بىرەگەي ءانشى مايرا مۇحامەدقىزىنىڭ مانساپ جولى — تەك ساحناداعى 30 جىل عانا ەمەس, ونەرگە دەگەن ادالدىقتىڭ 30 جىلى. ءانشىنىڭ شىعارماشىلىق جولى – ەڭبەكقورلىققا, كەمەلدەنۋگە دەگەن تالپىنىس پەن مۋزىكاعا دەگەن ماحابباتقا تولى جەتىستىكتىڭ تاريحى. ساحناداعى العاشقى قادامداردان باستاپ, حالىقارالىق دەڭگەيدەگى تانىمالدىلىققا دەيىن – ونىڭ مانسابىنىڭ ءاربىر ءساتى جاڭا شىڭداردى باعىندىرۋىمەن قۇندى, باعالى. ءانشى ءتول شىعارماشىلىعىنداعى وسى ءبىر اتاۋلى داتانى وتكەن اپتادا «استانا وپەرا» تەاترىندا مەرەيتويلىق مازمۇندى كونتسەرتپەن اتاپ ءوتتى. مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگىنىڭ قولداۋىمەن وتكەن كەشتە قۇرمەتتى قوناقتاردىڭ قاتارىندا مينيستر ايدا بالاەۆا دا بولدى.
– 30 جىل كوزدى اشىپ-جۇمعانشا وتە شىقتى. ماقتانىشپەن ايتا الاتىن جەتىستىگىم وتە كوپ. وسىناۋ جىلدار ىشىندە مەن 50 وپەرالىق قويىلىمدا ونەر كورسەتىپ, جانىمنىڭ ءبىر بولشەگىنە اينالعان حالىق اندەرىن ورىندادىم, قىرۋار كونتسەرتكە قاتىستىم. بۇل – كەز كەلگەن كلاسسيكالىق انشىگە بۇيىرا بەرمەيتىن باق. ارينە, مۇنداي جەتىستىك ۇلكەن ەڭبەك پەن زور ىزدەنىستىڭ ارقاسىندا كەلەدى. شىعارماشىلىق قىزمەتىمنىڭ وتىز جىلدىعىنا ءوز وتانىمدا قازىعىمدى قاعىپ, تۋىمدى تىكتەي وتىرىپ كەلدىم دەي الامىن. ارمانداعان ادام ماقساتىنا جەتپەي قويمايدى, سوندىقتان مەن وزىممەن ماقتانامىن, كوپ جىلعى ەڭبەكتىڭ ارقاسىندا بيىككە جەتتىم دەپ ويلايمىن, – دەدى مايرا مۇحامەدقىزى كونتسەرت الدىنداعى شاعىن پىكىرلەسۋىمىزدە ونەر جولى تۋراسىندا سىر اشىپ.
قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن ءارتىسى, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى, بەدەلدى ماراپاتتاردىڭ يەگەرى رەتىندە ول بىرنەشە جىل بويى قازاق وپەرا ونەرىن الەمدىك ارەنادا تانىستىردى. ءانشى ايرىقشا شەبەرلىگى, جارقىن حاريزماسى, ءوز ىسىنە دەگەن ادالدىعىنىڭ ارقاسىندا ەلىمىزدە عانا ەمەس, ودان تىس جەرلەردە دە كورەرمەندەردىڭ ماحابباتى مەن ىقىلاسىنا يە بولدى.
مايرا مۇحامەدقىزى – جاي عانا ورىنداۋشى ەمەس, ول ءوزىنىڭ شىعارماشىلىق مانسابىندا جوعارى كاسىبيلىگىن كورسەتىپ قانا قويماي, كوپتەگەن جاس ۆوكاليستى ارماندارىنىڭ سوڭىنان ىلەسۋگە شابىتتاندىردى. ءارتۇرلى سيپاتتاعى پارتيالار كەلە بەرەتىن ونىڭ سوپرانو داۋىسى ۇزدىك الەمدىك ساحنالاردان ەستىلدى. ول پاريجدەگى ايگىلى «گراند وپەرانىڭ» تۇڭعىش قازاقستان ءسوليسى بولدى. بەيجىڭ, ماسكەۋ, ۆاشينگتون, نيۋ-يورك, لوندون, ىستانبۇل, دەلي, سەۋل, ۆەنا, بەرلين, بۋداپەشتىڭ تەاترلارىندا ونەر كورسەتتى. دەسە دە ساحناگەر ءۇشىن ەلدەگى ساحنانىڭ ورنى ءبارىبىر ەرەك. ونىڭ ايقىن ايعاعى – استاناداعى كونتسەرت ءانشىنىڭ ونەرگە قىزمەت ەتكەن كوپجىلعى ەڭبەگىنىڭ ءرامىزى عانا ەمەس, سونداي-اق قازاقتىڭ مادەنيەتى مەن ءوزىنىڭ حالقىنا دەگەن سۇيىسپەنشىلىگىنىڭ دە جارقىن كورىنىسى بولعانى انىق.
