قىرىق جىلدان استام ۋاقىت ءبىلىم سالاسىندا ەڭبەك ەتكەن جارقىنبەك قۇلبايىمبەتوۆ وسىلاي دەيدى. ءيا, بۇگىندە زەينەتكەر ۇستازدىڭ نەمەرەلەرى ۇلبالا مەن ماحاببات اتاسىنىڭ جولىن جالعاپ, ۇستازدىق ەتىپ ءجۇر. جالپى, قۇلبايىمبەتوۆتەر اۋلەتىن پەداگوگتەر ديناستياسى دەۋگە بولادى. شاڭىراقتىڭ وتاناسى, جارتى عاسىر ءومىرىن ۇستازدىققا ارناعان, گۇلزينا بازاربەكوۆا ماتەماتيكا ءپانىنىڭ مۇعالىمى بولىپ ەڭبەك ەتكەن. ال جارقىنبەك اقساقالدىڭ قارىنداسى اسەمگۇل قۇلبايىمبەتوۆا قازاق ءتىلى مەن ادەبيەت ءپانىنىڭ مۇعالىمى. «اكەگە قاراپ ۇل وسەر, شەشەگە قاراپ قىز وسەر» دەمەكشى, بۇگىندە قىزدارى – گۇلميرا مەن ءلاززات تا اكە-انا جولىن جالعاپ, شاكىرت تاربيەلەپ ءجۇر. كەلىندەرى مايرا ءجۇسىپوۆا گەوگرافيا پانىنەن ساباق بەرسە, گۇلنۇر قۇلبايىمبەتوۆا قازاق ءتىلىنىڭ مامانى. ءۇش بۋىن ۇرپاققا ۇستازدىق ەتكەن بۇل اۋلەتتىڭ جالپى ەڭبەك ءوتىلىن ەسەپتەسەڭىز, 150 جىلدان اسادى ەكەن.
قاسيەتتى تۇركىستان قالاسىندا ءبىلىم سالاسىنىڭ دامۋىنا ەلەۋلى ۇلەس قوسقان, سانالى عۇمىرىن شاكىرت تاربيەلەۋگە ارناعان, سەكسەننىڭ سەڭگىرىنە شىققان جارقىنبەك اقساقال ءوزىن تىڭ, شيراق سەزىنەدى. وتكەندى ەسكە الىپ, بۇگىنگى قوعام ومىرىنە, ەڭبەكتىڭ باعالانۋى, ەڭبەك ادامىنىڭ الار ورنىنا قاتىستى دا ءوز كوزقاراسىن بىلدىرگەن اقساقال ماماندىقتىڭ جامانى جوق ەكەنىن ايتادى. ال ەڭ اسىلى – ۇستازدىق دەپ ەسەپتەيدى. «شاكىرتتىڭ ۇشقىر قيالىن قياعا سامعاتاتىن, ءبىلىم قاينارىمەن سۋسىنداتاتىن دا ۇستاز. قازاقتىڭ قايسار ۇلى باۋىرجان مومىش ۇلىنىڭ «ۇستازدىق – ۇلى قۇرمەت. سەبەبى ۇرپاقتاردى ۇستاز تاربيەلەيدى. بولاشاقتىڭ باسشىسىن دا, داناسىن دا, عالىمىن دا, ەڭبەكقور ەگىنشىسىن دە, كەنشىسىن دە ۇستاز وسىرەدى» دەگەن ءسوزىنىڭ جانى بار. بارلىعى دا مۇعالىمنىڭ بىزگە بەرگەن سارقىلماس ءبىلىمى مەن باعا جەتپەس تاربيەسىنەن باستاۋ الادى ەمەس پە؟», دەيدى جارقىنبەك اقساقال.
