ديماشتىڭ ديدارى

قازاق حالقىنىڭ مادەنيەتىن الەمگە ايگىلەپ, ۇلتتىق مۋزىكامىزدى جاڭا قىرىنان تانىتىپ جۇرگەن ەلىمىزدىڭ ءبىرتۋار ۇلى, قازاقستاننىڭ حالىق ءارتىسى, كومپوزيتور, مۋلتياسپاپشى ديماش قۇدايبەرگەننىڭ بۇل كورمەسى ونەر يەسىنىڭ شىعارماشىلىق جولى مەن جەتىستىكتەرىن كورسەتەتىن بىرەگەي مادەني كەڭىستىك قۇرۋعا باعىتتالىپتى. ەرەكشە وقيعادان سىرت قالماي, كەرەمەت كورمەنىڭ كۋاسى بولۋعا ءبىز دە باردىق.

اتاۋىنىڭ ءوزى الىستان اتويلاپ شاقىراتىن جارقىن جوبا ءانشى ءومىرىن ءار قىرىنان ايگىلەيتىن باعالى ەكسپوناتتار مەن ماڭىزدى مالىمەتتەرگە باي. اتاپ ايتساق, «دۇنيە ديدارىنداعى ديماش» كورمەسىنە قازاق جانىنىڭ بولمىسىن بەينەلەيتىن, ونىڭ قايتالانباس ءۇنىن قالىپتاستىرعان, ومىرىندەگى ەلەۋلى وقيعالار تۋرالى حابار بەرەتىن قۇندى جادىگەرلەر, تانىمال تۇلعالار مەن كوپتە­گەن جانكۇيەردىڭ سىيلىقتارى ۇسىنىلعان.

كورمەگە قويىلعان 200-دەن اسا ەكسپوناتتىڭ اراسىندا ديماشتىڭ ساحنالىق كوستيۋمدەرى, 2015 جىلدان بەرگى انشىگە سىيلانعان ءتۇرلى سىيلىقتار مەن قۇندى جادىگەرلەر توپتاستىرىلعان. «شابىت كوزدەرى» اتالاتىن العاشقى بولىمىندە ءارتىستىڭ ءومىربايانى, وسكەن ورتاسى, بالالىق شاعى مەن شىعارماشىلىق جولىن كورسەتەتىن زاتتار قويىلسا, «داڭققا اپارار جول» دەگەن بولىمىندە ديماشتىڭ كاسىبي ءبىلىم جولىندا العان ديپلومدارى, رەسپۋبليكالىق, حالىقارالىق بايقاۋلاردا يەلەنگەن ماراپاتتارى, ت.ب دۇنيەلەر كوپشىلىك نازارىنان ۇسىنىلدى. «جانكۇيەرلەر ماحابباتى» دەيتىن ءۇشىنشى بولمىنە ءانشىنىڭ جانكۇيەرلەرى تارتۋ ەتكەن سىيلىقتار قويىلسا, ال «ۇلت مادەنيەتىنىڭ جارشىسى» اتتى ءتورتىنشى توپتاماعا الەمدىك ارەنادا ۇلتتىق مادەنيەت پەن برەندتىڭ تانىلۋىنا ىقپال ەتەتىن ديماشتىڭ زاتتارى – ۇلتتىق مۋزىكالىق اسپاپتار, ۇلتتىق كوستيۋمدەرى, باسپا ماتەريالدارى, ت.ب. قويىلعان.

كەلۋشىلەر ءانشىنىڭ ءومىر جولىنداعى ءار باسقان قادامىنا كۋا بولىپ قانا قويماي, شىعارماشىلىقتاعى جەتكەن جەتىستىكتەرى مەن جارقىن ساتتەرىنىڭ, جانكۇيەرلەرى سىيلاعان باعالى سىي­لىقتار مەن مۋزىكالىق اسپاپتاردى دا كورىپ, كوزايىم بولدى. سونىڭ ىشىندە, اسىرەسە, مايكل دجەكسوننىڭ قولتاڭباسى بار باننەر, دجەكي چاننىڭ سىيلىقتارى كورمە قوناقتارىنىڭ كوڭىلىنە ەرەكشە اسەر قالدىردى.

