«سالتانات» مەملەكەتتىك بي ءانسامبلى قازاق ءبيىن جاڭا تاقىرىپتارمەن, بەينەلەرمەن بايىتىپ, شەڭبەرىن كەڭىتتى ءارى قازىرگى ۇلتتىق ساحنالىق ءبيدىڭ نەگىزدەرىن دامىتتى. بۇگىنگى تاڭدا «سالتانات» مەملەكەتتىك بي ءانسامبلى ۇلتتىق حورەوگرافيا مادەنيەتىنىڭ باي مۇراسىن جانە الەمدىك حورەوگرافيانىڭ الۋان تۇرلىلىگىن تولىق ناسيحاتتاي الاتىن جالعىز كاسىبي بي ۇجىمى بولىپ وتىر.
اتى اڭىزعا اينالعان ءانسامبلدىڭ 70 جىلعا جۋىق عۇمىرىندا ۇجىم قۇرامىندا سان مىڭداعان كاسىبي بىلىكتى بالەت ارتىستەرىنىڭ ۇلكەن شوعىرى ەڭبەك ەتىپ, جاس بيشىلەردىڭ بىرنەشە بۋىنى ءوز شەبەرلىكتەرىن شىڭدادى. گاسترولدىك ساپارمەن تۇركيا, رەسەي, بەلگيا, وڭتۇستىك كورەيا, اقش, فرانتسيا ەلدەرىنە بارىپ, قازاق حالقىنىڭ ۇلتتىق ونەرىن, ءداستۇرىن, حالىق ءبيى مەن الەم حالىقتارىنىڭ بيلەرىن پاش ەتتى. بيىل دا انسامبل ءۇشىن جەمىستى جىل بولدى. 23 قىركۇيەك كۇنى رەسەي ەلىنىڭ مادەني استاناسى سانكت-پەتەربۋرگ قالاسىندا وتكەن «بالتيسكي دوم» تەاتر-فەستيۆالىنە ۇسىنعان ءتۇرلى ۇلت اراسىنداعى دوستىق, بىرلىك پەن تاتۋلىقتى ناسيحاتتايتىن كونتسەرتى جوعارى دەڭگەيدە ءوتتى. الپىسقا جۋىق ونەر شەبەرى مەن بالەت ءارتىسى قاتىسقان فەستيۆالدى «سالتاناتتىڭ» جۇلدىزى جوعارى بولدى. ال ونەرلى ۇجىمنىڭ ەلوردا حالقىنا اكەلگەن جاڭا كونتسەرتتىك باعدارلاماسىندا قازاقتىڭ ۇلتتىق بيىمەن الەم حالىقتارىنىڭ بيلەرىن ۇزدىك ۇندەستىكتە ۇسىنىپ, كوپشىلىك جوعارى باعالادى. –رەسپۋبليكا كۇنى مەرەكەسى حالىقپەن قايتا قاۋىشقالى بۇل كۇننىڭ ماڭىزى مەن ءمانىن ودان سايىن ۇعىنا تۇستىك. وسىناۋ دارگەيى جوعارى ۇلتتىق مەرەكەنى تۋ ەتكەن «سالاتانات» مەملەكەتتىك بي ءانسامبلىنىڭ سىزدەرگە ارناپ اكەلگەن تاماشا تارتۋى كوڭىلدەرىڭىزدەن شىعىپ, كاسىبي بي ونەرىنىڭ قۇدىرەتى مەن قاسيەتىن جان-جاقتى قىرىنان ايگىلەي الدى عوي دەپ ويلايمىز, – دەپ اڭگىمەسىن باستاعان ءانسامبلدىڭ كوركەمدىك جەتەكشىسى قۋانىشبەك تولەگەن ءارى قاراي: – سۇلۋ دا سىمباتتى الاتاۋ بوكتەرىنەن ايبىنى اسقاق ارقاعا كەلگەن سايىن ەرەكشە شابىتقا بولەنەمىز. ەلورداعا تابانىمىز تيگەندە شىعارماشىلىق جاڭالىعىمىزبەن ءبولىسىپ, ونەردى باعالايتىن كورەرمەننىڭ قوشەمەتىن كورگەندە ءبىر مارقايىپ قالامىز. بۇگىنگى «كۇن ديدارلى قازاقستان» اتتى كونتسەرتىمىزدە رەپەرتۋارىمىزعا جاڭادان ەنگەن بيلەردى, قازاقتىڭ ۇلتتىق جانە الەم حالىقتارىنىڭ بيلەرىن, سونىڭ ىشىندە ازيا حالىقتارىنىڭ بيلەرىن توپتاستىرۋعا تىرىستىق. وزدەرىڭىزگە ۇسىنعان باعدارلامامىز دا «ازيا اڭىزدارى» دەپ اتالدى, – دەپ ءسوزىن تۇيىندەدى ءارتىس.
