پرەزيدەنت • 05 قاراشا, 2024

قازاقستان مەن فرانتسيا اراسىنداعى بىرلەسكەن دەكلاراتسيانىڭ ءماتىنى جاريالاندى

143 رەت
كورسەتىلدى
8 مين
وقۋ ءۇشىن

قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتى مەن فرانتسۋز رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ قازاقستان مەن فرانتسيا اراسىنداعى ستراتەگيالىق ارىپتەستىكتى نىعايتۋ تۋرالى بىرلەسكەن دەكلاراتسياسى

قازاقستان مەن فرانتسيا اراسىنداعى بىرلەسكەن دەكلاراتسيانىڭ ءماتىنى جاريالاندى

فوتو: اقوردا

1. فرانتسۋز رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى ەممانيۋەل ماكرون مىرزانىڭ شاقىرۋىمەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ مىرزا 2024 جىلعى 4 – 5 قاراشادا فرانتسياعا مەملەكەتتىك ساپارمەن باردى.

2. 2008 جىلعى 11 ماۋسىمداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەن فرانتسۋز رەسپۋبليكاسى اراسىنداعى ستراتەگيالىق ارىپتەستىك تۋرالى كەلىسىمگە سۇيەنە وتىرىپ, مەملەكەت باسشىلارى ەكى ەل اراسىنداعى سەنىمدى جانە تۇراقتى ديالوگتى بارلىق دەڭگەيدە قولدادى. ەكى ەل اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتىڭ جوعارى قارقىنىن اتاپ ءوتىپ, 2022 جىلعى 29 – 30 قاراشاداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ پاريجگە جانە 2023 جىلعى 1 قاراشاداعى فرانتسۋز رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ استاناعا ساپارلارىن جالعاستىرا وتىرىپ, مەملەكەتتەر باسشىلارى باسىمدىقتاعى مەملەكەتارالىق قاتىناستاردى كۇشەيتىلگەن ستراتەگيالىق ارىپتەستىك دەڭگەيىنە جەتكىزۋ ماقساتىندا ونى تەرەڭدەتۋگە, كەڭەيتۋگە جانە ارتاراپتاندىرۋعا دەگەن ءوزارا ۇمتىلىستارىن راستادى.

3. پرەزيدەنتتەر جاھاندىق جانە وڭىرلىك دەڭگەيدە بەيبىتشىلىككە, قاۋىپسىزدىككە جانە تۇراقتىلىققا جاردەمدەسۋگە ورتاق بەيىلدىگىن قايتا ءبىلدىردى. حالىقارالىق قۇقىققا جانە بۇۇ جارعىسىنىڭ نەگىزگى قاعيداتتارىنا, اتاپ ايتقاندا, بارلىق مەملەكەتتەردىڭ ەگەمەندىگىن, تاۋەلسىزدىگىن, اۋماقتىق تۇتاستىعىن جانە حالىقارالىق مويىندالعان شەكارالارىنىڭ مىزعىماستىعىن قۇرمەتتەۋگە, سونداي-اق داۋلاردى بەيبىت جولمەن شەشۋگە دەگەن بۇلجىماس بەرىك ۇستانىمدارىن اتاپ ءوتتى.

ۋكرايناداعى جاعدايعا, ونىڭ گۋمانيتارلىق سالدارىنا, سونداي-اق الەمدىك ەكونوميكا مەن وسال ەلدەردىڭ ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگىنە تيگىزەتىن اسەرىنە اسا الاڭداۋشىلىق ءبىلدىردى.

