قوعام • 06 قىركۇيەك, 2024

ەتنوسارالىق قاتىناستار نىعايتىلادى

150 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

تۇركىستان قالاسىنداعى « ۇلى دالا ەلى» ورتالىعىندا «ازاماتتىق قوعام – تۇراقتىلىق پەن بىرلىكتىڭ كەپىلى» تاقىرىبىندا سەمينار ءوتتى. جيىندا وڭىردەگى قوعامدىق-ساياسي جانە ەتنوسارالىق احۋال بويىنشا اتقارىلعان جۇمىستار سارالانىپ, قوعامدىق كەلىسىمدى نىعايتۋ, مەدياتسيانى دامىتۋ جايى تالقىلاندى.

ەتنوسارالىق قاتىناستار نىعايتىلادى

وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى ەرتاي التاەۆ سەميناردىڭ بىرلىكتى نىعايتۋدا ماڭىزى ەرەكشە ەكەنىن ايتا كەلە, مەملەكەت باسشىسىنىڭ قحا سەسسياسىندا بەرگەن تاپسىرمالارىنىڭ ورىندالۋ بارىسىنا, الداعى اتقارار ماقسات-مىندەتتەرگە توقتالدى. پرەزيدەنت اكىمشىلىگى قحا حاتشىلىعى مەڭگەرۋشىسىنىڭ ورىنباسارى عالىمجان ماحان, مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگى ەتنوسارالىق قاتىناستاردى دامىتۋ كوميتەتىنىڭ توراعاسى عالىم شويكين ءسوز سويلەپ, سۇراق-جاۋاپ تۇرىندە جيىنعا قاتىسۋشىلارمەن وزەكتى ماسەلەلەر توڭىرەگىندە پىكىر الماستى.

ەلىمىزدەگى ەتنوستاردى ۇيىستىرىپ وتىرعان اسسامبلەيا وتانشىلدىقتى دارىپتەيتىن ينستيتۋت رەتىندە دامىپ كەلەدى. بىلتىر اقساقالدار كەڭەسى مەن ەتنومەدياتسيا ينستيتۋتى قۇرىلدى. بۇل باعىتتاعى جۇمىستارعا پرەزيدەنت وڭ باعا بەرىپ, ودان ءارى جانداندىرۋدى تاپسىرعان. قازىر تۇركىستان, جامبىل وبلىستارىندا ەتنوسارالىق الاۋىزدىقتىڭ الدىن الۋ جۇمىستارى ءتيىمدى ءجۇرىپ جاتىر. سونداي-اق عالىم شويكين 2 ميلليوننان استام تۇرعىنى بار تۇركىستان وبلىسىندا 50-دەن اسا ەتنوس وكىلدەرى تاتۋ-ءتاتتى ىنتىماقتا ءومىر ءسۇرىپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى.

