ىنتىماقتاستىق پەن باۋىرلاستىقتىڭ جارقىن كورىنىسى

بۇعان دەيىن حابارلاعانىمىزداي, 21 ماۋسىمدا يوردانيا حاشيميتتىك كورولدىگىنىڭ استاناسى – اممان قالاسىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ اتىنداعى داڭعىلدىڭ اشىلۋ سال­تا­ناتى بولدى. اشىلۋ راسىمىندە اممان قالاسىنىڭ مەرى ومار ءال-مااني مەن استانا قالاسىنىڭ اكىمى يمانعالي تاسماعامبەتوۆ ءسوز سويلەدى. اممان قالاسىنىڭ مەرى قا­زاق­ستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ داڭعىلىنىڭ اشىلۋى ۇلكەن وقيعا ەكەنىن ايتا كەلىپ, بۇعان يوردانيا كورولى ابداللا ءىى تىكەلەي ۇيىتقى بول­عانىن اتاپ ءوتتى. قالا باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, اممان مەن استانا باۋىر­لاس قالالار بولىپ تابىلادى. ەكى قالانىڭ ىنتىماقتاستىعىن دامىتۋعا باعىتتالعان باعدارلاما بار. باعدارلامادا بىرقاتار سالالار بويىنشا بايلانىستار ورناتۋ ناق­تىلانعان. قازاقستان نۇرسۇلتان نا­زارباەۆتىڭ باسشىلىعىمەن قار­قىندى دامىپ كەلەدى, دەدى قالا باس­شىسى. قازاقستان پرەزيدەنتى يور­دانيا مەن قازاقستان اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋعا ۇدايى باسا نازار اۋدارادى. وتكەن جىلى قازاقستاندا يوردانيانىڭ كۇندەرى ءوتتى. ول ەكى ەل اراسىنداعى باي­لا­نىستاردى جاقسارتۋعا ىقپال ەتەدى. ءبىز اممان قالاسىنىڭ كورىكتى ءبىر كوشەسى قازاقستان رەسپۋبلي­كا­سىنىڭ پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ەسىمىمەن اتالۋىن ەكى ەل اراسىنداعى تىعىز قاتىناس­تاردىڭ بەلگىسى دەپ بىلەمىز. استانا قالاسىنىڭ اكىمى يمان­عالي تاسماعامبەتوۆ اشىلۋ سال­تاناتىنداعى ءسوزىن ارىدەن باستادى. اراب الەمىنىڭ ادامزات تاريحىنا قوسقان ۇلەسى ۇشان-تەڭىز, دەدى ەلوردا اكىمى. سونىڭ ىشىندە يوردانيا – تالاي وركەنيەتتەردىڭ ورتالىعى بولعان ەل. وسىنداعى گەركۋلەس عيبا­داتحاناسى, ەجەلگى پەترو شاھارى الەمدىك مادەنيەتتىڭ وزىق ۇلگىلەرى. بۇگىنگى يوردانيا – تاياۋ شىعىستاعى ەڭ تۇراقتى مەملەكەت­تەردىڭ ءبىرى. ول ءوزىنىڭ بىلىكتى سىرتقى ساياساتى ارقىلى بۇكىل اي­ماقتاعى تىنىشتىقتىڭ كەپىلى بولىپ وتىر. سونىڭ ءناتي­جەسىندە يوردانيا حالىقارالىق قوعام­داس­تىقتىڭ بەلگىلى ءارى بەلدى مۇشەسىنە اينالدى. مۇنىڭ ءوزى تاياۋ شىعىس مەملەكەتتەرى كوشباس­شىلارىنىڭ ەڭ تانىمال وكىلى حۋسەين ءى-ءدىڭ مۇراگەرى جوعارعى مارتەبەلى كورول ابداللا ءىى-ءنىڭ بيىك بەدەلىنىڭ ارقاسى دەپ بىلەمىز. “مىڭ دوسىڭ بولسا دا از” دەيدى اراب دانالىعى,  دەپ جالعاستىردى ءسوزىن يمانعالي تاسماعامبەتوۆ. قا­زاقستان مەن يوردانيا اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتىڭ ورناعانىنا – 18 جىل. وسى ۋاقىت ەكى ەلدىڭ ارا­سىن جاقىنداستىرىپ, دوستىعىن نىعايتقان ايرىقشا كەزەڭ بولدى. ەلدەر اراسىنداعى ەكونوميكالىق, ىسكەرلىك جانە مادەني-رۋحاني باي­لانىستار تۇراقتى دامىپ كەلەدى. قازاقستان تاراپىنان كوزدەلگەن ينۆەستيتسيالىق جوبالار از ەمەس. كەلەشەكتە اتقارىلاتىن