قوعام • 11 قىركۇيەك, 2024

ۇستاز ونەگەسىنىڭ ولشەمى

83 رەت
كورسەتىلدى
8 مين
وقۋ ءۇشىن

«نەمەرەلەرىم ماعان ەلىكتەگەن بولۋى كەرەك. ەكەۋى مۇعالىمدىكتى تاڭداپ, ەلىمىزدىڭ سانالى ۇرپاقتارىن تاربيەلەۋگە اتسالىسىپ ءجۇر. ارقاشاندا ادال بولىڭدار, سوندا جولدارىڭ اشىق بولادى دەپ ايتىپ وتىرامىن. تاعى ءبىر نەمەرەم تۇركىستان يندۋستريالدى-پەداگوگيكالىق كوللەدجىندە وقىپ ءجۇر. ەگەر ناقتى وسى سالانى تاڭداعان بولساڭ وقۋىڭدى ودان ءارى قاراي جالعاستىرىپ, ءبىلىمىڭدى جەتىلدىر دەپ كەڭەس بەردىم. پرەزيدەنتتىڭ تاپسىرماسىمەن پەداگوگتەردىڭ مارتەبەسى ءوسىپ, جالاقىلارى كوبەيىپ جاتىر. ەندى وسىعان ساي مۇعالىمدەر دە قىزمەتتەرىن ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىكپەن, ادالدىقپەن اتقارسا دەگەن تىلەگىم بار».

ۇستاز ونەگەسىنىڭ ولشەمى

قىرىق جىلدان استام ۋاقىت ءبىلىم سالاسىندا ەڭبەك ەتكەن جارقىنبەك قۇلبايىمبەتوۆ وسى­لاي دەيدى. ءيا, بۇگىندە زەينەتكەر ۇستاز­دىڭ نەمەرەلەرى ۇلبالا مەن ماحاببات اتا­سىنىڭ جولىن جال­عاپ, ۇستازدىق ەتىپ ءجۇر. جالپى, قۇلبايىمبەتوۆتەر اۋلە­تىن پەداگوگتەر ديناستياسى دەۋگە بولادى. شاڭىراقتىڭ وتاناسى, جارتى عاسىر ءومىرىن ۇستازدىققا ارناعان, گۇلزينا بازاربەكوۆا ماتەماتيكا ءپانى­نىڭ مۇعالىمى بولىپ ەڭبەك ەتكەن. ال جارقىنبەك اقساقالدىڭ قارىنداسى اسەم­گۇل قۇلبايىمبەتوۆا قازاق ءتىلى مەن ادەبيەت ءپانىنىڭ مۇعالىمى. «اكەگە قاراپ ۇل وسەر, شەشەگە قاراپ قىز وسەر» دەمەك­شى, بۇگىندە قىزدارى – گۇلميرا مەن ءلاززات تا اكە-انا جولىن جالعاپ, شاكىرت تاربيە­لەپ ءجۇر. كەلىندەرى مايرا ءجۇسىپوۆا گەوگرافيا پانىنەن ساباق بەرسە, گۇلنۇر قۇلبايىمبەتوۆا قازاق ءتىلى­­نىڭ مامانى. ءۇش بۋىن ۇرپاققا ۇستاز­­­­دىق ەتكەن بۇل اۋلەتتىڭ جالپى ەڭبەك ءوتىلىن ەسەپتەسەڭىز, 150 جىلدان اسادى ەكەن.

قاسيەتتى تۇركىستان قالاسىندا ءبىلىم سالاسىنىڭ دامۋىنا ەلەۋلى ۇلەس قوسقان, سانالى عۇمىرىن شاكىرت تاربيەلەۋگە ارناعان, سەكسەننىڭ سەڭگىرىنە شىققان جارقىنبەك اقساقال ءوزىن تىڭ, شيراق سەزىنەدى. وتكەندى ەسكە الىپ, بۇگىنگى قوعام ومىرىنە, ەڭبەكتىڭ باعالانۋى, ەڭبەك ادامىنىڭ الار ورنىنا قاتىستى دا ءوز كوزقاراسىن بىلدىرگەن اقساقال مامان­دىق­تىڭ جامانى جوق ەكەنىن ايتادى. ال ەڭ اسىلى – ۇستازدىق دەپ ەسەپتەيدى. «شاكىرتتىڭ ۇشقىر قيالىن قياعا سامعا­تاتىن, ءبىلىم قاينارىمەن سۋسىنداتاتىن دا ۇستاز. قازاقتىڭ قايسار ۇلى باۋىرجان مومىش ۇلىنىڭ «ۇستازدىق – ۇلى قۇرمەت. سەبەبى ۇرپاقتاردى ۇستاز تاربيەلەيدى. بولاشاقتىڭ باسشىسىن دا, داناسىن دا, عالىمىن دا, ەڭبەكقور ەگىنشىسىن دە, كەنشىسىن دە ۇستاز وسىرەدى» دەگەن ءسوزىنىڭ جانى بار. بارلىعى دا مۇعالىمنىڭ بىزگە بەرگەن سارقىلماس ءبىلىمى مەن باعا جەتپەس تاربيەسىنەن باستاۋ الادى ەمەس پە؟», دەيدى جارقىنبەك اقساقال.