«وبلىستا مەملەكەتتىك ءتىلدى مەڭگەرگەن ەتنوس وكىلدەرى دە از ەمەس, بۇل تۇرعىدا ماسەلە جوق دەۋ­گە بولادى. دەگەنمەن ەتنوسارالىق فاكتوردى ساياسيلاندىرۋعا جانە بۇل ماسەلەدە ارانداتۋشىلىق سيپاتتاعى تالقىلاۋلارعا مۇلدە جول بەرمەۋ باعىتىنداعى جۇمىستاردى كۇشەيتۋ ماڭىزدى. قازىر اقپارات ءداۋىرى, كوپ ازامات, اسىرەسە جاس­تار اقپاراتتى الەۋمەتتىك جەلى ارقىلى الىپ وتىر. وسى ورايدا فەيك اقپاراتتارمەن كۇرەس جۇمىستارىنا ءمان بەرۋ قاجەت. اسسامبلەيانىڭ باس­تى ميسسياسى – بارلىق ەتنوستى قازاق حالقىنىڭ ماڭىنا ۇيىستىرىپ, ءبىر شاڭىراق استىنا جيناۋ. قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ XXXIII سەسسياسىندا پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ قوعامعا ىرىتكى سالاتىن ءاربىر ارەكەتكە توسقاۋىل قويىلۋى كەرەكتىگىن قاداپ ايتتى. قازاقستان – بەيبىتشىلىكتى تۋ ەتكەن, 100-دەن استام ەتنوس وكىلىن باۋىرىنا باسقان كيەلى مەكەن. ءبىز – دەموكراتياعا دەن قويعان قۇقىقتىق ەلمىز. بۇل رەتتە ەلىمىز 100-دەن اسا حالىقارالىق كونۆەنتسياعا, كەلىسىمگە, دەكلاراتسياعا قول قويعان. ياعني قوعامدا ۇلتىنا قاراي ەرەكشەلەنۋگە, وقشاۋلانۋعا ۇمتىلعان كەز كەلگەن ارەكەتكە, اسىرەسە ازاماتتاردى تىلىنە, ۇلتىنا, دىنىنە نەمەسە مادەنيەتىنە بولا ارانداتۋعا, يا بولماسا كەمسىتۋگە مۇلدە جول بەرمەيتىن ورتا قالىپتاستىرۋ ماڭىزدى. بۇل ورايدا بۇگىنگى سەميناردىڭ ءبارىمىز ءۇشىن ماڭىزى جوعارى دەپ ەسەپتەيمىن. تولەرانتتىلىق قاعيداسىن ۇستانىپ, بىرتۇتاستىققا سىنا قاعۋشىلارعا قارسى يممۋنيتەت قالىپتاستىرۋىمىز كەرەك. ارينە, بۇل رەتتە اسسامبلەياعا ارتىلار جاۋاپكەرشىلىك زور. سوندىقتان بۇل ينستيتۋتتى جان-جاقتى جاڭعىرتۋ جۇمىستارى جالعاسا بەرمەك», دەدى ەتنوسارالىق قاتىناستاردى دامىتۋ كوميتەتىنىڭ توراعاسى.

اۋدان, قالالارداعى ءبىلىم بولىمدەرىنىڭ تاربيە ءىسى جونىندەگى ادىسكەرلەرى, ەتنوس وكىلدەرى, جالپى جانە ورتا ارناۋلى وقۋ ورىندارى ديرەكتورلارى مەن ولاردىڭ تاربيە ءىسى جونىندەگى ورىنباسارلارى, «قوعامدىق كەلىسىم» كمم-ءنىڭ اۋداندىق, قالالىق فيليالدارىنىڭ باسشىلارى قاتىسقان جيىندا قوعامدىق كەلىسىمدى نىعايتۋ جۇمىستارىن باق-تا جانداندىرۋ, جالعان اقپاراتتىڭ تارالۋىنا قارسى زاڭ اياسىندا اقپاراتتىق-ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن كۇشەيتۋ جانە وزەكتى ماسەلەلەردى, ۇسىنىستاردى تالقىلاۋ, اقپاراتتىق جۇمىستاردى جەتىلدىرۋ جايى دا ورتاعا سالىندى. بۇل ورايدا «پاراسات» مەدياتسيا جانە قۇقىق ورتالىعىنىڭ ساراپشى-كونفليكتولوگى سالامات جۇماعۇلوۆ, قولدانبالى ەتنوساياسي زەرتتەۋلەر ينستيتۋتى قولدانبالى زەرتتەۋلەر ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى عالي دىنمۇحاممەد تاجىريبەلەرىمەن ءبولىسىپ, بايانداما جاسادى.

سەميناردى قورىتىندىلاعان وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى ەرتاي كەنجەبەك ۇلى الدا تۇرعان بىرقاتار مىندەتتى ايتا كەلە, وڭىردە ەتنوسارالىق كەلىسىمدى ساقتاۋ, جاس ۇرپاقتى پاتريوتيزمگە تاربيەلەۋ ىسىندە كۇش بىرىكتىرە وتىرىپ جۇمىس ىستەۋگە سەنىم ءبىلدىردى.

ايتا كەتەلىك, بۇگىندە وبلىستاعى قحا جانىندا 11 ەتنومادەني بىرلەستىك پەن 6 قۇرىلىم جۇمىس ىستەيدى. ەتنوس وكىلدەرىنىڭ 92 پايىزى مەملەكەتتىك ءتىلدى جەتىك مەڭگەرگەن.

 

تۇركىستان وبلىسى 

سوڭعى جاڭالىقتار