تاريحتىڭ تەرەڭىنەن تالاي-تالاي ءتۇپسىز تۇڭعيىقتاردى كەشىپ كەلىپ, تۇعىرلى تۋ كوتەرگەن تولاعاي تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ 24 جىلىنىڭ تاعى ءبىر تاڭى ارايلاپ اتتى. ءساۋىر تۋسا دا ءتاۋىر بولماي, قىسقى سىزىنان ارىلا الماي تۇرعان ارقانىڭ اۋا رايى بۇگىن اشۋىنان الابوتەن ارىلىپ, كۇن نۇرى شۋاعىن مولىنان شاشىپ تۇردى. ەلىمىزدىڭ ايبارى, ەلدىگىمىزدىڭ ايعاعى استاناعا شۇعىلالى كوكتەمنىڭ كەلگەنىن 29 ساۋىردە شاشىراي توگىلگەن مول شۋاق شاتتانا پاش ەتتى.
ساعات تۋرا 10.50 بولعاندا قازاقستان حالقىنىڭ ءبىراۋىزدى قالاۋىمەن سايلانعان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ اقوردادان شىعىپ, تاۋەلسىزدىك سارايىنا اپاراتىن اۆتوموبيلىنە وتىردى.
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى 1991 جىلى العاش رەت انت بەرگەن ەدى. بۇل سالتاناتتى ءراسىم وسى جىلدىڭ 10 جەلتوقسانى كۇنى الماتىداعى رەسپۋبليكا سارايىندا وتكەن بولاتىن. ول كەز كسرو ىدىراپ, ەگەمەندىك العان ەلدەر قاتارى كوبەيىپ كەلە جاتقان كەزەڭ ەدى. قازاقستان بۇل كەزدە مەملەكەتتىك تاۋەلسىزدىك تابالدىرىعىنا قادام باسىپ ۇلگەرگەن بولاتىن. ن.نازارباەۆ سول جولى, انت بەرىپ تۇرىپ, ەلىمىزدى جارقىن بولاشاققا باستار جولدىڭ وڭاي بولمايتىنىن ايتقان ەدى. سودان بەرگى نەبىر اۋىر جىلداردا ول العان باعىتىنان تايماي, ەلىمىزدى تالاي قيىندىقتاردان الىپ شىقتى. قازاقستان مەملەكەتتىلىگىن دامىتۋدىڭ باستى باسىمدىقتارى سول كەزدەرى انىقتالدى.
1999 جىلى قازاقستان حالقى جوعارى سەنىم مانداتىن تاعى دا نۇرسۇلتان نازارباەۆقا تابىستادى. پرەزيدەنت قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسياسىن ۇستاپ تۇرىپ, انت بەردى. بۇل جولعى ۇلىقتاۋ ءراسىمى ەلىمىزدىڭ جاڭا ەلورداسى – استانا قالاسىندا ءوتتى. ەلوردالىق مارتەبەسى بولعانىمەن, استاناعا ءتان جەتىستىكتەرگە ءالى قول جەتكىزە قويماعان شاھار ەندى-ەندى عانا ءوسىپ-وركەندەي باستاعان. سودان بەرى استانا ادام تانىماستاي بولىپ وزگەردى. بۇل جىلدارى قازاقستاننىڭ الەمدەگى بەدەلى دە ارتىپ, قوعامدا تۇراقتىلىق نىعايىپ, ەكونوميكادا دامۋ قارقىنى ۇدەي ءتۇستى.
وسىنداي جەتىستىكتەرگە قول جەتكىزىپ وتىرعان قازاقستاندىقتار 2005 جىلعى جەلتوقساننىڭ 4-ىندە كەزەكتى پرەزيدەنتتىك سايلاۋ وتكىزدى. نۇرسۇلتان نازارباەۆ تاعى دا قازاقستان حالقىنىڭ باسىم كوپشىلىگىنىڭ سەنىمىنە يە بولىپ, ايقىن جەڭىسكە جەتتى. بۇل سانالى تاڭداۋ بولاتىن. سەبەبى, مەملەكەت باسشىسى جۇرگىزىپ وتىرعان ساياسات ناتيجەلى جانە جەمىستى ەدى.
پرەزيدەنتتىڭ ءۇشىنشى يناۋگۋراتسيا ءراسىمى ەلىمىزدىڭ قازىرگى زامانعى تاريحىندا ەرەكشە ورىن الدى. بۇل ءراسىم ەسىلدىڭ سول جاعالاۋىنداعى جاڭا قالادا, پرەزيدەنتتىڭ جاڭا اقوردا سارايىندا ءوتتى. مەملەكەت باسشىسىن ۇلىقتاۋ ءراسىمىن قازاقستان تاريحىنداعى ايرىقشا ماڭىزدى وقيعا دەۋ كەرەك. بۇل ءىس-شارانىڭ ەلىمىزدىڭ حالىقارالىق قوعامداستىقتاعى بەدەلى مەن ۇستانىمدارىن كۇشەيتۋ تۇرعىسىندا ۇلكەن ساياسي ماڭىزى بار.