ازەربايجان مەن ارمەنيا اراسىنداعى قاتىناستاردى قالپىنا كەلتىرۋگە, سونداي-اق ەكى مەملەكەتتىڭ اۋماقتىق تۇتاستىعىن قۇرمەتتەي وتىرىپ جانە 1991 جىلعى الماتى دەكلاراتسياسى نەگىزىندە وڭىردە بەرىك ءارى تۇراقتى بەيبىتشىلىك ورناتۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن كەلىسىمگە قول قويۋدى جەدەلدەتۋگە تولىق قولداۋ ءبىلدىردى. پرەزيدەنتتەر ترانسكاسپي حالىقارالىق كولىك باعىتىن دامىتۋ ءۇشىن وڭتۇستىك كاۆكازداعى تۇراقتىلىقتىڭ ماڭىزىن اتاپ ءوتتى.

اۋعانستان مەن تاياۋ شىعىستاعى جاعدايعا, سونداي-اق بۇۇ اياسىنداعى بەيبىتشىلىكتى قولداۋ وپەراتسيالارىنا قاتىستى بارلىق وڭىرلىك جانە حالىقارالىق ماسەلەلەر جونىندە ءوزارا كونسۋلتاتسيالاردى تەرەڭدەتۋگە دەگەن ۇمتىلىسىن ءبىلدىردى.

4. مەملەكەتتەر باسشىلارى ءبىر جاعىنان قازاقستان مەن فرانتسيانىڭ, ەكىنشى جاعىنان, قازاقستان مەن ەۋروپا وداعى جانە وعان مۇشە مەملەكەتتەر اراسىنداعى كەڭەيتىلگەن ارىپتەستىك پەن ىنتىماقتاستىق تۋرالى كەلىسىم شەڭبەرىندەگى تىعىز ىنتىماقتاستىقتى جالعاستىرۋعا دەگەن ۇمتىلىسىن اتاپ ءوتتى. ورتالىق ازيا مەن ەۋروپا وداعى اراسىنداعى ءوزارا بايلانىس سالاسىنداعى ارىپتەستىكتىڭ اسا ماڭىزدى ەكەنىن مويىنداپ, ەۋروپالىق «Global Gateway» ستراتەگياسىن ىسكە اسىرۋعا, سونداي-اق اسا ماڭىزدى مينەرالدار سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىققا قولداۋ ءبىلدىردى.

5. پرەزيدەنتتەر كليماتتىڭ وزگەرۋىنە قارسى كۇرەسكە دەگەن بەيىلدىگىن ءبىلدىردى. دۇنيەجۇزىلىك بانك پرەزيدەنتى مەن ساۋد ارابياسى تاق مۇراگەرىنىڭ ارىپتەستىك بىرلەسۋىمەن 2024 جىلعى 3 جەلتوقساندا ەر-ريادتا COP16 الاڭىندا ۇيىمداستىرىلاتىن «One Water Summit» ءىس-شاراسىنا دايىندىق شەڭبەرىندە قازاقستان مەن فرانتسيا اراسىنداعى شولەيتتەنۋ بويىنشا ىنتىماقتاستىقتى قۇپتادى. اتالعان بىرلەسكەن باستاما ارقىلى قازاقستان مەن فرانتسيا سۋدى تۇراقتى جانە ينتەگراتسيالاي وتىرىپ باسقارۋعا قاتىستى ناقتى شەشىمدەر ازىرلەۋدى جانە جوعارى دەڭگەيدە ساياسي تۇرعىدان بىرلەسۋ ءىسىن كۇشەيتۋدى ماقسات تۇتادى. ەكى ەل كليماتتىڭ وزگەرۋىنىڭ سالدارىن جەڭىلدەتۋ جانە وعان بەيىمدەلۋ, ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگىن جانە ەنەرگەتيكالىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا ورتالىق ازيادا بۇل باعىتتاعى ىنتىماقتاستىقتى جالعاستىرۋدى كوزدەيدى.

قازاقستاننىڭ يننوۆاتسيالىق كومىرتەكسىز ەنەرگيا كوزدەرىنە كوشۋىنە ىقپال ەتەتىن قۋاتتىلىعى 1 گۆت بولاتىن جەل ەلەكتر ستانتسياسىن سالۋ جونىندەگى اۋقىمدى جوباسىن ىسكە اسىرۋدى قۇپتادى.

