پرەزيدەنتتىڭ تسيفرلاندىرۋعا سونىڭ ىشىندە مەديتسينالىق كومەك ساپاسىن ارتتىرۋعا قاتىستى جولداۋدا جۇكتەگەن تاپسىرمالارىن گازەتىمىزدە بۇرىنىراقتا جازعان ەدىك. بۇل جولى دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ جولداۋدان كەيىن ىسكە اسىرا باستاعان جوبا-جوسپارلارىنا كەڭىرەك توقتالعاندى ءجون كوردىك.
بۇگىندە دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ وزىندە 17 مەملەكەتتىك اقپاراتتىق جۇيە بار ەكەن. بۇدان وزگە 20-دان استام جەكەمەنشىك اقپاراتتىق جۇيە جۇمىس ىستەپ تۇر. مينيسترلىك ماماندارى مۇنى ۋاقىتىندا ءوز كەزەڭىنىڭ تالاپتارىنا ساي ازىرلەنگەن جۇيەلەر دەپ ءتۇسىندىردى. سول كەزدە دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى ساياسات پەن تالاپتارعا ساي كەلىپتى. دەنساۋلىق ساقتاۋ ۆيتسە-ءمينيسترىنىڭ سوزىنشە, قازىر ازاماتتاردىڭ مەديتسيناعا قاتىستى تالاپتارى وزگەرگەن. باسى اشىق سۇراق كوپ. سالانىڭ دامۋىنا قولبايلاۋ بولىپ وتىرعان كەمشىلىكتەر بار. سونىڭ بىرقاتارى اقپاراتتىق جۇيەلەردىڭ بىرىزدىلەنبەۋىنەن تۋىنداپ وتىر. سوسىن مەديتسينالىق ۇيىمعا بارۋعا اپتالاپ, ايلاپ كەزەك كۇتەتىن ساتتەر بولادى. مەديتسينا ماماندارىنىڭ ارتىق جۇكتەمەسى كوپ. مەديتسينالىق ۇدەرىستەردە اشىقتىق ساقتالا بەرمەيدى. ازاماتتار كەيبىر دەربەس دەرەكتەرگە قول جەتكىزە المايدى. زاڭسىز كورسەتىلىپ جاتقان مەملەكەتتىك مەدينالىق قىزمەتتەرگە مىقتاپ تۇساۋ قويىلماي تۇر. دەنساۋلىق سالاسىنىڭ ستاتيستيكاسى مەن جوسپارلاۋدا قيىندىقتار بار. قۋانتارلىعى دەيمىز بە, بۇل ماسەلەلەردەن دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى حاباردار. حاباردار بولعاندا دا جولداۋدان كەيىن سالانىڭ دامۋىنا تۇساۋ بولعان كەمشىلىكتەردى رەتتەۋگە كىرىسكەن سىڭايلى. مۇنىڭ جاي-جاپسارىن جۋىردا ۆيتسە-مينيستر ەربول وسپانوۆ ءباسپاسوز ءماسليحاتىندا ايتىپ بەرگەن ەدى.
– مينيسترلىك قولعا العان ءبىرىنشى جوبانىڭ وزىندە 6 باعىتتا جۇمىس ىستەپ جاتىرمىز. ءبىرىنشى, دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنىڭ قولدانىستاعى اقپاراتتىق جۇيەلەرى مودەرنيزاتسيالانادى, جاڭارتىلادى. ەكىنشى, جالپى مەديتسينالىق اقپاراتتىق جۇيەلەردى جەتىلدىرۋ مىندەتى تۇر. ءۇشىنشى, مەديتسينالىق دەرەكتەردى ءبىر دەرەكقورعا جيناۋ قاجەت. ويتكەنى قازىر اقپاراتتىڭ قولجەتىمسىزدىگىنە بايلانىستى ازاماتتار دەنساۋلىق جاعدايى جونىندەگى قاعازدارىن قولما-قول تاسىپ ءجۇر. ءتورتىنشى, مەديتسينالىق ۇيىمدارعا كورسەتىلگەن قىزمەتتىڭ اقىسىن ۋاقتىلى تولەۋ ماسەلەسى بار. بەسىنشى, ينتەگراتسيالاۋ. ينتەگراتسيالاۋعا قاتىستى ماسەلەلەردى الەۋمەتتىك جەلىدەن ەستىپ, ءبىلىپ وتىرعان بولارسىزدار. سودان سوڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنىڭ بىرىڭعاي پورتالىن ەنگىزۋ قاجەت. ويتكەنى قولدانىستا پورتالداردىڭ ءتۇرى كوپ. تۇرعىندار قايدا بارىپ, نەگە جۇگىنەرىن, سالاعا قاتىستى سۇراقتارعا قايدان جاۋاپ الارىن بىلمەيدى, – دەيدى ە.وسپانوۆ.