– مەن ءۇشىن «استانا وپەرا» تەاترىنىڭ ورنى بولەك. الماتىداعى اباي اتىنداعى تەاتردا جيىرما جىل, فرانتسيادا جەتى جىل, ال ەلوردادا التى جىلداي ەڭبەك ەتتىم. ۇلتتىق جانە الەمدىك وپەرالىق قويىلىمداردا باستى پارتيالاردىڭ بارلىعىن ورىندادىم دەۋگە بولادى. كونتسەرتتە بالا كۇنىمنەن باستاپ, بۇگىنگى كۇنگە دەيىنگى شىرقاعان اريالاردى, سونداي-اق حالىقارالىق بايقاۋلاردا ءوزىم ونەر كورسەتكەن تۋىندىلاردى تاڭداپ الدىم. پ.ي.چايكوۆسكي اتىنداعى بايقاۋداعى جەڭىسىم – ومىرىمدەگى ايتۋلى وقيعا بولدى, اتالعان دودادا مەن لاۋرەات اتانعان ەدىم. ول جەردە كونتسەرتمەيستەر رەتىندە مەنىمەن بىرگە كەرەمەت پيانيست, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, قازىرگى تاڭدا اقش-تا تۇراتىن تەمىرجان ەرجانوۆ ونەر كورسەتتى. ەسكى دوسىمدى ارنايى شاقىرىپ, بىرگە ونەر كورسەتۋگە ۇسىنىس ايتتىم. ءسويتىپ, ەكەۋىمىز بىرگە بايقاۋدا شىرقاعان اندەرمەن ساحناعا شىقتىق. جالپى, شىعارماشىلىق كەشىمدى كورەرمەندەر بۇرىن-سوڭدى تاماشالاماعان ەرەكشە فورماتتا وتكىزگىم كەلدى. سول ماقساتتا رەجيسسەر ءارى بايىرعى دوسىم ميحايل پاندجاۆيدزە, نەمىس سۋرەتشىسى گارري گۋممەل جانە ونەردەگى باسقا دا دوستارىممەن بىرگە ىزدەندىك, – دەپ اتاپ ءوتتى ءانشى.
ءيا, مەرەيتويعا ارنالعان كونتسەرتتىك باعدارلامانى ءارتىس ەگجەي-تەگجەيىنە دەيىن ءوزى ويلاستىرىپتى. مايرا مۇحامەدقىزى كورەرمەندەرگە الەمدىك جانە ۇلتتىق رەپەرتۋارداعى تۋىندىلاردان تۇراتىن بىرەگەي باعدارلاما ۇسىندى. وپەرا ساڭلاعىنىڭ ورىنداۋىندا ريحارد شتراۋس, فەرەنتس ليست, پەتر يليچ چايكوۆسكي سىندى ۇلى كومپوزيتورلاردىڭ وپەرالارىنان اريالار, سونداي-اق كونتسەرتكە ەرەكشە ۇلتتىق بوياۋ بەرگەن قازاق اۆتورلارىنىڭ شىعارمالارى شىرقالدى. ولاردىڭ قاتارىندا حالىق ءانى «اعاجاي التاي», ەيتور ۆيلا-لوبوستىڭ «№5 برازيليالىق باحيانا», پەتر چايكوۆسكيدىڭ «تو بىلو راننەيۋ ۆەسنوي», باسقا دا كوپتەگەن تۋىندى بار. سولاردىڭ ىشىندە ايرىقشا اتاپ وتەتىن ءنومىر – مايرا مۇحامەدقىزىنىڭ اقش-تاعى ەسكى دوسى تەمىرجان ەرجانوۆپەن بىرگە ورىنداعان «Olieb, solang duliebenkannst» كومپوزيتسياسى كورەرمەندەردىڭ زور ىقىلاسىنا بولەندى. مايرا مۇحامەدقىزىنىڭ جورج بيزە, شارل گۋنو, دجۋزەپپە ۆەردي سىندى كومپوزيتورلاردىڭ وپەرالارىنان اريالاردى تەبىرەنە ورىنداۋى ونىڭ ەموتسيالىق تەرەڭدىگى مەن ارتىستىك شەبەرلىگىن ايقىن كورسەتتى. ال سيمفونيالىق وركەستر مەن حوردىڭ سۇيەمەلدەۋىمەن ورىندالعان كارل ورفتىڭ «كارمينا بۋرانا» شىعارماسىنىڭ «O Fortuna» ۇزىندىسىنەن كەيىن كورەرمەن قاۋىم انشىگە تولاسسىز قوشەمەت كورسەتتى.