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتىن ۇلىقتاۋ ءراسىمى ەلوردامىز استانادا وسىمەن ءتورتىنشى رەت ءوتىپ وتىر. نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ءساندى موتوتسيكلشىلەر ەسكورتىنان تۇراتىن سالتاناتتى كورتەجى باس قالانىڭ اسەم عيماراتتارى مەن ۇيلەرى ورىن تەپكەن ۇلكەن كوشەلەرىمەن ءوتتى. اسپانمەن تالاسقان ءاربىر ساۋلەت تۋىندىسىنىڭ بويىندا ەلباسىنىڭ قولتاڭباسى بار. كورسەڭ كوزىڭ تويمايتىن وسىناۋ اسەم عيماراتتاردىڭ سالىنۋىن ن.نازارباەۆ تىكەلەي ءوزىنىڭ نازارىندا ۇستاپ وتىردى. سوندىقتان دا ەلباسى مەن ەلوردا تۇسىنىكتەرى تاۋەلسىز قازاق شەجىرەسىندە ەگىز ۇعىمعا اينالدى.
ەلباسىنىڭ سالتاناتتى كورتەجى تاۋەلسىزدىك داڭعىلىندا ورنالاسقان تاۋەلسىزدىك سارايىنىڭ الدىنا كەلىپ توقتادى. وسى جەردەگى «قازاق ەلى» مونۋمەنتىنىڭ اينالاسىندا قالا تۇرعىندارىنىڭ قالىڭ لەگى جانە ۇلىقتاۋ راسىمىنەن كەيىن شەرۋ جاسايتىن اسكەر تۇرعان ەدى. ولاردىڭ ءبارى ەلباسىن قۋانىشتى ۇندەرمەن, كوڭىلدى داۋىستارمەن قارسى الدى. سالتاناتتى اسكەر شەرۋىنە «تىك تۇر!» دەگەن كوماندا بەرىلگەن سوڭ مەملەكەتتىك كۇزەت قىزمەتىنىڭ باستىعى, گەنەرال-مايور امانتاي كۇرەڭبەكوۆ مەملەكەتتىك كۇزەت قىزمەتىنىڭ جەكە قۇرامى سايلانعان پرەزيدەنتتى ۇلىقتاۋ ءراسىمىن وتكىزۋگە دايىن ەكەندىگىن ايتىپ, راپورت بەردى.
استانا اسپانىنا قۋاتتى ەلدىڭ, شۋاقتى ەلدىڭ شاشۋىنداي 21 دۇركىن ارتيللەريالىق زەڭبىرەكتەردەن وق اتىلدى.
ساعات 11.00-دە ۇلتىنىڭ دارابوزى, حالقىنىڭ ماڭدايىنا بىتكەن ءبىرتۋار پەرزەنتى ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ تاۋەلسىزدىك سارايىنىڭ ۇلكەن زالىنا قادام باستى. ۇشقان قۇستىڭ قاناتى تالار قازاق دالاسىنىڭ ءتورت بۇرىشىنان تۇگەل جينالعان زال تولى جۇرت, ءوڭىر وكىلدەرى قازاق ەلىنىڭ كوشباسشىسى, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتى تىك تۇرىپ, زور قۇرمەتپەن قارسى الدى. اتشاپتىرىم زال كەڭىستىگىن ەلباسىنىڭ سوزىنە جازىلعان اۋەزدى ءان – «ەلىم مەنىڭ» اسقاقتاي كەرنەپ كەتتى.
ەل جانە ەلباسى! ءبىرتۇتاس جەرىڭ, تاۋەلسىز ەلىڭ باردا ءبىر-بىرىنەن اجىراماس, ايىرىلماس ەگىز ۇعىم. مىنە, بۇگىن اجىراماس وسى قوس قاسيەتىمىز تۇتاسا قابىسىپ, التى الاشتىڭ ايبىنىن اسقاقتاتتى. مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ سارايدىڭ سالتاناتتى تورىنە كوتەرىلدى. قازاقستان رەسپۋبليكاسى كونستيتۋتسيالىق كەڭەسىنىڭ توراعاسى يگور روگوۆ ەلىمىز كونستيتۋتسياسىنىڭ 42-بابىنا سايكەس قازاقستان حالقىنا انت بەرگەن ساتىنەن باستاپ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى ءوز قىزمەتىنە كىرىسەتىندىگى تۋرالى مالىمدەدى.
نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسياسىنا وڭ قولىن قويىپ, سالتاناتتى جاعدايدا:
– قازاقستان حالقىنا ادال قىزمەت ەتۋگە, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسياسى مەن زاڭدارىن قاتاڭ ساقتاۋعا, ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىنا كەپىلدىك بەرۋگە, قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ وزىمە جۇكتەلگەن مارتەبەلى مىندەتىن ادال اتقارۋعا سالتاناتتى تۇردە انت ەتەمىن! – دەپ مەملەكەتتىك تىلدە انت قابىلدادى.