كورمەنىڭ تاعى ءبىر قۇندى مۇراسى ءھام كەلۋشىلەردىڭ ايرىقشا نازارىن بۇرعىزعان دۇنيە – ديماشتىڭ بەسىگى بولدى. جاپقىشىنا:

ء«الديىن تىڭداپ اجەڭنىڭ,

ۇلى بول كۇللى الەمنىڭ» – دەگەن ميۋا اجەيدىڭ اق تىلەگى جازىلعان بۇل باعالى جادىگەر دۇنيە ديدارىنداعى ديماشتىڭ كۇللى دۇنيەتانىمىن تانۋعا مۇمكىندىك بەرگەندەي.

جاھان نازارىنا ۇسىنىلعان ەرەكشە ەكسپونات ديماشتىڭ اتاسى مارقۇم قۇدايبەرگەن اقساقالدىڭ 1970 جىلى ۇلى قاناتقا ارنايى تاپسىرىسپەن دايىنداتقان مۇلكى ەكەن, ياعني بۇل بەسىكتىڭ جاسالعانىنا دا جارتى عاسىردان استام ۋاقىت ءوتىپتى. بالا قانات ۇيىقتاعان بەسىكتە كەيىن نەمەرەسى ديماشتى دا الديلەپ اجەسى تەربەتىپتى. سونداعى كەيۋانانىڭ بەسىك جىرىنا قوسىپ ايتقان اق تىلەگىن اللا قابىل ەتسە كەرەك, بۇگىندە ديماش اتانىڭ عانا بالاسى ەمەس, كۇللى عالامعا ورتاق انشىگە, الەم تانىعان تۇلعاعا اينالدى.

– «جاقسى ءسوز – جارىم ىرىس» دەپ قازاق تەگىن ايتپاسا كەرەك. ءاربىر جاقسى ءسوزدىڭ, ىزگى تىلەكتىڭ استارىندا بولاشاققا جولداما جاتاتىنداي. وزدەرىڭىز دە بىلەسىزدەر عوي, ديماش – اتاسى مەن اجەسىنىڭ بالاسى. سول كىسىلەردىڭ تاربيەسىن كورىپ, ءتالىمىن الدى. بويىنداعى بار جاقسى قاسيەتى مەن ۇلاعاتىن بويىنا ءسىڭىردى. سونىڭ بارلىعى بەكەر بولماسا كەرەك. اجەسىنىڭ اق تىلەگىنە پەرىشتە ء«اۋمين!» دەگەن ەكەن. ديماشىمىزدىڭ بۇگىنگى جەتكەن بار جەتىستىگى مەن اتاعىنىڭ ارعى جاعىندا سول كىسىلەردىڭ اقەدىل تىلەگى مەن باعانالى باتاسى جاتىر. اجەسىنىڭ تىلەگى كوپ قوي, بىراق بەسىككە تەك ءبىر تىلەۋىن عانا جازدىق. ونداعى ماقساتىمىز – ۇلتتىق قۇندىلىقتارىمىزدى ساقتاۋ, – دەگەن ءانشىنىڭ اناسى سۆەتلانا ايتباەۆا بەسىكتىڭ جاپقىشىن زامان تالابىنا ساي جاڭالاپ قويعانىمەن, باستىسى, اجەسىنىڭ تىلەۋى قاز-قالپىندا جازىلدى دەيدى.

– قازىرگە دەيىن 22 ءسابيدى تەربەگەن بەسىك الداعى ۋاقىتتا دا ءالى تالاي ءالديدى تەربەتە بەرەدى دەپ سەنەمىز. ويتكەنى بۇل بەسىكتە تەربەلگەن بوبەكتىڭ ەڭ كىشكەنتايى ءالى ءبىر جاسقا تولعان جوق, – دەپ ءسوزىن تۇيىندەدى ءانشىنىڭ اناسى.

قازاقتىڭ ماقتانىشىنا اينالعان ديماش قۇدايبەرگەننىڭ شىعار­ما­شى­لىعىنان, ءومىر جولىنان سىر شەرتەتىن ەرەكشە ەكسپوزيتسيا مۋزەيدىڭ 6-قاباتىندا ورنالاسقان كورمە زالىندا 6 قازانعا دەيىن جالعاسادى.