كەيىپكەرىمىز جارقىنبەك قۇلبايىمبەتوۆ 1941 جىلى بۇرىنعى وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى, تۇركىستان اۋدانىنا قاراستى شويتوبە اۋىلىندا دۇنيەگە كەلگەن. ورتا مەكتەپتى بىتىرگەن سوڭ, 1964 جىلى شىمكەنت قالاسىنداعى پەداگوگيكا ينستيتۋتىن فيزيكا, ماتەماتيكا پاندەرىنىڭ مۇعالىمى ماماندىعى بويىنشا ءتامامدايدى. ەڭبەك جولىن تۇركىستان قالاسىنداعى ۆ.كۋيبىشەۆ ورتا مەكتەبىندە باستايدى. ازاماتتىق بورىشىن رەسەيدە وتەپ كەلگەن سوڭ سىرداريا ورتا مەكتەبىنە مۇعالىم بولىپ ورنالاسادى, ءارى سىرتتاي وقىتۋ مەكتەبىنىڭ كەڭەس بەرۋ ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى بولىپ ەڭبەك جولىن جالعاستىرادى. بىلىكتى مامانعا قاشاندا سۇرانىس جوعارى. جارقىنبەك قۇلبايىمبەت ۇلىنىڭ قارىم-قابىلەتىن ەسكەرگەن باسشىلىق ونى 1969 جىلى تۇركىستان قالالىق ءبىلىم ءبولىمىنىڭ ادىستەمەلىك كابينەت مەڭگەرۋشىسى قىزمەتىنە شاقىرادى. اراعا ەكى جىل سالىپ, قالانىڭ ءبىلىم سالاسىنا كوپتەگەن جاڭاشىلدىق ەنگىزگەن مامان س.سەيفۋللين اتىنداعى ورتا مەكتەپتىڭ ديرەكتورى قىزمەتىنە بەكىتىلەدى. وسى مەكتەپتە جيىرما جىلداي قىزمەت اتقارعان جاقاڭ مەكتەپتىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسىنىڭ نىعايۋىنا, كادر ساپاسىنىڭ ارتۋىنا, وقۋشىلاردىڭ جوعارى دەڭگەيدە ءبىلىم الۋىنا جاعداي جاسايدى. «س.سەيفۋللين اتىنداعى مەكتەپ 1974 جىلى پايدالانۋعا بەرىلدى. ۇلكەن, جاڭا, زاماناۋي مۇنداي مەكتەپ تۇركىستاندا بولماعان ەدى. مەن باسشىلىقتا بولعان جىلدارى سول مەكتەپتە قىزمەت اتقارعان مۇعالىمدەردىڭ جەتەۋى وزگە ءبىلىم وشاقتارىنا ديرەكتور بولىپ باردى. بۇل دا كوپ جايدى اڭعارتادى. سول كەرەمەت مەكتەپتە ديرەكتور بولعانىما, ونداعى بىلىكتى ۇستازدارمەن بىرگە جۇمىس ىستەگەنىمە ءالى كۇنگە دەيىن قاتتى قۋانامىن, ساعىنامىن», دەيدى ارداگەر ۇستاز سول ءبىر جىلداردى ەسكە الىپ.
بىلىكتى باسشى 1984 جىلى اۋداندىق ءبىلىم ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى قىزمەتىنە تاعايىندالادى. ال 1987 جىلى اۋداندىق ءبىلىم ءبولىمى وبلىس كولەمىندە ۇزدىك دەپ تانىلعان. جارقىنبەك قۇلبايىمبەت ۇلى 1999 جىلدان باستاپ تۇركىستان قالالىق ءبىلىم ءبولىمى مەڭگەرۋشىسىنىڭ ورىنباسارى, م.ابەنوۆا اتىنداعى ورتا مەكتەپ ديرەكتورىنىڭ تاربيە ءىسى جونىندەگى ورىنباسارى بولدى. ق.ا.ياساۋي اتىنداعى حالىقارالىق قازاق-تۇرىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ جانىنان اشىلعان «تۇركىستان» ليتسەيىنىڭ ديرەكتورلىعىنا 2002 جىلى تاعايىندالدى.
«سول جىلدارى مەكتەپتەردە ۇلتتىق بىرىڭعاي تەستىلەۋ جۇيەسى باستالدى. ۇبت كورسەتكىشى بويىنشا 2003 جىلى رەسپۋبليكادا مەكتەبىمىز ەڭ ۇزدىك 100 مەكتەپتىڭ ىشىندە 37-ورىنعا يە بولدى. كەلەسى جىلى 20-ورىنعا كوتەرىلدىك. ال 2005 جىلى وقۋشىلاردىڭ ۇبت قورىتىندىسى جوعارى كورسەتكىشكە جەتىپ, ناتيجەسىندە ءۇشىنشى ورىنعا ءبىر-اق شىقتىق. بۇل بۇكىل ۇجىمنىڭ تىنباس ەڭبەگىنىڭ جەمىسى بولاتىن», دەيدى جارقىنبەك ۇستاز.