6. قازاقستان مەن فرانتسيا – ءوزارا ماڭىزدى ەكونوميكالىق ارىپتەستەر. مەملەكەتتەر باسشىلارى ەكى ەل اراسىنداعى جۇيەلى ىنتىماقتاستىق, اتاپ ايتقاندا, ەنەرگەتيكا, سونىڭ ىشىندە اتوم ەنەرگەتيكاسى, ماڭىزدى ماتەريالدار, ونەركاسىپ, كولىك جانە اەروعارىش سالالارىنداعى ىقپالداستىقتىڭ جاڭا كوكجيەكتەرىن ايقىنداۋدىڭ, سونداي-اق اۋىل شارۋاشىلىعى, دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە قالانى تۇراقتى دامىتۋ سەكىلدى سالالاردا جاڭا الەۋەتتى ارىپتەستىكتەرگە قول جەتكىزۋدىڭ ماڭىزدىلىعىمەن كەلىستى.

تسيفرلاندىرۋ جانە جاساندى ينتەللەكتى سالاسىندا يننوۆاتسيالىق شەشىمدەردى بىرلەسىپ ازىرلەۋ ءۇشىن جوعارى الەۋەتكە يە ەكەنىن اتاپ ءوتىپ, وسى سالادا ەكىجاقتى ىنتىماقتاستىق نىعايتىلعانىن اتاپ كورسەتتى.

7. فرانتسيا پرەزيدەنتى قازاقستاننىڭ ەنەرگەتيكالىق تاۋەلسىزدىك جانە ەكونوميكانى كومىرتەكسىزدەندىرۋ سالالارىنداعى ماقساتتارىن فرانتسيانىڭ قولدايتىنىن ءبىلدىرىپ, قازاقستاننىڭ ازاماتتىق اتوم ەنەرگەتيكاسىن دامىتۋ سالاسىندا قابىلدايتىن كەز كەلگەن شەشىمدەرىن ىسكە اسىرۋعا بەلسەندى تۇردە جاردەمدەسۋگە دايىن ەكەنىن ءبىلدىردى.

8. پرەزيدەنتتەر فرانتسيانىڭ دامۋ اگەنتتىگىنىڭ (AFD) قازاقستانداعى وكىلدىگىنىڭ اشىلۋىن قۇپتاپ, سۋ رەسۋرستارى, اۋىل شارۋاشىلىعى, دەنساۋلىق ساقتاۋ, تسيفرلىق تەحنولوگيالار, تۇراقتى قالالار قۇرۋ جانە ەنەرگەتيكالىق كوشۋ سالالارىنداعى جوبالار مەن ولاردى قارجىلاندىرۋدىڭ پەرسپەكتيۆالارىن اتاپ ءوتتى.

9. مەملەكەتتەر باسشىلارى 2024 جىلى كلەرمون-فەرراندا وتكەن مال شارۋاشىلىعى سامميتىنە قازاقستاننىڭ قۇرمەتتى قوناق رەتىندە قاتىسۋىن قۇپتاپ, اۋىل شارۋاشىلىعى مەن اگروونەركاسىپتىك سەكتورلارداعى ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋدى قاناعاتتانارلىقپەن اتاپ ءوتتى.

10. پرەزيدەنتتەر دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىقتىڭ ماڭىزىن اتاپ كورسەتتى. العاشقى مەديتسينالىق-سانيتارلىق كومەكتى دامىتۋ بويىنشا جاھاندىق كواليتسياعا قولداۋ ءبىلدىردى.

ەكى ەلدىڭ مەديتسينالىق مەكەمەلەرى مەن وقۋ جانە زەرتتەۋ ورتالىقتارى اراسىنداعى ارىپتەستىكتى تەرەڭدەتۋدىڭ ماڭىزىن اتاپ ءوتتى. پروتون تەراپياسى, مەديتسينالىق دياگنوستيكا, جاساندى ينتەللەكتى جانە اۋرۋحانالاردى جابدىقتاۋ سالالارىندا قول قويىلعان كەلىسىمدەر وسى نەگىزگى سەكتورداعى ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋعا ىقپال ەتەتىن بولادى.