كەيىپكەرىمىز جارقىنبەك قۇلبايىم­بەتوۆ 1941 جىلى بۇرىنعى وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى, تۇركىستان اۋدانىنا قاراستى شويتوبە اۋىلىندا دۇنيەگە كەلگەن. ورتا مەكتەپتى بىتىرگەن سوڭ, 1964 جىلى شىمكەنت قالاسىنداعى ­پەداگوگيكا ينستيتۋتىن فيزيكا, ماتەماتيكا پاندەرىنىڭ مۇعالىمى ماماندىعى بويىنشا ءتامامدايدى. ەڭبەك جولىن تۇركىستان قالاسىنداعى ۆ.كۋيبىشەۆ ورتا مەكتەبىندە باستايدى. ازاماتتىق بورىشىن رەسەيدە وتەپ كەلگەن سوڭ سىرداريا ورتا مەكتەبىنە مۇعالىم بولىپ ورنالاسادى, ءارى سىرتتاي وقىتۋ مەكتەبىنىڭ كەڭەس بەرۋ ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى بولىپ ەڭبەك جولىن جالعاستىرادى. بىلىكتى مامانعا قاشاندا سۇرانىس جوعارى. جارقىنبەك قۇلبايىمبەت ۇلىنىڭ قارىم-قابىلەتىن ەسكەرگەن باسشىلىق ونى 1969 جىلى تۇركىستان قالالىق ءبىلىم ءبولىمىنىڭ ادىستەمەلىك كابينەت مەڭگەرۋشىسى قىزمەتىنە شاقىرادى. اراعا ەكى جىل سالىپ, قالانىڭ ءبىلىم سالاسىنا كوپتەگەن جاڭاشىلدىق ەنگىزگەن مامان س.سەيفۋللين اتىنداعى ورتا مەكتەپتىڭ ديرەكتورى قىزمەتىنە بەكىتىلەدى. وسى مەكتەپتە جيىرما جىلداي قىزمەت اتقارعان جاقاڭ مەكتەپتىڭ ماتە­ريالدىق-تەحنيكالىق بازاسىنىڭ نىعايۋىنا, كادر ساپاسىنىڭ ارتۋىنا, وقۋشىلاردىڭ جوعارى دەڭگەيدە ءبىلىم الۋىنا جاعداي جاسايدى. «س.سەيفۋللين اتىنداعى مەكتەپ 1974 جىلى پايدالانۋعا بەرىلدى. ۇلكەن, جاڭا, زاماناۋي مۇنداي مەكتەپ تۇر­كىستاندا بولماعان ەدى. مەن باسشى­لىقتا بولعان جىلدارى سول مەكتەپتە قىزمەت اتقارعان مۇعالىمدەردىڭ جەتەۋى وزگە ءبىلىم وشاقتارىنا ديرەكتور بولىپ باردى. بۇل دا كوپ جايدى اڭعارتادى. سول كەرەمەت مەكتەپتە ديرەكتور بولعانىما, ونداعى بىلىكتى ۇستازدارمەن بىرگە جۇمىس ىستەگەنىمە ءالى كۇنگە دەيىن قاتتى قۋانامىن, ساعىنامىن», دەيدى ارداگەر ۇستاز سول ءبىر جىلداردى ەسكە الىپ.

بىلىكتى باسشى 1984 جىلى اۋداندىق ءبىلىم ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى قىزمەتىنە تا­عا­يىندالادى. ال 1987 جىلى اۋداندىق ءبىلىم ءبولىمى وبلىس كولەمىندە ۇزدىك دەپ تا­نىل­عان. جارقىنبەك قۇلبايىمبەت ۇلى 1999 جىلدان باستاپ تۇركىستان قالالىق ءبىلىم ءبولىمى مەڭگەرۋشىسىنىڭ ورىنباسارى, م.ابەنوۆا اتىنداعى ورتا مەكتەپ ديرەك­تورىنىڭ تاربيە ءىسى جونىندەگى ورىن­باسارى بولدى. ق.ا.ياساۋي اتىنداعى حالىق­ارالىق قازاق-تۇرىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ جانى­­نان اشىلعان «تۇركىستان» ليتسەيى­نىڭ ديرەك­تور­لىعىنا 2002 جىلى تاعايىن­دال­دى.

«سول جىلدارى مەكتەپتەردە ۇلتتىق بىرىڭعاي تەستىلەۋ جۇيەسى باستالدى. ۇبت كورسەتكىشى بويىنشا 2003 جىلى رەسپۋب­ليكادا مەكتەبىمىز ەڭ ۇزدىك 100 مەكتەپتىڭ ىشىندە 37-ورىنعا يە بولدى. كەلەسى جىلى 20-ورىنعا كوتەرىلدىك. ال 2005 جىلى وقۋشىلاردىڭ ۇبت قورىتىندىسى جوعارى كورسەتكىشكە جەتىپ, ناتيجەسىندە ءۇشىنشى ورىنعا ءبىر-اق شىقتىق. بۇل بۇكىل ۇجىمنىڭ تىنباس ەڭبەگىنىڭ جەمىسى بولاتىن», دەيدى جارقىنبەك ۇستاز.

