قازاقتىڭ كۇي ونەرىن دامىتۋعا ەلەۋلى ۇلەس قوسقان الىمبەك قونىسبەك ۇلى – كەنتاۋداعى ى.التىنسارين مەكتەبىنىڭ, الماتى قالاسىنداعى پ.چايكوۆسكي اتىنداعى كونسەرۆاتوريانىڭ تۇلەگى. وعان قوسا, ءبىلىمىن جەتىلدىرۋ ماقساتىندا قۇرمانعازى اتىنداعى مەملەكەتتىك كونسەرۆاتوريانى بىتىرگەن. ەڭبەك جولىن كەنتاۋ قالاسىنداعى №1 بالالار ساز مەكتەبىندە حالىق اسپاپتار ءبولىمىنىڭ جەتەكشىسى رەتىندە باستاعان ول كەيىن وبلىستىق مۇعالىمدەر ءبىلىمىن جەتىلدىرۋ ينستيتۋتىنىڭ ءبولىم مەڭگەرۋشىسى قىزمەتىن اتقاردى. بۇكىلوداقتىق ءىى جانە ءىىى حالىق شىعارماشىلىعى فەستيۆالىنىڭ لاۋرەاتى اتاندى. جوعارى دارەجەلى ۇستاز, «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ءبىلىم بەرۋ ءىسىنىڭ ۇزدىگى» اتاعىنا يە بولعان جانە كەزىندە كەنشىلەر مادەنيەت سارايىنىڭ حالىق اسپاپتار وركەسترىنىڭ ۇيىمداستىرۋشىسى بولعان. الىمبەك قونىسبەك ۇلى 1985 جىلى وتباسىلىق ءانسامبلدىڭ نەگىزىن قالاعان. ماماندىعى اعىلشىن ءتىلى مۇعالىمى بولعانىمەن, جاستايىنان ءان-كۇيگە جاقىن بولعان, تاماشا ءانشى, وتاناسى ۇلتۋار قونىسبەكوۆا وتاعاسىنا انسامبل قۇرۋ جونىندە وي تاستاعان. ءسويتىپ, وتباسى مۇشەلەرىنەن قۇرالعان «قونىسبەكوۆتەر ءانسامبلى» العاشقىدا حالىق اندەرىن شىرقاپ, كىشىگىرىم جيىنداردا ونەر كورسەتىپ ءجۇردى. جىلدار وتە اۋلەت مۇشەلەرى قوسىلىپ, ءانسامبلدىڭ قۇرامى كەڭەيەدى. وڭىردەگى مادەني شارالاردىڭ ءانى مەن ءسانى دە وسى «قونىسبەكوۆتەر ءانسامبلى» بولدى. توپتىڭ بەلدى مۇشەسىنىڭ ءبىرى الىمبەكتىڭ ءىنىسى امانبەك قونىسبەكوۆ – كەنشىلەر قالاسىنىڭ مادەنيەت سالاسىنا زور ەڭبەك سىڭىرگەن ەلەۋلى تۇلعا. جالپى, ەلگە بەلگىلى اۋلەت قالاداعى ونەر ۇيىرمەلەرى مەن مەكتەپتەردىڭ اشىلۋىنا سەپتىگىن تيگىزگەنىن اتاپ كەتكەن ءجون. سونداي-اق قونىسبەك اۋلەتىنەن سۇلتانبەك, ومىربەك, مەيرامبەك – ەلگە تانىمال ونەر يەلەرى. ناقتىراق ايتساق, سۇلتانبەك 25 جىل مادەنيەت سالاسىندا ەڭبەك ەتسە, ش.قالداياقوۆ اتىنداعى فيلارمونيادا حالىق اسپاپتارى ءبولىمىنىڭ جەتەكشىسى ومىربەك قونىسبەكوۆتىڭ بۇل سالاداعى ەڭبەك ءوتىلى – 23 جىل. حالىقارالىق بايقاۋلاردىڭ لاۋرەاتى مەيرامبەك قونىسبەكوۆ – قۇرمانعازى اتىنداعى فيلارمونيادا حالىق اسپاپتارى وركەسترىنىڭ ءارتىسى. اۋلەتتىڭ جاس بۋىنى جالەل الىمبەك قۇرمانعازى اتىنداعى كونسەرۆاتوريا ستۋدەنتى.