سودان كەيىن ەلباسى مەملەكەتتىك تۋدى ءسۇيدى. قۋاتتى ءانۇران اۋەزىمەن زال ءىشىن ءبىر ءسات تولقىعان سەزىم, تەبىرەنىستى كوڭىل-كۇي كەرنەپ كەتتى. جينالعان جۇرت جۇرەكتەرىنە قولىن قويىپ, ەركىن ەلدىڭ ايبارلى ءانۇرانىن اسقاقتاتا شالقىتتى.
سالتاناتتى زال تورىنە قازاقستان رەسپۋبليكاسى ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ توراعاسى قۋاندىق تۇرعانقۇلوۆ كوتەرىلدى.
– قۇرمەتتى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى, 2015 جىلدىڭ 26 ساۋىرىندە وتكەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتىن سايلاۋ قورىتىندىسى بويىنشا مەملەكەتىمىزدىڭ ءتيىستى زاڭدارىنا سايكەس سىزگە پرەزيدەنت كۋالىگىن تاپسىرۋعا رۇقسات ەتىڭىز, – دەپ سالتاناتتى ءراسىم جاعدايىندا نۇرسۇلتان نازارباەۆقا قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ كۋالىگىن تاپسىردى.
بۇدان ءارى مەملەكەت باسشىسى بيىك مىنبەردەن ۇلىقتاۋ راسىمىندەگى قازاقستان حالقىنا ارناعان جۇرەكجاردى ءسوزىن جولدادى (پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ۇلىقتاۋ راسىمىندەگى سويلەگەن ءسوزى گازەتىمىزدە جەكە جاريالانىپ وتىر).
مەملەكەت باسشىسىنىڭ سوزىنەن كەيىن ۇلىقتاۋ سالتاناتى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى – قازاقستان رەسپۋبليكاسى قارۋلى كۇشتەرىنىڭ جوعارعى باس قولباسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ قازاقستان قارۋلى كۇشتەرىنىڭ سالتاناتتى شەرۋىن قابىلداۋىمەن قورىتىندىلاندى.
ەلباسى تاۋەلسىزدىك سارايىنىڭ باس كىرەبەرىسىنەن قازاق ەلى الاڭىنا شىققاندا, جوعارعى باس قولباسشىنى ەلىمىزدىڭ قورعانىس ءمينيسترى يمانعالي تاسماعامبەتوۆ كۇتىپ الىپ, جوعارعى باس قولباسشىعا قازاقستان قارۋلى كۇشتەرىنىڭ اسكەرلەرى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتىن ۇلىقتاۋعا ارنالعان ساپقا تۇرعىزىلعانى جونىندە راپورت بەردى. بۇل كەزدە مەرەكەلىك اسكەري ۇلگىدە كيىنگەن جاۋىنگەرلەر سىمداي تارتىلىپ, سالتاناتتى شەرۋدى باستاۋعا پارمەن كۇتىپ تۇرعان ەدى.
– سالەمەتسىزدەر مە, جاۋىنگەرلەر؟ – دەدى وسى ساتتە جوعارعى باس قولباسشى نۇرسۇلتان نازارباەۆ. ال ۆزۆودتار مەن روتالارعا ءبولىنىپ, ساپتا تۇرعان ساربازدار: «سالەمەتسىز بە, جوعارعى باس قولباسشى؟» دەدى دە, ىلە-شالا ءۇش مارتە «ۋرالاپ» پرەزيدەنتكە قۇرمەت كورسەتتى. ارتىنشا اسكەري شەرۋدى باستاۋعا پارمەن بەرىلدى.
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قارۋلى كۇشتەرى اركەز مەملەكەتتىك سيمۆولداردىڭ قاتارىندا تۇرادى. ويتكەنى, مەملەكەتتىلىكتىڭ, تاۋەلسىزدىكتىڭ نەگىزدەرىنىڭ ءبىرى سانالاتىن وتاندىق اسكەردىڭ ەلىمىز دامۋىنداعى ءرولى ەرەكشە ماڭىزدى جانە ارقاشاندا ماڭىزدى بولا بەرمەك. ەلىمىز ەگەمەندىگىن الا سالىسىمەن, پرەزيدەنت ءوز جارلىعىمەن قازاقستاننىڭ قارۋلى كۇشتەرىن قۇرۋ تۋرالى شەشىم قابىلداعانى ەسىمىزدە. وسىلايشا, تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ ءتول ارمياسى دۇنيەگە كەلگەن ەدى. بۇل 1992 جىلدىڭ 7 مامىرى بولاتىن. مەملەكەت باسشىسىنىڭ وسىناۋ تاريحي جارلىعىنان بەرگى ۋاقىت ىشىندە ەڭسەلى ەلىمىزدىڭ قارۋلى كۇشتەرى اسپانكوك ءتۇستى مەملەكەتتىك تۋىمىزدا ايشىقتالعان قۇس تورەسى – تەكتى دە تاكاپپار قىران سەكىلدى قاناتىن كەڭگە جايىپ, كوككە سامعاپ كەلەدى.
ەلىمىزدىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى ءوزىنىڭ سارابدال ساياساتى ارقىلى, ورنىمەن جۇزەگە اسىرعان رەفورمالارى ارقىلى قازاقستاندى الەم جۇرتشىلىعىنا تانىتتى. تاۋەلسىز ەلدىڭ تاۋەلسىز قارۋلى كۇشتەرىن قۇرۋ ارقىلى ونى ەلىمىزدىڭ قاۋىپسىزدىگىن قورعايتىن قۋاتتى كۇشكە اينالدىردى. ۇلىقتاۋ شەرۋىنە قاتىسقان قازاقستان قارۋلى كۇشتەرىنىڭ جاۋىنگەرلەرى جۇكتەلگەن مىندەتتەردى ويداعىداي, جوعارى دەڭگەيدە ورىندادى. اسكەري شەرۋ قورعانىس مينيسترلىگىنىڭ اسكەري وركەسترىنىڭ ءجۇرىپ وتۋىمەن اياقتالدى.
وركەنيەت الەمىنىڭ وركەندى بولاشاعىنا ءورىستى قادام باسقان قازاق جۇرتىنىڭ كوشباسشىسىن قۇرمەتتەۋگە جينالعان جۇرتشىلىق قاتارى كوپ بولدى. ۇلىقتاۋ راسىمىنە جوعارعى سوت سۋديالارى, قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتىنىڭ دەپۋتاتتارى, پرەزيدەنت اكىمشىلىگى مەن پرەمەر-مينيستر كەڭسەسىنىڭ وكىلدەرى, قازاقستاندا تىركەلگەن ديپلوماتيالىق وكىلدىكتەر مەن حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ باسشىلارى, مەملەكەتتىك باسقارۋدىڭ ورتالىق ورگاندارى باسشىلارى, ۇكىمەت مۇشەلەرى, جاۋاپتى حاتشىلار, وبلىستاردىڭ, استانا مەن الماتى قالالارىنىڭ اكىمدەرى, قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ مۇشەلەرى, ءدىني كونفەسسيالار وكىلدەرى, رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتىڭ ورىندالۋىن باقىلاۋ جونىندەگى ەسەپ كوميتەتىنىڭ مۇشەلەرى, ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ مۇشەلەرى, كونستيتۋتسيالىق كەڭەس مۇشەلەرى, پرەزيدەنتتىككە كانديداتتار, رەسپۋبليكالىق جانە وڭىرلىك قوعامدىق شتابتار, سايلاۋدى بايقاۋ جونىندەگى رەسپۋبليكالىق قوعامدىق كوميسسيا مۇشەلەرى, «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ باسشىلىعى, تۇڭعىش پرەزيدەنت مەكەمەلەرى مەن ۇيىمدارىنىڭ جەتەكشىلەرى, دەموكراتيالىق كۇشتەردىڭ «قازاقستان-2050» جالپىۇلتتىق كواليتسياسى مۇشەلەرى, «حالىق قاھارمانى» جانە «ەڭبەك ەرى» اتاقتارىنىڭ يەگەرلەرى, ەل گەنەراليتەتى, سەنىم بىلدىرىلگەن ادامدار, قوعامدىق-ساياسي بىرلەستىكتەر مەن ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار جەتەكشىلەرى, رەسپۋبليكالىق بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ باسشىلارى, كورنەكتى عىلىم, مادەنيەت جانە ونەر قايراتكەرلەرى, رەسپۋبليكانىڭ ىسكەر توپتار وكىلدەرى, جاستار ۇيىمدارىنىڭ كوشباسشىلارى قاتىستى. ءىس-شاراعا بارلىعى 3 000-عا جۋىق ادام شاقىرىلىپتى.
قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ سايلاۋى 2015 جىلعى 26 ساۋىردە ءوتتى. قازاقستان رەسپۋبليكاسى ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ مالىمەتى بويىنشا, داۋىس بەرۋگە 9 090 920 ادام نەمەسە سايلاۋشىلاردىڭ 95,21 پايىزى قاتىسقان. نۇرسۇلتان نازارباەۆ سايلاۋشىلاردىڭ 8 833 250 داۋىسىنا يە بولدى, بۇل – داۋىس بەرۋ راسىمىنە قاتىسقان سايلاۋشىلار داۋسىنىڭ 97,75 پايىزىن قۇرايدى.