بايىپتاساق, تسيفرلاندىرۋعا قاتىستى شارۋالار ءبىردى-ەكىلى اقپاراتتىق جۇيەنى ينتەگراتسيالاۋمەن بىتپەيدى. مىسالى, ەلدە قانشا مەديتسينالىق ۇيىم جۇمىس ىستەيدى, ولار مەديتسينالىق كومەكتىڭ قانداي ءتۇرىن كورسەتەدى, تاعى سول سياقتى اقپاراتتار قولجەتىمدى ەمەس. مەديتسينالىق ۇيىمداردان بولەك, دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسى كادرلارىنىڭ رەەسترى قاجەت. سالادا قانشا مامان ەڭبەك ەتەدى, ولاردىڭ سەرتيفيكاتى بار ما, ەڭبەك ءوتىلى قانداي دەگەن سۇراقتار دا قولجەتىمدى بولۋعا ءتيىس. سول سەكىلدى مەديتسينالىق قىزمەتكەردىڭ ناۋقاستاردى قابىلدايتىن بىرىڭعاي گرافيگىنە قاتىستى ماسەلەلەر تۋىنداپ وتىر. تۇرعىنداردان وسىعان بايلانىستى ارىز-شاعىمدار كوپ تۇسەتىنى ءبىز ايتپاساق تا بەلگىلى. ءوزى تىركەلگەن مەديتسينالىق ۇيىمعا, دارىگەرگە جازىلا الماي جۇرگەن پاتسيەنتتەر كوپ. ويتكەنى دارىگەردىڭ كۇنتىزبەسى تولىق. جۇمىسى قاۋىرت. ەكى-ءۇش اپتا بىلاي تۇرسىن, كەزەگىن اي كۇتۋى مۇمكىن. دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى وسى كەزەكتى باقىلاۋعا, جۇمىستى شيراتۋعا تسيفرلاندىرۋدىڭ شاراپاتى تيەتىنىن ايتىپ وتىر.
كەلەسى كەزەكتە مەديتسينالىق ۇيىمداردىڭ بازاسىندا جۇمىس ىستەيتىن 7 جەكەمەنشىك اقپاراتتىق جۇيەنى جەتىلدىرۋ مىندەتى تۇر. اۋەلى ولاردىڭ فۋنكتسيالارىن وڭتايلاندىرىپ, قولمەن ەنگىزەتىن اقپاراتتاردى تسيفرلاندىرۋ, ينتەگراتسيالاۋ قاجەت. سەبەبى بۇگىندە دارىگەرلەر ەكى-ءۇش, كەيدە ءتورت اقپاراتتىق جۇيەدە شۇقشيىپ, جۇمىس ىستەۋگە ءماجبۇر. مۇنىڭ بارلىعى ينتەگراتسيانىڭ جوقتىعىنان تۋىنداعان كەدەرگىلەر. ادەتتە دارىگەر ءبىر پاتسيەنتتى قاراۋعا 10-13 مينۋت جۇمساسا, قاپتاعان اقپاراتتىق جۇيەلەردە وتىرىپ 20-30 مينۋت ۋاقىتىن جوعالتادى. مۇندا دا تسيفرلاندىرۋدىڭ ناتيجەسىندە جۇمىستى ىلگەرىلەتۋگە بولادى. مينيسترلىك بۇل باعىتتاعى شارۋالاردى دا بيىل باستاپ, كەلەر جىلى بىرجاقتى ەتۋگە نيەتتى.
وزدەرىڭىز بىلەتىندەي, قازىر مەديتسينادا انىقتامالاردىڭ, قۇجاتتاردىڭ ءتۇرى كوپ. مينيسترلىك سونى دا تسيفرلىق فورماتقا اۋىستىرۋعا مۇددەلى. وسى كۇنگە دەيىن كەيبىر پاتسيەنتتەر انىقتاما الۋعا ەمحاناعا كەزەككە تۇرۋعا ءماجبۇر بولىپ كەلدى. سوسىن, قاعاز جۇزىندە العان قۇجاتتى ءتيىستى مەكەمەلەرگە, ياعني جۇمىس بەرۋشىگە جەتكىزۋگە ءتيىس بولدىق. مەديتسينالىق كىتاپشا تولتىرۋدى تالاپ ەتەتىندەر تاعى بار. ەندى كەلەر جىلى بۇل قۇجاتتار دا ونلاين فورماتقا اۋىسسا, جىل سايىن مەديتسينالىق انىقتاما الۋ ءۇشىن قاعازداردىڭ باسىن قوسىپ, اۋرە-سارساڭعا تۇسپەيمىز.