جۇمىستار دا جەتەرلىك, وعان مۇمكىندىك تە مول. ونىڭ بىردەن-ءبىر كەپىلى – جوعارى مارتەبەلى يوردانيا كو­رولى ابداللا ءىى مەن قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ­تىڭ جوعارى دەڭگەيدەگى كەزدەسۋ­لەرى, مەملەكەتارالىق كەلىسىمدەرى, ەكەۋارا شىنايى سىيلاستىعى. استانا قالاسىنىڭ اكىمى يمان­عالي تاسماعامبەتوۆ بۇدان سوڭ وسى ايتۋلى شاراعا توقتالدى. اكىمنىڭ اتاپ وتكەنىندەي, بۇل – قازاق­ستاندىقتار ءۇشىن ايرىقشا اتاۋلى وقيعا. اممان قالاسىندا قازاق­ستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ اتىنا كوشە بەرىلىپ وتىر. اممان ەجەلگى شاھار, استانامەن باۋىرلاس قالا. وسى شاھاردىڭ شەجىرەسىنە قا­زاقستان پرەزيدەنتىنىڭ ەسىمى دە ەن­دى. بۇل – يوردانيالىقتاردىڭ قا­ز­اق حالقىنا, ونىڭ پرەزيدەنتىنە دەگەن ىزگى ءىلتيپاتىنىڭ كورىنىسى. قازاقستان باسشىسىنا دەگەن يور­دانيا كورولىنىڭ زور قۇرمەتى. بۇل – يوردانيا كورولىنىڭ الەمدىك دەڭگەيدەگى ساياساتكەر, تاۋەلسىز قا­زاق­ستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى, ۇلت كوشباسشىسى نۇرسۇلتان نا­زارباەۆتىڭ تاريحي تۇلعاسىنا, ىشكى جانە سىرتقى ساياساتتاعى ستراتە­گيالىق بەيبىت ۇستانىمدارىنا, ەكى ەل اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى بەكىتە بىلگەن وراسان زور ەڭبەگىنە بەرىلگەن باعا. سالتاناتتى ءراسىم اياقتالعان سوڭ, وعان قاتىسقاندارمەن دە ءاڭ­گىمەلەسۋدىڭ ءساتى ءتۇستى. “قازاقستان پرەزيدەنتى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ اتىنا كوشە بەرىلىپ, ونىڭ اشىلۋى ءبىز ءۇشىن ايتۋلى وقيعا, – دەدى يوردانيا پارلامەنتى سەناتىنىڭ دەپۋتاتى, ونەركاسىپ پالاتاسىنىڭ پرەزيدەنتى حاتەم ءال-حالاۋاني. – بۇل ەكى مەملەكەت اراسىنداعى شى­نايى ىنتىماقتاستىقتىڭ جارقىن كورىنىسى دەپ بىلەمىن”. “يوردانيا كورولدىگىندەگى اممان قالاسىندا ەڭ ۇلكەن كوشە قازاقستان پرە­زيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ەسىمىمەن اتالۋى ءبىز ءۇشىن ۇلكەن مارتەبە, – دەدى بيزنەسمەن حاسان بەي­بارىس. – مەنىڭ شىققان تەگىم ۇلى قازاق حالقىمەن تىعىز باي­لانىستى. نۇرسۇلتان نازارباەۆ قازاق, مەنىڭ دە ارعى اتا-بابا­لارىم قازاق بولعان. بۇل شاراعا ەرەكشە قۋانىپ وتىرمىن”. ء“بىز قازاقستان پرەزيدەنتىن ەرەك­شە قۇرمەتتەيمىز, – دەدى اراب-اممان ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ۆي­تسە-پرەزيدەنتى كايد ابدەلكاح. – نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ءوز ەلىندە جۇزەگە اسىرىپ جاتقان ىستەرىنەن جاق­سى حاباردارمىز. حالىقارالىق بە­دەلى اسا زور. يسلام دامۋ بان­كى­نىڭ قازاقستانداعى بولىمشەسىندە ىستەگەن كەزىمدە بۇعان انىق كوزىم جەت­تى”. ال اممان قالاسىنىڭ تۇر­عىنى ۆاسەم كامماش: “نۇرسۇلتان نازارباەۆ اتىنداعى داڭعىل اممان قالاسىنىڭ شىعىس جانە باتىس اۋداندارىن جالعاستىرادى. كوشەنىڭ بويىندا ەڭسەلى عيمارات­تار, مەكەمەلەر, سونداي-اق كوپ قا­باتتى تۇرعىن ۇيلەر ورنالاسقان”, دەدى. سالتاناتتى