قالاعان ۇلىن حالقى ۇلىقتاعان كۇن ەندى تاريحىمىزعا التىن ارىپتەرمەن جازىلادى. حالقى سەنىم ارتقان ەلباسىنىڭ ءاربىر باستاماسى بەرەكەلى, ەلىمىزدىڭ كەلەشەگى كەمەل بولعاي.
جاقسىباي سامرات,
ءلايلا ەدىلقىزى,
دينارا بىتىكوۆا,
«ەگەمەن قازاقستان».
سۋرەتتەردى تۇسىرگەندەر
س.بوندارەنكو, ب.وتارباەۆ.
*قاتىسۋشىلار لەبىزى
ەرالى توعجانوۆ,
قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى:
– بۇل كۇن – حالىقتىڭ تاڭداۋى زاڭ جۇزىندە ءوز كۇشىنە ەنگەن كۇن. ال حالىقتىڭ تاڭداۋى – ءبىزدىڭ ەلباسىمىز نۇرسۇلتان نازارباەۆ بولدى. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەزەكتەن تىس پرەزيدەنتتىك سايلاۋىن وتكىزۋ تۋرالى باستامانى قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى كوتەرگەنى بەلگىلى. ال قازاقستاندىقتار بۇل باستاماعا قولداۋ كورسەتتى. سايلاۋ قورىتىندىسى حالقىمىزدىڭ نۇرسۇلتان ءابىش ۇلىنا دەگەن سەنىمىن ايقىنداپ بەردى.
بۇل – قازاقستان ءۇشىن تاريحي ماڭىزى بار ايتۋلى وقيعا. بۇل – ءبىزدىڭ ەلباسىمىز ءۇشىن عانا ەمەس, ەلىمىز ءۇشىن دە ايتۋلى كۇن. سەبەبى, جۇرتشىلىق تۇراقتىلىق, كەلىسىم, وسى جەردى مەكەندەگەن ءتۇرلى ەتنوس وكىلدەرىنىڭ بىرلىگى ءۇشىن داۋىس بەردى. بۇل – كەز كەلگەن مەملەكەتتىڭ ىلگەرىلەۋىنىڭ باستى كورسەتكىشى. ءتىنى مىقتى جانە تۇراقتى مەملەكەت قانا دامي الادى, وركەندەپ, وسە الادى.
نۇرلان نوعاەۆ,
باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى:
كەشە تاۋەلسىزدىك سارايىندا پرەزيدەنتتىڭ رەسمي تۇردە ىسكە كىرىسۋىنە وراي وتكىزىلگەن ۇلىقتاۋ ءراسىمىنىڭ باستى ءمانى – نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ەل حالقىنا انت بەرۋىندە دەپ تۇسىنەمىن. بۇعان دەيىن وتكىزىلگەن ۇلىقتاۋ راسىمدەرىندە دە ەلباسىمىز انت بەرگەنى بارشا قازاقستاندىقتارعا جاقسى ءمالىم. ونىڭ ءبارى دە ويداعىداي ورىندالعانى تاعى دا اقيقات.
26 ءساۋىر كۇنى وتكىزىلگەن پرەزيدەنت سايلاۋىندا نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ۇلكەن جەڭىسكە جەتۋىنىڭ باستى سىرى دا بەرگەن انتىنىڭ بەرىكتىگىندە ەكەنى كامىل. ءوز انتىنا ادالدىق – مەملەكەت باسشىسىنا ءتان باستى قاسيەت ەكەنىنە بارشا قازاقستاندىقتاردىڭ كوزدەرى جەتكەلى قاشان. ويتكەنى, پرەزيدەنت انتى قاي كەزدە دە ەلدىكتى ەڭسەلەندىرۋ جونىندەگى ناقتى ىستەرمەن, ەل مەرەيىن ءوسىرۋ جولىنداعى قارىشتى قادامدارمەن ۇيلەسىم تاۋىپ كەلەدى.
يەسى بار انتتىڭ كيەسى دە بار. انتتان اتتاۋعا بولمايتىنى دا سوندىقتان. انت – سەرت پەن ۋادەنىڭ ۇشار شىڭى. وسى شىڭ مەن بيىكتەن پرەزيدەنتتىڭ قازاقستان حالقىنا بەرگەن انتى ەلدىكتىڭ تۋىن قاشاندا جوعارى كوتەرە بەرۋگە قىزمەت جاساي بەرەتىنى انىق. تۋدى جوعارى ۇستاۋمەن بىرگە ونى سۇيە دە ءبىلۋ كەرەك.
ۇلىقتاۋ راسىمىندە ءوز حالقىنىڭ شەكسىز سەنىمىنە تاعى ءبىر مارتە يە بولعان ەلباسىمىز ەڭكەيىپ بارىپ تۋدى سۇيگەنى وتانداستارىمىزدىڭ جان سارايىنا پرومەتەي وتىن جاعىپ, ەلدىكتىڭ قادىر-قاسيەتىن تاعى ءبىر مارتە اسقاقتاتا تۇسكەندەي اسەر قالدىردى. جانارلارعا جاس ءۇيىرىپ, جۇرەكتەردى ءدىرىل قاقتىرعان عاجايىپ ءسات بولدى كەشە تاۋەلسىزدىك سارايىندا. انتىنا ادال, انتىنان اتتامايتىن پرەزيدەنتى بار – قازاق ەلى باقىتتى ەل دەپ بىلەمىن.
