سۋرەتتەردى تۇسىرگەن – جۇماباي مۇسابەكوۆ
قاراتال اۋدانىنا قاراستى كوكپەكتى اۋىلىنا تابيعي گاز جەتىپ, العاشقى وتباسى كوگىلدىر وتىنعا قوسىلدى. سالتاناتتى ءىس-شاراعا اۋدان اكىمىنىڭ ورىنباسارى ماقسات چاميرەنوۆ, «جەتىسۋگازسەرۆيس» وك» كمك-نىڭ باسشىسى ميراس قوجاحمەتوۆ قاتىستى.
«وتباسىمىزبەن تالدىقورعان قالاسىنان تۋعان اۋىلىمىزعا كوشىپ كەلدىك. اۋىلىمىز جايناپ, وركەندەپ كەلەدى. جۇرگىزىلىپ جاتقان گازداندىرۋ جۇمىستارى كوز قۋانتادى. بۇعان دەيىن كومىر مەن وتىن ساتىپ الاتىنبىز. پەش جاعىپ, كۇل شىعارۋ وڭاي جۇمىس ەمەس. بۇل ۇيدەگى تازالىققا دا اسەر ەتەدى. كوگىلدىر وتىنمەن قامتاماسىز ەتكەن مەملەكەتكە, وبلىس, اۋدان باسشىلىعى مەن كومپانياعا ريزاشىلىعىمىزدى بىلدىرەمىن», دەيدى اۋىل تۇرعىنى دانيا تولەۋبەرگەنوۆا.

قاراتال اۋدانىندا 35 ەلدى مەكەن بولسا, ونىڭ 19-ى گازداندىرۋعا جاتادى. اۋداندا ۇشتوبە گاز تاراتۋ ستانساسى سالىنعان. بۇگىندە 11 ەلدى مەكەندە گاز تاراتۋ جەلىلەرىنىڭ قۇرىلىسى اياقتالعان. سونىمەن قاتار اۋدانداعى 3 اۋىلدا گازداندىرۋ جۇمىسى ءجۇرىپ جاتىر. بۇل ەلدى مەكەندەردى گازعا قوسۋ جۇمىسى جىل سوڭىنا دەيىن كەزەڭ-كەزەڭىمەن جۇزەگە اسىرىلادى. وڭىردەگى ءىرى جوبالاردىڭ ءبىرى – ۇشتوبە قالاسىن گازداندىرۋعا رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 7 ملرد تەڭگە بولىنگەن. جۇمىستاردى اياقتاۋ مەرزىمى – 2024 جىلدىڭ اياعى. جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ ناتيجەسىندە 2025 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن قاراتال اۋدانىنداعى 19 ەلدى مەكەن كوگىلدىر وتىنعا قول جەتكىزەدى.
بۇگىندە وبلىستا گازداندىرۋ دەڭگەيى 51,1 پايىزدى قۇراپ وتىر. مەملەكەت باسشىسىنىڭ جەتىسۋ وبلىسىنا كەلگەن ساپارىندا بەرگەن تاپسىرماسى اياسىندا جەرگىلىكتى سىزباعا سايكەس 2025 جىلدىڭ سوڭىنا قاراي كەربۇلاق اۋدانىنان تالدىقورعان قالاسىنا دەيىن, سونىڭ ىشىندە پانفيلوۆ اۋدانىن قوسا العاندا, بارلىعى 126 ەلدى مەكەن گازداندىرىلىپ, جالپى 506 مىڭ ادام كوگىلدىر وتىننىڭ يگىلىگىن كورەتىن بولادى. ءسويتىپ, 2025 جىلدىڭ سوڭىندا وبلىستا گازداندىرۋ دەڭگەيى 72%-عا جەتەدى دەپ مەجەلەنىپ وتىر.
جوبانىڭ ەكىنشى كەزەڭىندە اقسۋ, سارقان, الاكول اۋداندارىن گازداندىرۋعا قاجەتتى «تالدىقورعان – ءۇشارال» ماگيسترالدى گاز قۇبىرى قۇرىلىسىنىڭ جسق-سى ازىرلەندى. قۇرىلىس جۇمىسى بيىلعى جىلدىڭ ەكىنشى جارتىسىندا باستالادى دەپ جوسپارلانعان. وسى كەزەڭدە اتالعان 3 اۋدانداعى 66 ەلدى مەكەنگە گاز قۇبىرى تارتىلادى. 2028 جىلدىڭ سوڭىنا قاراي وبلىستا گازداندىرۋعا جاتاتىن 124 مىڭعا جۋىق تۇرعىنى بار 192 ەلدى مەكەن تولىق گازداندىرىلادى.
پانفيلوۆ اۋدانىنىڭ تالدى اۋىلىندا ساياباق اشىلدى. دەمەۋشىلەر ەسەبىنەن جاسالعان ساياباقتىڭ اۋماعى 1 گەكتاردى قۇرايدى. اۋىلدا 2 200-دەن استام ادام تۇرادى. جەرگىلىكتى ازاماتتار تۋعان جەرىن كوركەيتۋگە اتسالىسۋ ماقساتىندا اۋىلعا ساياباق جاساپ بەرگەن. دەمالىس ورنىنىڭ سالتاناتتى اشىلۋىنا اۋىل جۇرتشىلىعى قاتىستى. ساياباق ىشىندە سپورتتىق الاڭدار, بالالاردىڭ ويىن الاڭدارى, سۋبۇرقاق, كونتسەرتتىك ساحنا ورناتىلعان. زاماناۋي ۇلگىدەگى جارىقتار, ورىندىقتار قويىلعان, 280 ءتۇپ ارشا اعاشى وتىرعىزىلعان. سونداي-اق الاڭداردا ارنايى جابىن توسەلەتىن بولادى.