ء«بىز انسامبل قۇرعان جىلدارى ونەرگە دەگەن قۇرمەت ەرەكشە ەدى. ءارى قالانىڭ مادەني ورىندارىندا ءىس-شارا ءجيى وتكىزىلەتىن. مەملەكەت تاراپىنان ونەرگە كورسەتىلگەن قۇرمەت وتە جوعارى دەڭگەيدە بولدى. انسامبل مۇشەلەرىنىڭ جارىستارعا باراتىن شىعىنى, كيەتىن كيىمى – بارلىعىن قالالىق باسشىلىق تولەيتىن. اسپاپتاردا ويناپ ۇيرەنەمىن دەگەن جاستار ءۇشىن, ۇيىرمەلەر كوپتەپ اشىلدى. ال قازىرگى ونەر سالاسى ءبىرشاما قۇلدىرادى دەسەك تە بولادى. مىسالى, قازىر دومبىرانى ۇيرەنەمىن دەگەن بالا اسپاپتى, ياعني دومبىرانى ءوز قاراجاتىنا ساتىپ الۋى قاجەت. ءتىپتى ۇيىرمەلەردىڭ كوبى اقىلى تۇردە قابىلدايدى. ونىڭ ۇستىنە قازىر ونەر سالاسىنا مەملەكەتتەن بولىنەتىن قاراجات كولەمى دە ازايىپ كەتتى. ياعني ونەر مەكتەپتەرىندەگى وقۋشىلاردىڭ شىعىنىن كوبىنە ۇستازدارى نەمەسە اتا-اناسى شىعارادى. سول سەبەپتى دە ونەرگە بەت بۇرعان جاستار از. مەملەكەت تاراپىنان قولداۋ كۇشەيتىلسە, ونەر سالاسى قالا ەكونوميكاسىن ارتتىرۋعا ايتارلىقتاي ۇلەس قوساتىن ەدى», دەيدى الىمبەك قونىسبەك ۇلى.
ءبىر اۋلەتتىڭ ەلگە ءانشى, كۇيشىلىگىمەن تانىمال بولعانى – الىمبەك اقساقالدىڭ سول جىلدارى توككەن تەرىنىڭ ناتيجەسى. وتباسى مۇشەلەرىنىڭ دارىنىن ودان ءارى شىڭداپ, كوپشىلىك الدىندا ونەر كورسەتۋگە باۋلىپ, ولاردى ەڭبەكقورلىققا, ادال قىزمەتكە ۇندەپ, ەڭ باستىسى ونەر دەگەن قۇدىرەتتى دامىتۋدى پارىزىم دەپ ساناعان الىمبەك قونىسبەكوۆ – شەرتپە كۇيدى ورىنداۋشىلاردىڭ حاس شەبەرى. سازدى دا ءماندى كۇيلەرىمەن ەلدى تامساندىرىپ جۇرگەن كۇيشى-كومپوزيتور. ونىڭ «ناۋرىز كۇي», «مۇرا كۇي-پوەماسى, «شاتتىق دۋمان», ء«وتتىڭ, داۋرەن», «جىگەر», «بىرلىك باسى – ورداباسى», «اڭسار», «سەيدوللا سارىنى», تاعى دا باسقا شىعارمالارى ەل ىشىندە تانىمال. ال بالالارعا ارنالعان «اق تايلاق», «الاقاي», «كوكسەرەك», «مەكتەبىم», «سىرعاناق», «بوزجورعا», «اقشا قار», «ورتەكە», «قوشاقان» سياقتى 40-قا جۋىق كۇيلەرى مەن كۇي-تولعاۋ, كۇي-پوەمالارى بۇگىندە ساز مەكتەپتەرىنىڭ رەپەرتۋارىنان بەرىك ورىن العان. سەگىز قىرلى, ءبىر سىرلى الىمبەك قونىسبەك ۇلى ادەمى ليريكالىق اندەردىڭ دە اۆتورى. «سەن بار جەردە», «الىستا جۇرگەن باۋىرلار», «اياۋلى انا», ء«وزىڭ ەدىڭ», «مايدانگەر جىرى» سياقتى 20-عا تارتا ءانى بار. ال وتاناسى ۇلتۋار كەرەمەت ءانشى عانا ەمەس, سونداي-اق كوپتەگەن ءاننىڭ ءسوزىن جازعان اۆتور. قۇداي قوسقان قوساعىنىڭ بىرقاتار اندەرىنە دە ءسوز جازعان. مىنە, وسىنداي ونەرلى جاندار بۇگىندە پەرزەنتتەرىنىڭ قىزىعىن كورىپ وتىرعان باقىتتى اتا-اجە.
الىمبەك اقساقال كۇيشىلىك ونەردىڭ ناعاشى اعاسى سامار سۇيىندىكوۆتەن دارىعانىن ايتادى. بالا كۇنىندە سامار اعاسىنىڭ دومبىرا شەرتكەنىنە قىزىعىپ, كۇيشى بولامىن دەپ ماقسات قويادى. ناعاشىسى العاشقى ۇستازى بولسا, ودان كەيىن سالامات جۇماناليەۆ, كونسەرۆاتوريادا حابيدوللا تاستانوۆ دەگەن ۇستازداردان ءدارىس الادى. وسىنداي ۇستازداردىڭ شاكىرتى بولعانىن ماقتان ەتەتىن الىمبەك قونىسبەك ۇلى – كەنتاۋ قالاسىنىڭ قۇرمەتتى ازاماتى, كومپوزيتورلار وداعىنىڭ مۇشەسى. «عۇمىر پەرزەنت», «انا قۇدىرەتى», «ياساۋي تولعاۋى», «دومبىراعا ارنالعان پەداگوگيكالىق رەپەرتۋار», «مۋزىكا ءپانىن وقىتۋداعى جاڭا تەحنولوگيالار» سىندى وقۋ-ادىستەمەلىك قۇرالدار – اۆتورى ەڭبەگىنىڭ ءبىر پاراسى وسىنداي.
تۇركىستان وبلىسى