تاقىرىپ اياسى بارىنشا جان-جاقتى قامتىلعان مازمۇندى كونتسەرتتە تەاتردىڭ بالالار حورى, «استانا وپەرانىڭ» جەتەكشى بالەت سوليستەرى انەل رۇستەموۆا, ولجاس تارلانوۆ, دياس قۇرمانعازى, ايگىلى ارتىستەر وراز مۇحامەديار (تەنور), جۇمابەك قاڭتارباەۆ (تەنور), ايبەك قاناتبەك (باريتون), رامينا ساتىبالدى, تاعى باسقالارى ونەر كورسەتتى.
– ساحناداعى 30 جىلدىق عۇمىرىمدا مەنىمەن بىرگە بولىپ, قولداپ كەلە جاتقان كورەرمەندەرىمە العىسىم شەكسىز. وسى جىلدار ىشىندە مەنىڭ شىعارماشىلىعىمدى باقىلايتىن اۋديتوريا قالىپتاستى. سول شىنايى جانكۇيەرلەرىمنىڭ ارقاسىندا ساحنادا ءانىمدى شىرقاپ, ەركەلەپ جۇرگەن جايىم بار. وسى ءۇشىن دە اللاعا سانسىز شۇكىر ەتەمىن. مەن – شىن مانىندە باقىتتى ءانشىمىن, – دەپ ءسوزىن قورىتىندىلادى مايرا مۇحامەدقىزى.
سالتاناتتى كەش ت.جارمۇحامەتتىڭ «دومالاق انا» وپەراسىنان توي كورىنىسىمەن اياقتالدى. شىمىلدىق جابىلعاننان كەيىن دە كورەرمەن قوشەمەتى تولاستامادى. رياسىز ريزاشىلىعىن ءبىلدىرىپ, قۇرمەت كورسەتكەن كوپشىلىك قاراسىندا شەك جوق.
ء«بىز ءداستۇرلى ونەردەگى جىرشى بولساق, مايرا اپاي – وپەرا ونەرىنىڭ جىرشىسى. سەبەبى وپەراداعى ۇزاق ماتىندەردى جاتتاۋ دا ءبىزدىڭ جىر جاتتاعانىمىزبەن بىردەي قاجىرلى ەڭبەك. مايرا مۇحامەدقىزىنىڭ شىعارماشىلىق كونتسەرتىنە كەلىپ كەرەمەت كەشتىڭ كۋاسى بولدىق. مايرا اپايمەن 1997 جىلى فرانتسيادا وتكەن قازاقستان ونەر شەبەرلەرىنىڭ كونتسەرتىندە تانىسقان ەدىك. ول كەزدە مەن نەبارى 20 جاستامىن. پاريجدە ايمان مۇساقوجاەۆا, قارشىعا احمەدياروۆ, تەمىرجان ەرجانوۆ, مايرا مۇحامەدقىزىمەن قاتار ونەر كورسەتىپ, «پلەيەل» (فر. salle Pleyel.– اۆت.) زالىن شاپالاقپەن قاق ايىرعان جىلىم ەدى. سوندا پاريج قالاسىن اۆتوبۋسپەن ارالاپ جۇرگەندە مايرا اپاي ادەمى عيماراتتى كورسەتىپ: «مىناۋ – اتاقتى پاريج وپەرا سارايى. وسىندا ءان سالۋ – مەنىڭ ارمانىم», دەپ ايتقان ەدى. كەيىن ءانشىنىڭ ارمانى ورىندالىپ, پاريج وپەراسىندا جۇمىس ىستەدى, ءتىپتى سول ءبىر ايگىلى ساحنادا ءان سالعان تۇڭعىش قازاق ءانشىسى اتاندى. بۇل – ءسوزسىز تالانتتىڭ ارقاسى», دەپ عالامات كەشتەن كەيىن جىرشى ايگۇل ەلشىباەۆا ونەردەگى اپكەسىنە اقەدىل لەبىزىن جەتكىزدى.
ءيا, استانا كەشىن كوركەم ەتكەن بۇل تاماشا ءسات وسى ءبىر بىرەگەي مادەني وقيعانىڭ كۋاسى بولعانداردىڭ ەسىندە ۇزاق ساقتالارى ءسوزسىز. ورايى كەلگەندە ايتا كەتەيىك, تانىمال وپەرا ءانشىسى ەلوردادان باستاۋ العان شىعارماشىلىق كەشىن ەلىمىزدىڭ بارلىق قالاسىندا وتكىزىپ, كونتسەرت كوشىن شىمكەنتتە تۇيىندەۋدى جوسپارلاپ وتىر.