11. مەملەكەتتەر باسشىلارى 2024 جىلعى 4 قاراشادا گيمە مۇراجايىندا اشىلعان «قازاقستان: ۇلى دالا جاۋھارلارى» كورمەسىنىڭ وتكىزىلۋىنە وڭ باعا بەردى. مۇراجايلار مەن مادەني مۇرالار, ارحەولوگيا جانە ارحيۆتەر سالاسىندا قول قويىلعان كەلىسىمدەردى ىسكە اسىرۋ شەڭبەرىندە ەكى ەلدىڭ مادەني مەكەمەلەرى اراسىنداعى ىنتىماقتاستىق پەن تاجىريبە الماسۋدى كۇشەيتۋگە باعىتتالعان جوبالاردى جالعاستىرۋعا قولداۋ ءبىلدىردى. ەكى ەلدىڭ كينەماتوگرافيا سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىعى قارقىندى دامىپ كەلە جاتقانىن اتاپ ءوتىپ, ونى ودان ءارى دامىتۋعا شاقىردى.

12. پرەزيدەنتتەر ءبىلىم بەرۋ جانە عىلىمي زەرتتەۋلەر سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋعا دەگەن نيەتتەرىن جەتكىزدى. قازاقستاندا فرانتسۋز ءتىلىن وقىتۋدى دامىتۋ ماڭىزىن اتاپ ءوتىپ, 2023 جىلعى 1 قاراشادا استانادا قول قويىلعان ۇكىمەتارالىق كەلىسىم نەگىزىندە استانا مەن الماتىدا ەكى فرانتسۋز مەكتەبىن اشۋ جوباسىنىڭ ىلگەرىلەۋىن قۇپتادى. ستۋدەنت الماسۋ, كادرلاردى دايارلاۋ جانە كاسىبي ءبىلىم بەرۋ سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى ودان ءارى قولدادى.

13. مەملەكەتتەر باسشىلارى ساپار بارىسىندا قول قويىلعان رەادميسسيا تۋرالى ۇكىمەتارالىق كەلىسىم نەگىزىندە زاڭسىز كوشى-قونمەن كۇرەسكە باعىتتالعان ىنتىماقتاستىقتىڭ ماڭىزىن اتاپ ءوتتى.

2024 جىلعى قازاندا وتكەن «قازاقستان - ەۋروپالىق وداق» ىنتىماقتاستىق كەڭەسى بارىسىندا بەلگىلەنگەندەي, قازاقستان مەن ەۋروپالىق وداق اراسىنداعى ۆيزالىق رەجيمدى جەڭىلدەتۋ مەن رەادميسسيا تۋرالى كەلىسىمدەر بويىنشا كەلىسسوزدەردى دايىنداۋعا ودان ءارى قولداۋ ءبىلدىردى.

14. مەملەكەتتەر باسشىلارى 2024 جىلى پاريجدەگى جازعى وليمپيادا جانە پاراليمپيادا ويىندارىنىڭ, سونداي-اق 2024 جىلعى قىركۇيەكتە استاناداعى بەسىنشى دۇنيەجۇزىلىك كوشپەندىلەر ويىندارىنىڭ تابىستى وتكەنىن قۇپتادى. الداعى قىسقى جانە جازعى وليمپيادا جانە پاراليمپيادا ويىندارىنا دايىندىق ماقساتىندا سپورت جانە تۋريزم سالاسىنداعى بايلانىستاردى نىعايتۋعا كەلىستى.

15. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ فرانتسۋز رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى ەممانيۋەل ماكرونعا ىستىق ىقىلاسى مەن قوناقجايلىق تانىتقانى ءۇشىن العىس ايتىپ, فرانتسۋز رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنا ساپارمەن كەلۋگە شاقىردى.

سوڭعى جاڭالىقتار