بيبىگۇل تولەگەنوۆا,
قازاقستاننىڭ حالىق ءارتىسى:
– بۇل – قازاقستان ءۇشىن, ونىڭ حالقى ءۇشىن ايرىقشا وقيعا, ۇلكەن توي. ءبىز ءۇشىن بۇدان ۇلكەن توي جوق. سەبەبى, ءبىزدىڭ پرەزيدەنتىمىز ءوز ورنىندا قالىپ, الداعى ۋاقىتتا دا مەملەكەتىمىزدى باسقارىپ, ەلىمىزدى ودان ءارى دامىتۋ جولىندا ەڭبەك ەتەتىن بولادى. بۇل ورايدا, ءبىزدىڭ قۋانىشىمىز وراسان. قۋانىشىمىزدىڭ ۇزاعىنان بولعانىن, ەلىمىزدىڭ, ەلباسىمىزدىڭ امان بولعانىن تىلەيمىز.
ءبىزدىڭ ەلىمىز – تۇراقتىلىق پەن كەلىسىمدى, بىرلىكتى قۋاتتايتىن ەل. بۇل رەتتە, ءبىز ەل تۇتاستىعىنىڭ نىعايىپ, حالقىمىزدىڭ ءومىر ساپاسىنىڭ ارتىپ, قازاقستاننىڭ حالىقارالىق دەڭگەيدەگى بەدەل-بيىگىنىڭ شارىقتاي بەرگەنىن قالايمىز. مەن بۇعان دەيىنگى ۇلىقتاۋ راسىمدەرىنە دە قاتىسقانمىن. پرەزيدەنتىمىزدىڭ الداعى ۋاقىتتا دا حالقىمىزدى بيىك بەلەستەرگە جەتكىزەتىنىنە سەنىمدىمىن. وسى ورايدا, بارشاڭىزدى مەملەكەت ءۇشىن ماڭىزدى كەزەڭنىڭ باستالۋىمەن قۇتتىقتايمىن!
ارىستانبەك مۇحامەدي ۇلى,
مادەنيەت جانە سپورت ءمينيسترى:
– پرەزيدەنتتى ۇلىقتاۋ ءراسىمى – ءبارىمىز ءۇشىن ايتۋلى سالتاناتتى شارا. ونىڭ مەملەكەت ءۇشىن ماڭىزى زور. ەلباسى ءوزى ايتقانداي, بۇگىن ەلىمىز ءوز تاريحىنىڭ تاعى ءبىر جاڭا بەتiن اشتى. قازاقستان قازىر نۇرلى جولدا, ايقىن باعداردا تۇر. وسى نۇرلى جولدىڭ جالعاسى الداعى ۋاقىتتا بارىمىزگە ۇلكەن باقىت, ۇلكەن مولشىلىق الىپ كەلەتىنى ءسوزسىز. ەلبىسىمىز العا قويعان ماقسات-مۇددەلەر مىندەتتى تۇردە ورىندالۋى كەرەك.
بەس حالىقتىق رەفورمانى تابىستى جۇزەگە اسىرىپ, بولاشاعى بiرتۇتاس ەلگە اينالۋعا ءتيىسپىز. پرەزيدەنتتىڭ رەفورمالارى ەلىمىزدىڭ العا قاراي قادام باسۋىنىڭ نەگىزگى جولدارى. نۇرسۇلتان نازارباەۆ قازاقستاندى جاڭعىرتۋ – ءبىزدىڭ ورتاق ءىسىمىز ەكەندىگىن باسا ايتتى. الدىمىزدا قانداي دا سىناقتار بولماسىن, ءبىز مەملەكەتىمىزدىڭ قۋاتىنا, حالقىمىزدىڭ دانالىعىنا سۇيەنە وتىرىپ, ونى ەڭسەرىپ شىعاتىنىمىزعا سەنىمىن ءبىلدىردى. ەندەشە, الداعى ۋاقىتتا بىزدەردى زور جاۋاپكەرشىلىكتى ىستەر كۇتىپ تۇر.
مۇرات اۋەزوۆ,
مادەنيەتتانۋشى-عالىم, قوعام قايراتكەرى:
– كەزەكتەن تىس پرەزيدەنتتىك سايلاۋ بيىلعى جىلى وتەدى دەگەن اڭگىمە العاش ايتىلا باستاعاننان-اق مەن بۇل ويدى سانالى تۇردە قولداعان بولاتىنمىن. ويتكەنى, شىنىمەن دە قازىرگى حالىقارالىق جاعداي, گەوساياسي جاعدايلار ءبىزدىڭ ەلدە دە وسىنداي شەشىمدى قابىلداۋعا قاجەتتىلىك تۋدىرىپ وتىرعانىن جاقسى بىلەمىز.
