ايماقتار • 17 قازان, 2024

قىس ماۋسىمىنا جان-جاقتى دايىندىق

190 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

تۇركىستان وبلىسىندا قىسقى جىلىتۋ ماۋسىمىنا دايىندىق ما­سەلەسى قارالسا, الدىمەن كەن­تاۋداعى جاعداي باس­تى نازارعا الىنادى. وعان سەبەپ تە جوق ەمەس. بىلتىر جەل­توق­ساندا دۇلەي داۋىلدان قالاداعى ەلەكتر جەلى­لەرى ءۇزىلىپ, جىلۋ ەنەر­گوورتالىعىنىڭ جۇمى­سىنا كەرى اسەرىن تيگىزدى. سالدارىنان قالا جىلۋدان اجىراتىلىپ, التى كوپقاباتتى تۇرعىن ءۇيدىڭ, جەكە سەكتورداعى 40-قا جۋىق ءۇيدىڭ جىلىتۋ جۇيەسى ىستەن شىقتى. ول ازداي, قارا سۋىقتان قۇبىرلارداعى گاز قاتىپ, 70 مىڭعا جۋىق تۇرعىن كوگىلدىر وتىنسىز قالدى.

قىس ماۋسىمىنا جان-جاقتى دايىندىق

بۇل تابيعي سىن تالاي كەم­شىلىكتىڭ بەتىن اشتى, جىلۋ ەنەرگيا ورتالىعىنداعى توزىعى جەتكەن قازاندىقتاردى جوندەۋ قاجەتتىگىن انىقتادى. وسى ورايدا بيىل وبلىس باسشىلارى كەنتاۋ قالاسىنا ءجيى ساپارلاپ, قىسقا دايىندىقتى قاتاڭ باقىلاۋعا العان. جۋىردا وبلىس اكىمى دارحان ساتىبالدى كەنتاۋداعى جىلۋ ورتالىعىنا بارىپ, جوندەۋ, قۇرىلىس جۇ­مىس­تارىن تاعى دا تەكسەردى. قالا اكىمى, جاۋاپتى باسقار­ما وكىل­دەرى مەن مەردىگەر كومپانيا باسشىلارىنىڭ ەسە­بىن تىڭدادى. قازىر مۇندا بار­لىعى 216 ادام ەكى اۋىسىمدا توقتاۋسىز جۇمىس ىستەپ جاتىر. جالپى, وبلىس پەن «كەن­تاۋ-سەرۆيس» مكك-ءنىڭ №5 جىلۋ ەنەرگيا ورتالىعىنىڭ الداعى جىلىتۋ ماۋسىمىنا دا­يىن­دىق وڭىرلىك شتاب­تىڭ تۇراقتى باقىلاۋىندا. وبلىس اكىمى جىلىتۋ ماۋسىمىنىڭ باستالۋىنا از ۋاقىت قالعانىن ەسكەرتىپ, جاۋاپتىلارعا ناقتى تاپسىرمالار جۇكتەدى.

كەنتاۋ قالاسىنىڭ جىلۋ ەنەرگيا ورتالىعىنىڭ ىرگەتاسى 1934 جىلى قالانىپ, جابدىقتارى 1952 جىلى ورناتىلعان, 1956 جىلدان بەرى كۇردەلى جوندەۋ جۇرگىزىلمەگەن. توزۋ دەڭگەيى 85%-دان اسقان. سوندىقتان بيىل 6 قازاندىقتى قايتا قۇ­رۋ جۇمىستارى قولعا الىندى. بۇگىندە №8, 9, 10, 11 قازاندىقتىڭ جۇمىسى تولىق اياقتالدى. قالعان ەكى قازاندىقتا قۇرىلىس-مونتاج كەستەگە سايكەس جۇرگىزىلىپ جاتىر. بۇدان بولەك, ەكى قازاندىقتا (№5, 6) اعىمداعى جوندەۋ جۇرگىزىلىپ, تولىق اياقتالعان. ياعني جىلىتۋ ماۋسىمىنا 6 قازاندىق دايىن. كەنتاۋ قالاسىن تۇراقتى جىلۋمەن قامتۋعا 3 قازاندىق جەتكىلىكتى, 3 قازاندىق رەزەرۆتە بولادى. جىلۋ ورتالىعى باسشىلارىنىڭ مالىمەتىنشە, قازىر قويمادا 13,7 مىڭ توننا كومىر بار. ودان بولەك, 44 مىڭ توننا كومىر تاسىمالداۋعا كەلىسىمشارت ءتۇزىلىپ, بۇل باعىتتا جۇمىس باستالعان. جاۋاپتىلار كەنتاۋدى جىلۋمەن قامتيتىن كومىر ۋاقتىلى جەتكىزىلەتىنىن مالىمدەپ وتىر. سونداي-اق كەنتاۋ قالاسىنداعى 6,6 شاقىرىم ماگيسترالدى جىلۋ جەلىلەرى قايتا جاڭارتىلدى. ال 14,5 شاقىرىم جىلۋ جەلىلەرىن رەكونسترۋكتسيا­لاۋ جونىندە جوبا ازىرلەنىپ, بيۋدجەتتىك ءوتىنىم مينيسترلىككە ۇسىنىلعان. بيىل قالاداعى 11 مەكتەپ پەن 7 بالاباقشاعا قارجى قارالىپ, «كوگىلدىر وتىنعا» قوسۋ جۇمىستارى باستالعان ەدى. 11 مەكتەپتىڭ ەكەۋىنە ەسكى قازاندىق عيماراتتارىنا جوندەۋ جۇمىسىن جاساۋ ارقىلى قويىلسا, قالعان 9 مەكتەپكە ءمودۋلدى قازاندىق ورناتىلىپ جاتىر. سونداي-اق 7 بالاباقشانىڭ 2-ەۋىنە ەسكى قازاندىق جايلارىنا جوندەۋ ارقىلى, قالعان 5 بالاباقشاعا ءمودۋلدى قازاندىق قويىلىپ جاتىر.