– مينيسترلىك قولعا العان جوبالاردىڭ اۋقىمدىسى – بارلىق مەديتسينالىق دەرەكتى جينايتىن بىرىڭعاي بازانى قۇرۋمەن بايلانىستى. اۋقىمدى جوبانىڭ العاشقى قادامدارى قىركۇيەكتەن باستالدى. جالپى, بۇل جوبا اياسىندا مەديتسينالىق دەرەكتەردى 100 پايىز جينايتىن ەتالوندىق بازا قۇرىلادى. ويتكەنى قازىر وكىنىشكە قاراي, مەملەكەتتىڭ قارجىلاندىرۋى ارقىلى جۇمىس ىستەپ جاتقان مەديتسينالىق ۇيىمداردىڭ اقپاراتىن جارىم-جارتىلاي بولسىن جيساق, جەكەمەنشىك مەديتسينالىق ۇيىمدارداعى نەمەسە ازاماتتاردىڭ ءوز قالتاسىنان تولەگەن مەديتسينالىق قىزمەتتەر جەكەمەنشىك اقپاراتتىق جۇيەلەردە قالىپ كەتىپ وتىر. ەندى سونىڭ بارلىعىن بىرىڭعاي ەتالوندىق بازاعا جينايتىن كەز كەلدى. پاتسيەنتتەردىڭ دەرەكتەرى پاتسيەنتتەردىڭ سوڭىنان ءجۇرۋ قاعيداتى بويىنشا جۇمىس ىستەپ جاتىرمىز. ويتكەنى كەلەشەكتە ءاربىر ازامات قانداي مەديتسينالىق مەكەمەگە جۇگىنسە, سول مەكەمەدە جەكە مەديتسينالىق دەرەكتەرىن قولجەتىمدى ەتۋ مىندەتى كوزدەلگەن. وسى بىرىڭعاي بازانى ىسكە قوسۋ ارقىلى جالپى مەديتسينالىق ستاتيستيكانى قالىپتاستىرۋ ۇدەرىسىن تسيفرلاندىرۋدى, مەديتسينا سالاسىن جوسپارلاۋدى جاڭا ساپالى دەڭگەيگە كوتەرۋ جوسپارلانىپ وتىر. مۇنىڭ بارلىعى سايىپ كەلگەندە پاتسيەنتتەردىڭ يگىلىگىنە جاسالىپ جاتقان جۇمىستار, – دەيدى ە.وسپانوۆ.
قولدانىستاعى بارلىق اقپاراتتىق جۇيەلەردى ينتەراتسيالاۋدىڭ ماڭىزىن جوعارىدا ايتتىق. مينيسترلىك ءبىرىنشى كەزەكتە قولدا بار 17 مەملەكەتتىك اقپاراتتىق جۇيەنى ينتەگراتسيالاۋدى كوزدەپ وتىر. ياعني وسىعان دەيىن باستالىپ قويعان جۇمىستى سوڭىنا دەيىن جەتكىزەدى. جالپى, التى نەگىزگى باعىتتاعى جوبالاردىڭ باسىم كوپشىلىگى كەلەر جىلى ىسكە اسادى دەپ كوزدەلگەن. ناتيجەسىندە, مەديتسينالىق قىزمەتتىڭ قولجەتىمدىلىگى ارتادى. مەديتسينالىق ۇيىمداردا كەزەك رەتتەلەدى. مامانداردىڭ جۇكتەمەسى ازايادى. زاڭسىز كورسەتىلىپ جاتقان مەديتسينالىق قىزمەتتەرگە شەكتەۋ قويىلادى. وبەكتيۆتى ستاتيستيكا قالىپتاسادى.
وسى كول-كوسىر جۇمىستاردىڭ العاشقى ناتيجەلەرى تۋرالى از-كەم ايتساق ارتىق بولماس. بۇگىندە IT-سالاسىنىڭ قىزمەتكەرلەرى مەديتسينا ماماندارىمەن كەزدەسىپ, اقپاراتتىق جۇيەلەردەگى كەمشىلىكتەردى تالقىلاعان. دارىگەرلەردىڭ ۇسىنىس-پىكىرلەرىن تىڭداعان. سول كەمشىلىكتەردىڭ رەتتەۋدىڭ ناتيجەسىندە دارىگەرلەر جۇمىستىڭ 20-30 پايىزعا جەڭىلدەگەنىن ايتادى. بىراق مينيسترلىك مۇنىمەن توقتاماي, جۇمىستى تاعى شيراتا تۇسۋگە بەكىنىپ وتىر. ناقتىلاساق, ولار جۇمىس جۇكتەمەسىن 2 ەسە جەڭىلدەتۋدى جوسپارلاپتى. قورىتا كەلە, تۇيگەنىمىز, مەديتسينادا تسيفرلاندىرۋ ارقىلى رەتتەلەدى دەپ كۇتىپ وتىرعان مىندەت كوپ. ارينە, مۇنىمەن سالاداعى بارلىق ماسەلە بىردەن شەشىلەدى, كەزەك ازايادى, ساپا جوعارىلايدى دەپ ايتۋدان اۋلاقپىز. كوپشىلىكتىڭ مەديتسينالىق ۇيىمعا قارالۋعا بۇرىن اپتالاپ, ايلاپ كۇتەتىن كەزەگى 4-5 كۇندە كەلسە, مۇنىڭ ءوزى ءتاۋىر ناتيجە بولعالى تۇر.