قازىرگى كۇنى تاۋەلسىز مەملەكەتتەرگە سىن بولاتىن كوپتەگەن حالىقارالىق جاعدايلار شيەلەنىسىپ كەلە جاتىر. ارينە, قازىر ىنتىماقتى ەل بولۋىمىز كەرەك. بۇل تۇرعىدا نۇرەكەڭ ءوزىن دالەلدەدى, ال ەلىمىز بىرلىگىن, ەلدىگىن دالەلدەدى. ەلباسى كوپتەگەن جىلدار بويى بارىن سالىپ, اتا-بابا ارمانداعان تاۋەلسىز, كورشىلەرمەن تەرەزەسى تەڭ مىقتى مەملەكەت بولۋ جولىندا ايانباي ەڭبەك ەتىپ كەلە جاتىر. ءبىزدىڭ وسىنداي مىقتى باسشىمىز بار. ال ەندىگى ماسەلە – حالىق بولىپ بىرىگىپ, ءىرى-ءىرى تاريحي ىستەرگە كىرىسىپ, ونى ناتيجەلى جۇزەگە اسىرۋ. مەن بۇل سايلاۋدىڭ ناتيجەسىنە قۋانىپ وتىرمىن. بۇل شىنايى جەتىستىك. سەبەبى, ءوزىم دە بارىپ داۋىس بەردىم. جۇرتتىڭ, كوپشىلىكتىڭ قانداي كوڭىلمەن بارعانىن, قانداي ۇمىتپەن بارعانىن, قانداي سەنىممەن بارعانىن كوردىم.
ميحايل بورتنيك,
پارلامەنت سەناتىنىڭ دەپۋتاتى:
– پرەزيدەنتتى ۇلىقتاۋ ءراسىمى ءاربىر قازاقستاندىقتىڭ بويىندا ۇلكەن ماقتانىش سەزىمىن وياتىپ, تەبىرەنىس تۋدىردى دەپ بىلەمىن. اسىرەسە, بۇعان جاستار جاعى ۇلكەن ىقىلاسپەن قاراعانى انىق. ويتكەنى, كەشەگى وتكەن ساياسي دودادا جاستار سايلاۋعا دايىندىق بارىسىنا جانە داۋىس بەرۋدە وتە ۇلكەن بەلسەندىلىك تانىتتى. مەن بۇعان دەيىن سونشاما جاستاردىڭ سايلاۋ ۋچاسكەلەرىندە بولعانىن بۇرىن-سوڭدى بايقاماپپىن. مۇنى مەن جاستاردىڭ ەلىمىزدىڭ وركەندەۋىنە قىزىعۋشىلىعى دەپ تانيمىن. جانە دە ولار بويىندا ەلدىڭ بولاشاعىنا دەگەن جاۋاپكەرشىلىك سەزىمى ويانىپ, پاتريوتيزم رۋحى قالىپتاسىپ كەلە جاتىر دەپ تۇسىنەمىن. ەلىمىزدەگى جۇرگىزىلىپ جاتقان رەفورمالاردىڭ جاستار تاراپىنان قىزۋ قولداۋعا يە بولۋىنىڭ استارىندا دا وسىنداي تۇسىنىك جاتىر.
شارىپبەك امىربەكوۆ,
شاكارىم اتىنداعى سەمەي مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى:
– بۇل كۇن – سايلاۋ قورىتىندىسى بويىنشا قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ لاۋازىمىنا نۇرسۇلتان نازارباەۆ رەسمي تۇردە كىرىسكەن ايتۋلى كۇن. ەلدەگى ۇلكەن ساياسي ۇدەرىستىڭ ناتيجەسى حالىقتىڭ ايرىقشا بەلسەندىلىگىن كورسەتىپ, ەلباسىن قانشالىقتى قولدايتىنىن تاعى ءبىر ايعاقتاپ بەردى.
قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ لاۋازىمىنا رەسمي تۇردە كىرىسۋ ءراسىمى بارىسىندا نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى الداعى ۋاقىتتا اتقارىلار قاداۋ-قاداۋ ماسەلەلەر مەن جاۋاپكەرشىلىككە تولى باستامالاردى اتاپ ءوتتى. ولار ەلىمىزدى جاڭا ساتىعا كوتەرەتىن رەفورمالاردىڭ نەگىزگى جۇيەسى بولادى. بۇل رەفورمالارعا شەتەلدىك ساراپشىلارمەن قاتار, ەلىمىزدىڭ بۇكىل ينتەللەكتۋالدىق كۇشتەرى قاتىسادى, سونىمەن بىرگە, قازاقستاننىڭ بارلىق ەكونوميكالىق الەۋەتى جۇمىلدىرىلادى. سوندىقتان, ن.نازارباەۆتىڭ پرەزيدەنت لاۋازىمىنا كىرىسۋى ەلىمىزدىڭ دامۋىنداعى جاڭا, تاريحي كەزەڭنىڭ باستاماسى بولىپ تابىلادى.