جىلىتۋ ماۋسىمىن تاۋلى, ياعني تولەبي, تۇلكىباس, سوزاق, قازىعۇرت اۋداندارىندا 15 قازاندا, ال قالعان اۋدان, قالالاردا 1 قاراشادا باستاۋ جوسپارلانعان. وبلىستا 34 جىلۋ ەنەرگەتيكا كەشەنى, 1622 اۆتونومدى قازاندىق, 668 دەنساۋلىق ساقتاۋ, 1279 ءبىلىم, 212 مادەنيەت, 75 سپورت, 9 جۇمىسپەن قامتۋ نىساندارى, 737 كوپقاباتتى تۇرعىن ءۇي بار. جاۋاپتىلاردىڭ مالىمەتىنە قاراعاندا, اۆتونومدى قازان­دىقتار, جىلۋ جەلىلەرى دە, الەۋ­مەتتىك نىساندار مەن كوپ­قاباتتى تۇرعىن ۇيلەر دە جىلىتۋ ماۋسىمىنا ءجۇز پا­يىز دا­يىن. وڭىردە «كوگىلدىر وتىندى» تۇتىنۋشىلار قاتارى كوبەيگەن. دەگەنمەن كومىر وتىنىنا قاجەتتىلىك 700,9 مىڭ توننانى قۇرايدى, قامتىلعانى 351,3 مىڭ توننا نەمەسە 50%. تۇرعىنداردىڭ كومىر قاجەتتىلىگى 318 مىڭ توننا بولسا, قامتىلۋ كورسەتكىشى – 67%. بۇل ورايدا جىلىجايلاردىڭ كومىرمەن قامتىلۋ دەڭگەيى تومەن. جىلىجايلارعا قاجەتتى كومىر كولەمى 282,9 مىڭ توننا بولسا, قامتىلعانى 38 مىڭ توننا نەمەسە 14% بولىپ تۇر. بيۋدجەتتىك مەكەمەلەرگە قاجەتتى 99,8 مىڭ توننا كومىر تولىعىمەن قامتىلعان.

الداعى قىس مەزگىلىندە بولۋى ىقتيمال توتەنشە جاع­­داي­لاردىڭ الدىن الۋ دا ماڭىزدى. توتەنشە جاعدايلار دەپار­تا­مەنتىنىڭ باسشىسى اسقار تولە­شەۆتىڭ ايتۋىنشا, بۇگىنگى تاڭدا وبلىستا قار باساتىن جالپى 22 اۋماق انىقتالعان. ونىڭ ىشىندە رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار اۆتوموبيل جولدارىندا – 6, وبلىستىق ماڭىزى بار اۆتوموبيل جولدارىندا – 16. قار باساتىن جول ۋچاسكەلەرىنىڭ جالپى ۇزىندىعى – 404,4 شاقىرىم. وبلىستىق ماڭىزى بار جولداردا 9 شاقىرىم قار ۇستاعىش قالقاندار بار. قار قۇرساۋىندا قالعاندارعا, كۇردەلى مەتەوجاعدايلاردا زارداپ شەككەندەرگە كومەك كورسەتۋگە 11 جىلىتۋ بەكەتى, قاجەتتى تەحنيكا ءازىر تۇر. توسەكتىك ورىنمەن قامتاماسىز ەتىلگەن جىلىتۋ بەكەتتەرىندە ءبىر مەزگىلدە 40 ادامدى قابىلداۋعا مۇمكىندىك بار.

 

تۇركىستان وبلىسى 

سوڭعى جاڭالىقتار