ماماندىعىنا ادالدىق تانىتقان ۇستاز زەينەتكەرلىك دەمالىسقا شىققان سوڭ دا قاراپ وتىرمادى. تاجىريبەلى ۇستازدى 2005 جىلى ءوزى ەڭبەك ەتكەن س.سەيفۋللين اتىنداعى №4 ورتا مەكتەپتىڭ باسشىلىعىنا قايتا شاقىردى. ءۇش جىلدان سوڭ تالاي ءبىلىمدى, تاربيەلى شاكىرتتى تۇلەتىپ, ءبىلىم سالاسىندا وزىندىك قولتاڭباسىن قالدىرعان جارقىنبەك ۇستازدى مەكتەپ ۇجىمى ۇلكەن ابىرويمەن قۇرمەتتى دەمالىسقا شىعارىپ سالدى.
اقساقال بۇگىن دە قوعام ومىرىندە بەلسەندى, «Amanat» پارتياسى تۇركىستان قالالىق فيليالى ساياسي بيۋروسىنىڭ مۇشەسى, قالالىق ارداگەرلەر كەڭەسىنىڭ توراعاسى, قوعامدىق كەڭەستىڭ مۇشەسى, قالالىق ءبىلىم سالاسى بويىنشا بىرلەستىكتىڭ توراعاسى. سانالى عۇمىرىن ءبىلىم بەرۋ سالاسىنا ارناعان كەيىپكەرىمىزدىڭ شاكىرتتەرى بۇگىندە ەلىمىزدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىندە, شەتەلدەردە ءتۇرلى سالادا قىزمەت اتقارىپ ءجۇر. ەڭبەگى جوعارى باعالانعان ۇستاز «ەرەن ەڭبەگى ءۇشىن» مەدالىنىڭ, «كسرو-نىڭ وقۋ-اعارتۋ ءىسىنىڭ وزىق قىزمەتكەرى», «قازاقستاننىڭ وقۋ-اعارتۋ ءىسىنىڭ وزىق قىزمەتكەرى», «ى.التىنسارين» توسبەلگىلەرىنىڭ, ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ مەرەيتويلىق مەدالدارىنىڭ يەگەرى. ال 2004 جىلى «جىل ادامى», «تۇركىستان قالاسىنىڭ قۇرمەتتى ازاماتى» اتاندى.
– «ۇستازدىق ەتكەن جالىقپاس, ۇيرەتۋدەن بالاعا» دەمەكشى, ءالى دە وقۋشىلارىمدى, ۇجىمىمدى قيمايمىن. كەزىندە باسقا جۇمىسقا اۋىسىپ كەتۋگە مۇمكىندىك بولدى. ءتۇرلى ۇسىنىستار ايتىلدى. بىراق مەن ءوز ماماندىعىمنان الىستاعىم كەلمەدى. بارلىعىنان باس تارتتىم, ول ءۇشىن وكىنگەن ەمەسپىن. ەڭبەك جولىمدا قاراپايىم مەكتەپ مۇعالىمىنەن باستاپ, ديرەكتوردىڭ ورىنباسارى, ديرەكتور, باسقا دا لاۋازىمدى قىزمەتتەردى اتقاردىم. بۇكىل ءومىرىمدى وسى ۇستازدىققا ارنادىم. قۇدايعا شۇكىر, ەڭبەگىم ەلەندى. پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ قولىنان «قۇرمەت» وردەنىن دە الدىم. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, ماراپاتتان كەندە بولعان جوقپىن. وسىنىڭ بارلىعى تازا ەڭبەكتىڭ ارقاسىندا كەلگەن دۇنيە, ابىروي. ارينە ەڭبەكتىڭ ءادىل باعالانعانى, ماراپات تا كەرەك بولار. الايدا حالىقتىڭ العىسى, شاكىرتتەرىمنىڭ جەتىستىگىنەن ارتىق ۇلكەن مارتەبە, ماراپات جوق, – دەيدى جارقىنبەك قۇلبايىمبەتوۆ.
ءبىلىم ساپاسىن ارتتىرۋعا, ءبىلىم جۇيەسىندەگى وزگەرىستەرگە ۇنەمى ءمان بەرىپ, ءوز وي-پىكىرىن ايتىپ وتىراتىن, باقىتىن ۇستازدىقتان تاپقان, 4 ۇل, 3 قىزدى تاربيەلەپ وسىرگەن جارقىنبەك قۇلبايىمبەتوۆ – بۇگىندە 31 نەمەرە, 27 شوبەرەنىڭ اتاسى.
تۇركىستان وبلىسى