ەرعالي ابدىقايىموۆ,
قىرعىزستان قازاقتارى قاۋىمداستىعى توراعاسىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى:
– مەرەيلەرىڭىز ۇستەم بولا بەرسىن!
تىم جىراقتا بولماساق تا, شەتتە جۇرگەن سوڭ اتاجۇرتىمىز بىزگە ىستىق. تاريحي وتانىمىزدا نە بولىپ جاتقانىنا زەر سالىپ, بايقاپ وتىرامىز. قازاقستاندا كەزەكتەن تىس پرەزيدەنتتىك سايلاۋ بولادى دەگەندە, وعان ءبىز قۇرمەتتەگەن نۇرسۇلتان نازارباەۆ تالاپكەرلىگىن ءوزى دە قويسا دەپ تىلەك ەتكەنبىز. ول تىلەگىمىز قابىل بولعانىنا ءبىر قۋانعان ەدىك. ەندى نۇراعامىزدىڭ مەرەيى ۇستەم بولىپ, مەملەكەت تىزگىنىن قولىنان شىعارماي, ءىسىن بۇرىنعىدان دا جىگەرلى قايتا جالعاستىرعانىنا تاعى دا قۋانىپ وتىرمىز.
قىرعىزستاندا تۇرىپ جاتقان قازاقتار عانا ەمەس, تۇپكىلىكتى ەل قىرعىزدار دا نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ قادىرىن جاقسى بىلەدى. ەڭ باستىسى, نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى كورشى ەلدەرگە مەملەكەتتىڭ دامۋىنىڭ ورتا جانە ۇزاق مەرزىمدىك جوسپارلى, ەۆوليۋتسيالىق جولمەن دامۋىنداعى يگىلىكتىڭ ۇلگىسىن كورسەتىپ بەردى.
قىرعىزستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ قۇرامىنداعى قىرعىزستان قازاقتارىنىڭ قاۋىمداستىعى – بۇگىنگى كۇندە رەسپۋبليكانىڭ بارلىق وبلىستارىنداعى قازاقتاردىڭ باسىن بىرىكتىرگەن ۇيىم. قاۋىمداستىقتىڭ مۇشەلەرى قىرعىز جەرىندە ءتۇتىن تۇتەتكەن 33 مىڭ 700 قازاقتىڭ اتىنان اتاجۇرتىمىزدىڭ بۇدان ءارى دە قارىشتاپ ءوسىپ-وركەندەۋىن قالاپ, مارتەبەلى ەلباسىنا جانە سايلاۋدا دۇرىس تاڭداۋ جاساعان وتانداستارىنا قۇتتىقتاۋ لەبىزىن «ەگەمەن قازاقستان» گازەتى ارقىلى ءبىلدىرىپ قويۋدى ءجون كوردى.
دەنيس تەن, مانەرلەپ سىرعاناۋشى:
– مەن ءۇشىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتىن ۇلىقتاۋ ءراسىمىنە قاتىسۋ – ۇلكەن قۋانىش. سەبەبى, بيىل پرەزيدەنتتىك سايلاۋالدى ناۋقانىنا ءبىرىنشى رەت قاتىسىپ, سەنىم ءبىلدىرىلگەن ادامى بولدىم. سوندىقتان, بۇل وقيعا مەن ءۇشىن وتە ماڭىزدى. نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى – ءبىزدىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىز. ەلباسى – مەملەكەتىمىزدى قالىپتاستىرعان, قازاقستاندى مۇلدەم جاڭا بيىككە كوتەرگەن تۇلعا.
بۇل ورايدا, حالىقتىڭ ايرىقشا بەلسەندىلىك تانىتىپ, نۇرسۇلتان نازارباەۆقا قولداۋ بىلدىرگەنىنە ريزامىن. الداعى ۋاقىتتا ەل ومىرىندە, مەملەكەت قۇرىلىمىندا جاڭا وزگەرىستەر مەن ماڭىزدى رەفورمالار جۇرگىزىلەتىنىنە, قازاقستاندى جاڭا, ۇلكەن اسۋلاردىڭ كۇتەتىنىنە سەنىمىم مول. ال سپورتشى رەتىندە قازاقستان تۇعىرىنىڭ بيىكتەۋىنە, ەلىمىزدىڭ كوك بايراعىنىڭ جەلبىرەۋىنە ءوزىمنىڭ تاراپىمنان ۇلەس قوسۋعا ۇمتىلامىن.
سۋرەتتەردى تۇسىرگەن ەرلان وماروۆ.