كوكسۋ اۋدانىنىڭ بالپىق بي, جارلىوزەك اۋىلدارىندا 17 ءۇيدىڭ كىلتى تۇرعىندارعا تاپسىرىلدى. سالتاناتتى شاراعا كوكسۋ اۋدانىنىڭ اكىمى داۋلەت حالەلوۆ قاتىسىپ, تۇرعىنداردىڭ قۋانىشىمەن ءبولىستى.
«جىل باسىندا 10 500 شارشى مەتر ءۇيدى قولدانىسقا بەرەمىز دەپ جوسپارلاعانبىز. بۇگىنگە دەيىن 7 500 شارشى مەتر ءۇي تاپسىرىلدى. قالعانى جىل سوڭىنا دەيىن ورىندالادى. كەلەسى جىلى تاعى دا 50 ءۇيدىڭ كىلتىن تاپسىرساق دەگەن جوسپار بار. سونىمەن قاتار «وتباسى بانك» ارقىلى تومەندەتىلگەن پايىزبەن 40 وتباسى باسپانالى بولسا, الداعى ۋاقىتتا تاعى دا 20 پاتەر ءوز يەسىن تاپپاق. قىركۇيەك ايىندا قاراتال اۋىلىنداعى جاڭا مەكتەپ قولدانىسقا بەرىلىپ, جاڭا بالاباقشا بالدىرعانداردى قۋانىشقا بولەدى. بيىل 17 اۋىلدىڭ تۇرعىنى تابيعي گازعا قوسىلادى», دەدى اۋدان اكىمى.
بيىل 2023-2029 جىلدارعا ارنالعان تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ تۇجىرىمداماسى شەڭبەرىندە كوكسۋ اۋدانى حالىقتىڭ الەۋمەتتىك وسال توپتارىنان شىققان 50 وتباسىن تۇرعىن ۇيمەن قامتاماسىز ەتۋدى جوسپارلاعان. وعان بيۋدجەتتەن 840 660 000 تەڭگە ءبولىنىپ, بالپىق بي, جارلىوزەك, مۇقىرى اۋىلدارىندا جالپى اۋدانى 60 شارشى مەتردى قۇرايتىن جالعا بەرىلەتىن, جەكە تۇرعىن ءۇي سالۋ, ساتىپ الۋ جونىندە كاسىپكەرلەرمەن كەلىسىمگە كەلگەن. بالپىق بي اۋىلىنداعى 23 جەكە تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىن «Smart Taldykorgan» جشس, 7 ءۇيدى «Kazakhstan grand Construction» جشس, جارلىوزەك اۋىلىنداعى 10 ءۇيدى «ۆوستوك ستروي ەنەردجي» جشس, مۇقىر اۋىلىنداعى 10 ءۇيدى «كوكسۋ پروەكت» جشس جۇرگىزەتىن بولىپ بەلگىلەنگەن. مىنە, سونىڭ 17 ءۇيى, بالپىق بي اۋىلىنداعى 13, جارلىوزەك اۋىلىنداعى 4 ءۇيدىڭ قۇرىلىسى اياقتالىپ, ءۇي كەزەگىندە تۇرعان وتباسى يەلەرىنە تاپسىرىلدى. قالعان ۇيلەر جىل سوڭىنا دەيىن يەسىن تابادى.
بالپىق بي اۋىلىنىڭ №14, جارلىوزەك اۋىلىنىڭ بيعايشا قۇنداقباەۆا كوشەلەرىنىڭ بويىنا ورنالاسقان ۇيلەردىڭ سالتاناتى ەرەكشە. سىرتقى كەلبەتى, ىشكى بەزەندىرىلۋى بىردەي ءارى ءتوزىمدى ماتەريالدان سالىنعان. قۇرىلىستىڭ ساپالى ەكەنى كورىنىپ تۇر. قورشاۋلارى رەتتى, اۋلاسى تازا, سۋ, جىلۋ جەلىلەرى تولىق تارتىلعان ۇيلەر قونىس يەلەرىنىڭ كوڭىلىنەن شىقتى.
ء«ۇي كەزەگىندە تۇرعانىما 10 جىلدان استى. عۇمىر بويى ۇستازدىق جۇمىس ىستەپ, 5 بالامدى ەر جەتكىزدىم. نەمەرەلەرىم دە ءوسىپ كەلەدى. وسىعان دەيىن جۇبايىممەن بالالارىمىزدىڭ ۇيىندە تۇرىپ كەلدىك. مىنە, ەندى جاڭا باسپاناعا يە بولعانىما قۋانىشتىمىن. اۋىلدارىمىز كوگىلدىر وتىنعا دا قوسىلىپ جاتىر», دەدى بالپىق بي اۋىلىنىڭ تۇرعىنى, زەينەتكەر اۋەسبالا وماروۆا.
جەتىسۋ وبلىسى