جالدامالى پاتەرلەردى جەتىم بالالار, ارداگەرلەر, I, II توپتاعى مۇگەدەكتەر, جالعىزىلىكتى, كوپبالالى وتباسىلاردىڭ مۇشەلەرى, زەينەتكەرلەر مەن مۇگەدەك بالالاردى تاربيەلەپ وتىرعان اتا-انالار الدى. الماتىنىڭ كوممۋنالدىق ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ باسقارماسى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى عالىمجان ابدىشۇكىر ۇلى قونىستوي جاساپ جاتقان تۇرعىنداردىڭ قۋانىشىنا ورتاقتاسىپ, جاڭا تۇرعىندارعا تەحنيكالىق ماسەلەلەردى ەگجەي-تەگجەي ءتۇسىندىردى.
جالدامالى پاتەرگە كىرگەن زۋلفيرا حاليۋلوۆا: «جاڭا ۇيدەن پاتەر العانىما قۋانىشتىمىن. باسپانانى 2013 جىلدان بەرى كۇتتىم. بۇعان دەيىن جەكەمەنشىك سەكتوردا ءۇي جالداپ تۇراتىنمىن. ءۇي الۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن قولدانىستاعى مەملەكەتتىك باعدارلامالارعا وتە ريزامىن», دەيدى.
بيىلعى جىلدىڭ العاشقى التى ايىندا الماتىنىڭ ناۋرىزباي, مەدەۋ اۋداندارىندا 1080 وتباسى جالدامالى تۇرعىن ءۇي الدى. قاراشانىڭ العاشقى دۇيسەنبىسىندە بەرىلگەن 2000 پاتەردىڭ 400-ءى جەتىم بالالارعا, 250-ءى ەرەكشە كۇتىمدى قاجەت ەتەتىن جانداردى باعىپ-كۇتىپ, مۇگەدەك بالالاردى تاربيەلەپ وتىرعان ادامدارعا, 1350-ءى ارداگەرلەرگە, كوپبالالى, جالعىزىلىكتى وتباسىلارعا بۇيىردى. وعان قوسا بيىل جۇمىس ىستەيتىن الماتىلىق جاستارعا 2100 جالدامالى پاتەر بەرىلگەنىن اتاپ ءوتۋ كەرەك. جۇمىس ىستەيتىن جاستارعا ارنالعان ساتىپ الۋ قۇقىعىنسىز جالدامالى تۇرعىن ءۇي باعدارلاماسى جاستاردى قولداۋعا, جەكە باسپانا ساتىپ الۋعا ىنتالاندىرۋعا باعىتتالعان.
جۇمىس ىستەيتىن جاستارعا ارنالعان جالداۋ شارتىندا اي سايىنعى تولەم مولشەرى 7-دەن 15 مىڭ تەڭگەگە دەيىن بەلگىلەنگەن, ساتىپ الۋ قۇقىعى مەن جالداۋ مەرزىمىن ۇزارتۋ مۇمكىندىگى قاراستىرىلماعان. بۇعان قوسا, جۇمىس ىستەيتىن جاستارعا ارنالعان جالدامالى تۇرعىن ءۇيدى جالداۋشىلار ءۇش جىل ىشىندە كەيىننەن ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەردەن يپوتەكا ارقىلى باسپانا ساتىپ الۋعا دەپوزيتكە قاراجات جيناۋعا مىندەتتى.
سونىمەن الماتىدا مۇقتاج ازاماتتار تۇرعىن ۇيمەن قالاي قامتاماسىز ەتىلەدى دەگەن ساۋالعا كەڭىرەك توقتالاتىن بولساق, جىل باسىنان بەرى قالادا 2 726 كەزەكتە تۇرعان ازامات كوممۋنالدىق تۇرعىن ۇيمەن قامتاماسىز ەتىلگەن. 2024 جىلعى 1 قىركۇيەكتەگى جاعداي بويىنشا تۇرعىن ءۇي كەزەگىندە 43 448 ادام تۇر. ولاردىڭ ىشىندە: 2 330 – جەتىم بالا, 7 546 – كوپبالالى وتباسى, 18 468 – حالىقتىڭ الەۋمەتتىك وسال توپتارى ء(حاوت), 15 104 – بيۋدجەتتىك ۇيىم قىزمەتكەرى. قاراشا ايىندا بۇل ءتىزىم 920 ادامعا كەمىدى.
بيىلعى 8 ايدا 2 726 ازامات تۇرعىن ۇيمەن قامتاماسىز ەتىلدى, ونىڭ ىشىندە: 1 080 – كەزەكتە تۇرعاندارعا ارنالعان كوممۋنالدىق تۇرعىن ءۇي قورىنان جالدامالى تۇرعىن ءۇي, 1 348 – جۇمىس ىستەيتىن جاستارعا ساتىپ الۋ قۇقىعىنسىز جالدامالى تۇرعىن ءۇي, 226 – 2% جانە 5% جەڭىلدەتىلگەن نەسيە باعدارلامالارى, 72 – «الماتى جاستارى» باعدارلاماسى ارقىلى تۇرعىن ءۇي العاندار. سونىمەن قاتار 169,3 ملن تەڭگەگە 148 تۇرعىن ءۇي سەرتيفيكاتى بەرىلدى.
سونداي-اق قازان ايىنىڭ سوڭىنا قاراي الماتىدا مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىمەن جۇزەگە اسقان «ناۋرىز» جاڭا تۇرعىن ءۇي باعدارلاماسى اياسىندا تۇرعىن ءۇي سەرتيفيكاتىن الۋعا ءوتىنىش قابىلداۋ باستالدى. وسىعان وراي الماتى قالاسى ءماسليحاتىنىڭ شەشىمىمەن باستاپقى جارنانىڭ ءبىر بولىگىن جابۋعا تۇرعىن ءۇي سەرتيفيكاتىن بەرۋگە قاراجات ءبولىندى. سەرتيفيكات مولشەرى 1,5 ملن تەڭگەگە دەيىن, ول وتەۋسىز ءارى قايتارىمسىز بەرىلەدى. جاڭا ەرەجەگە سايكەس سەرتيفيكات الۋعا وتباسىنىڭ ورتاشا تابىسىن راستاۋ قاجەت, ول وتباسىنىڭ ءاربىر مۇشەسىنە وسى قارجى جىلىنا بەلگىلەنگەن ەڭ تومەنگى كۇنكورىس دەڭگەيىنىڭ 3,1 ەسەلەنگەن كورسەتكىشىنەن (134 561,7 تەڭگە) اسپاۋعا ءتيىس. بۇعان دەيىن تۇرعىن ءۇي سەرتيفيكاتى تەك «باقىتتى وتباسى», «شاڭىراق» باعدارلامالارى اياسىندا بەرىلەتىن, ال جاڭا وزگەرىس تۇرعىن ۇيگە مۇقتاج ازاماتتاردى قولداۋ مۇمكىندىگىن كەڭەيتتى.
الماتى