ءيا, بي ونەرى – تۇتاس ۇلتتىڭ تاريحىنان, وتكەنى مەن بۇگىنىنەن سىر شەرتىپ, بولاشاققا باستايتىن سەگىز قىرلى, ءبىر سىرلى عاجايىپ ونەر. ءار بي قويىلىمىنىڭ استارىندا سول حالىقتىڭ ارمان-ماقساتى, ۇلى مۇراتى مەن ەرتەڭگە دەگەن سەنىمى جاتىر. بي دەگەن جاي قيمىل-قوزعالىس ەمەس, سول حالىقتىڭ سالت-داستۇرىنەن, تانىمى مەن تالعامىنان حابار بەرەتىن ونەر. قاليبەك قۋانىشباەۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق مۋزىكالىق دراما تەاترىندا ۇيىمداستىرىلعان كەشتىڭ شىمىلدىعى پرەمەرا «سامعاۋ» قويىلىمىمەن اشىلدى. اتاپ ايتساق, انسامبل موڭعول ءبيى «ۆەنزەليا», وزبەك ءبيى «حورەزم تەرمالارى», «كوڭىلدى سەرۋەن», «جاستىق جالىن», تاجىك ءبيى «يدونا», ۇيعىر ءبيى «دولان», كورەي ءبيى «كالچۋم», تاتار ءبيى «جەنيحي», قىتاي ءبيى «Liming», سونىمەن قاتار «جارىق», «ەل سالتاناتى», «قىز قۋ» سىندى ەرەكشە بي قويىلىمدارىن ۇسىندى.
بەكزات ونەر سالتانات قۇرعان مازمۇندى كەشتە حالىقارالىق جانە رەسپۋبليكالىق بايقاۋلاردىڭ لاۋرەاتتارى ءبىرجان ايتاحمەت, اسىلحان شالقاروۆ اننەن شاشۋ شاشتى. تاۋەلسىزدىكتىڭ تال بەسىگىندە تەربەلىپ, قىران قۇسى قالىقتاعان كوك اسپانىمىزدىڭ استىندا مادەنيەت سالاسىنىڭ ۇزدىگى راحات سارسەنوۆ دومبىرانىڭ ءۇنىن اۋەلەتسە, اسپاپتى جانىنا سەرىك ەتكەن ايگەرىم ەلەمەسوۆا كوپشىلىكتىڭ ىستىق ىقىلاسىنا بولەندى.
تاريحى تەرەڭ ءانسامبلدىڭ رەسپۋبليكا كۇنىنە ارنالعان كونتسەرتىنە كەلگەن استانا قالاسىنىڭ تۇرعىندارى مەن قوناقتارى شەكسىز قوشەمەت كورسەتىپ, جىلى لەبىزدەرىن ءبىلدىردى. كەش سوڭىندا ۇجىمعا مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگى مەن «گۇلدەر» ءانسامبلىنىڭ اتىنان ىقىلاس گ ۇلى تابىستالدى.
ايتا كەتەيىك, ساف ونەرىمەن تانىلىپ, الەمگە قازاقتىڭ ءبيىن ناسيحاتتاپ جۇرگەن «سالتانات» مەملەكەتتىك بي ءانسامبلى كەلەر جىلى 70 جىلدىق مەرەيتويىن اتاپ وتەدى. تالاي دارىن ءانسامبلدىڭ اياعىنان تىك تۇرىپ, قالىپتاسۋىنا ەڭبەك ءسىڭىردى. قازىرگى تاڭدا جاس بۋىن وكىلدەرى دە سول سارا جولدى ءارى قاراي جالعاپ, قازاق ونەرىنىڭ كوكجيەگىن كەڭەيتۋگە اتسالىسىپ ءجۇر.