ماماندىعىنا ادالدىق تانىتقان ۇستاز زەينەتكەرلىك دەمالىسقا شىققان سوڭ دا قاراپ وتىرمادى. تاجىريبەلى ۇستازدى 2005 جىلى ءوزى ەڭبەك ەتكەن س.سەيفۋل­لين اتىنداعى №4 ورتا مەكتەپ­تىڭ باسشىلىعىنا قايتا شاقىردى. ءۇش جىلدان سوڭ تالاي ءبىلىمدى, تاربيەلى شاكىرتتى تۇلەتىپ, ءبىلىم سالاسىندا وزىندىك قولتاڭباسىن قالدىرعان جارقىنبەك ۇستازدى مەكتەپ ۇجىمى ۇلكەن ابىرويمەن قۇرمەتتى دەمالىسقا شىعارىپ سالدى.

اقساقال بۇگىن دە قوعام ومىرىندە بەل­سەندى, «Amanat» پارتياسى تۇر­كىس­­­تان قالالىق فيليالى ساياسي بيۋرو­سى­نىڭ مۇشەسى, قالالىق ارداگەرلەر كەڭەسىنىڭ توراعاسى, قوعامدىق كەڭەستىڭ مۇشەسى, قالالىق ءبىلىم سالاسى بو­يىنشا بىرلەستىكتىڭ توراعاسى. سانالى عۇمىرىن ءبىلىم بەرۋ سالاسىنا ارناعان كەيىپكەرىمىزدىڭ شاكىرتتەرى بۇگىندە ەلىمىزدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىندە, شەتەلدەردە ءتۇرلى سالادا قىزمەت اتقارىپ ءجۇر. ەڭبەگى جوعارى باعالانعان ۇستاز «ەرەن ەڭبەگى ءۇشىن» مەدالىنىڭ, «كسرو-نىڭ وقۋ-اعارتۋ ءىسىنىڭ وزىق قىزمەتكەرى», «قازاقستاننىڭ وقۋ-اعارتۋ ءىسىنىڭ وزىق قىزمەتكەرى», «ى.التىنسارين» توسبەلگىلەرىنىڭ, ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ مەرەيتويلىق مەدال­دا­رىنىڭ يەگەرى. ال 2004 جىلى «جىل ادامى», «تۇركىستان قالاسىنىڭ قۇرمەتتى ازاماتى» اتاندى.

– «ۇستازدىق ەتكەن جالىقپاس, ۇيرە­تۋ­دەن بالاعا» دەمەكشى, ءالى دە وقۋشى­لا­رىمدى, ۇجىمىمدى قيمايمىن. كەزىندە باسقا جۇمىسقا اۋىسىپ كەتۋگە مۇمكىندىك بولدى. ءتۇرلى ۇسىنىستار ايتىلدى. بىراق مەن ءوز ماماندىعىمنان الىستاعىم كەلمەدى. بارلىعىنان باس تارتتىم, ول ءۇشىن وكىنگەن ەمەسپىن. ەڭبەك جولىمدا قاراپايىم مەكتەپ مۇعالىمىنەن باس­تاپ, ديرەكتوردىڭ ورىنباسارى, ديرەكتور, باسقا دا لاۋازىمدى قىزمەتتەردى اتقاردىم. بۇكىل ءومىرىمدى وسى ۇستازدىققا ارنادىم. قۇدايعا شۇكىر, ەڭبەگىم ەلەندى. پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ قولىنان «قۇرمەت» وردەنىن دە الدىم. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, ماراپاتتان كەندە بولعان جوقپىن. وسىنىڭ بارلىعى تازا ەڭبەكتىڭ ارقاسىندا كەلگەن دۇنيە, ابىروي. ارينە ەڭبەكتىڭ ءادىل باعالانعانى, ماراپات تا كەرەك بولار. الايدا حالىقتىڭ العىسى, شاكىرتتەرىمنىڭ جەتىستىگىنەن ارتىق ۇلكەن مارتەبە, ماراپات جوق, – دەيدى جارقىنبەك قۇلبايىمبەتوۆ.

ءبىلىم ساپاسىن ارتتىرۋعا, ءبىلىم جۇيەسىندەگى وزگەرىستەرگە ۇنەمى ءمان بەرىپ, ءوز وي-پىكىرىن ايتىپ وتىرا­تىن, باقىتىن ۇستازدىقتان تاپقان, 4 ۇل, 3 قىزدى تاربيەلەپ وسىرگەن جارقىنبەك قۇلبايىمبەتوۆ – بۇگىندە 31 نەمەرە, 27 شوبەرەنىڭ اتاسى.

 

تۇركىستان وبلىسى

سوڭعى جاڭالىقتار