راسىمگە يوردانيا­دا تىركەلگەن بىرقاتار شەتەلدىك ەل­شىلىكتەردىڭ باسشىلارى دا قا­تىسقان بولاتىن. “بۇگىن ءبىز اممان قالاسىنداعى كورىكتى كوشەلەردىڭ ءبىرىن قازاقستان پرەزيدەنتى نۇر­سۇلتان نازارباەۆتىڭ ەسىمىمەن اتاۋ شاراسىنا قاتىستىق, – دەدى بىزبەن اڭگىمەسىندە رەسەيدىڭ يوردانيا­داعى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى الەكساندر كۋلاگين. – رەسەي مەن قازاقستان – ستراتەگيالىق ارىپتەس مەملەكەتتەر. قازاقستاننىڭ يور­دا­نياداعى ەلشىلىگىمەن ءبىز تىعىز قارىم-قاتىناستا جۇمىس ىستەپ كە­لەمىز. پرەزيدەنت ن.نازارباەۆ­تىڭ بەدەلى تمد, اراب ەلدەرىندە عانا ەمەس, دۇنيە جۇزىندە جوعارى”. ال ءازىربايجاننىڭ يوردانياداعى ەلشىسى ەلمان اروسلي: “نۇرسۇلتان نازارباەۆ – ءبىزدىڭ زاماننىڭ اسا كورنەكتى مەملەكەت قايراتكەرلە­رى­نىڭ ءبىرى. ونىڭ اتىنا اممان قا­لاسىندا عانا ەمەس, الەم ەلدەرىنىڭ وزگە دە استانالارىندا كوشەلەر بە­رىلسە, ارتىق بولمايدى. وعان نۇر­سۇلتان نازارباەۆتىڭ بەدەلى دە, مارتەبەسى دە ابدەن لايىق”, دەدى. اتالمىش شارا بارىسىندا قا­زاقستاندىق دەلەگاتسيا مۇشەلەرى – مادەنيەت ءمينيسترى مۇحتار قۇل-مۇحاممەد پەن پارلامەنت سەنا­تى­نىڭ دەپۋتاتى قۋانىش سۇلتا­نوۆتى دا سوزگە تارتقان ەدىك. “يوردانيا كۇللى مۇسىلمان الەمىندەگى ەڭ بەدەلدى مەملەكەت­تەردىڭ ءبىرى, – دەدى مۇحتار قۇل-مۇحاممەد. – كەڭەس وداعىنىڭ كەزىندە اراب دۇنيەسىنە, يسلام الەمىنە قاتىستى بىردە-ءبىر ماسەلە سول كەزدەگى يوردانيا كورولى حۋ­سەين بەن تالالدىڭ قاتىسۋىنسىز شەشىلمەيتىن. مىنەكي, ونىڭ ۇلى ابداللا الەم تانىعان ساياساتكەر دەڭگەيىنە كوتەرىلدى. ول – شىعىس پەن باتىستى جالعاپ جاتقان جاڭا بۋىندى مونارحتاردىڭ وكىلى. ونىڭ قازاقستانعا دەگەن قۇرمەتى شەكسىز. قازاقستان پرەزيدەنتىن ءوزىنىڭ تۋعان اعاسىنداي سىيلايدى. ساپارمەن كەلگەن سايىن اۋەجايدان قارسى الىپ, ءوزى شىعارىپ سالادى. سوندىقتان كۇللى مۇسىلمان الە­مىندەگى قادىرلى قالالاردىڭ ءبىرى – اممان قالاسىنىڭ قاق ورتاسىندا­عى داڭعىلدى نۇرسۇلتان نازار­باەۆ­تىڭ اتىنا بەرۋى, بۇل ەلبا­سىنا عانا ەمەس, بۇكىل قازاق حال­قىنا جاسالعان قۇرمەت دەپ بىلەمىز. بۇل – قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ حالىقارالىق دەڭگەيدەگى بەدەلىنىڭ ارقاسى. جالپى, اراب الەمىندە نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ەسىمىن جارىق سۇلتانى, ادامدارعا نۇر سىيلاۋشى سۇلتان رەتىندە ەرەكشە قادىرلەيدى”. ال پارلامەنت سەناتىنىڭ دەپۋتاتى قۋانىش سۇلتانوۆ: “بۇل ەلىمىزدىڭ, حالقىمىزدىڭ تاريحىندا بۇرىن-سوڭدى بولماعان ايرىقشا وقيعا بولىپ تابىلادى, – دەدى وسى جايىندا. – قاي مەملەكەت, قايسى ەل قازاقتىڭ اتىن ۇلىقتاپ, ءوز ق­ا­لالارىندا كوشە بەرىپ ەدى. بۇل تۇڭعىش رەت بولىپ وتىر. بۇل پرە­­زيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆقا عانا كورسەتىلگەن قۇرمەت ەمەس, بۇل بۇكىل قازاقستاندىقتارعا كورسەتىل­گەن قۇرمەت”. ءاليسۇلتان قۇلانباي.