جاستار • 24 تامىز, 2024

اەس عىلىم مەن تەحنولوگيانى دامىتۋ ءۇشىن قاجەت

111 رەت
كورسەتىلدى
6 مين
وقۋ ءۇشىن

ءماجىلىس سپيكەرى, «Amanat» پارتياسىنىڭ توراعاسى ەرلان قوشانوۆ «جاستار رۋحى» رەسپۋبليكالىق جاستار ساياسي لاگەرىنىڭ جۇمىسىنا قاتىستى. تۇركىستان وبلىسىنىڭ نىسانبەك اۋىلىندا ەلىمىزدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن كەلگەن 420 دەلەگات باس قوستى.

اەس عىلىم مەن تەحنولوگيانى دامىتۋ ءۇشىن قاجەت

جاستارمەن كەزدەسۋ بارىسىندا ەرلان قوشانوۆ جاستار ۇنەمى جاڭا ۇردىستەردىڭ باسى-قاسىندا جۇرەتىنىن جانە مەملەكەتىمىزدىڭ قوزعاۋشى كۇشى بولا وتىرىپ, ادىلەتتى قازاقستاننىڭ بولاشاعى سانالاتىنىن اتاپ ءوتتى.

– وسىدان ەكى جىل بۇرىن ءبىز زەرەندىدە جاستار قاناتىنىڭ اتاۋىن وزگەرتۋ تۋرالى شەشىم قابىلداعان ەدىك. سودان بەرى «جاستار رۋحى» قارقىندى جۇمىس اتقارىپ كەلەدى. ۇيىمنىڭ اتى عانا ەمەس, زاتى دا وزگەردى. «جاس­تار رۋحى» ەلىمىزدەگى جەتەكشى قوزعا­لىسقا, جاستاردىڭ رۋحىن كوتەرە­تىن ىرگەلى ۇيىمعا اينالدى. مەم­لەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ زەرەندى فورۋمىنداعى بەينەۇندەۋىندە جاستاردىڭ زامان تالابىنا ساي دامۋى ءۇشىن ءۇش نەگىزگى باسىمدىقتى ايقىنداپ بەردى. ول – بىلىمگە ۇمتىلىس, ەڭبەكقورلىق جانە پاتريوتيزم. بۇل باعىتتار جاستار قاناتىنىڭ الداعى دامۋ جولىنىڭ وزەگىنە اينالدى, – دەدى پارتيا توراعاسى.

ءماجىلىس سپيكەرى بۇگىندە مەملەكەت جاستاردىڭ الەۋمەتتىك ماسەلە­لەرىن شەشۋ باعىتىندا اۋقىم­دى جۇمىس اتقارىپ جاتقا­نىن اتاپ ءوتتى. پارتيا جەلىسى بويىنشا جاستاردى جۇمىسپەن قامتۋعا باعىت­تالعان «جاستارعا جۇمىس», قار­جىلىق ساۋاتتى ارتتىرۋدى كوزدەيتىن «قارىزسىز قوعام», اۋىل تۇر­عىن­دارىنا جەڭىلدەتىلگەن نەسيە بەرۋگە ارنالعان «اۋىل اماناتى» جوبالارى جۇزەگە اسىرىلىپ كەلەدى. سونىمەن قاتار قۇمار ويىن, ناشاقورلىق, جۇرتتىڭ قارىز­عا باتۋى سىندى ماسەلەلەر زاڭنا­مالىق دەڭگەيدە شەشىلىپ جاتىر. سوعان قا­راماستان, بۇگىندە جاستار الدىن­دا تۇرعان ءالى دە كوپتەگەن الەۋ­مەت­تىك سىن-قاتەر بار. «جاستار رۋحى­نىڭ» ميسسياسى – جاستاردى وزەكتى ماسەلەلەردى شەشۋگە جۇمىلدىرۋ جانە وسكەلەڭ ۇرپاقتى مەملەكەتتىك جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋعا جان-جاقتى تارتۋ ەكەنىنە توقتالدى.

سونداي-اق پارتيا توراعاسى «جاستار رۋحى» ۆولونتەرلىك قىزمەتىنىڭ تيىمدىلىگىنە نازار اۋداردى. ماسەلەن, كوكتەمگى سۋ تاسقىنى كەزەڭىندە «Amanat» پارتياسى جانىنداعى جاستار قاناتىنىڭ بەلسەندىلەرى شىنايى پاتريوتيزم مەن ازاماتتىق جاۋاپكەرشىلىكتىڭ ۇلگىسىنە اينالدى. ولار «ادال ازامات» تۇجى­رىم­داماسىنا ساي كەلەتىن قاسيەتتەردى ءىس جۇزىندە كورسەتە ءبىلدى.

فورۋم بارىسىندا ءىس-شاراعا قاتىسۋشىلار جاستاردى ساياسي جانە الەۋمەتتىك جۇمىستارعا تارتۋ جونىندە بىرقاتار باستاما كوتەردى. ياعني كۇردەلى ساياسي ۇدەرىستەردى تۇسىنۋگە جانە جالعان اقپاراتتارمەن ءتيىمدى كۇرەسۋگە قابىلەتتى جاس ساياساتكەرلەر پۋلىن قۇرۋ, اسىرەسە, اۋىلدىق جەرلەردە كرەاتيۆتى يندۋستريانى دامىتۋ, ۆولونتەرلەردى قولداۋ جۇيەسىن ەنگىزۋ, ونىڭ ىشىندە وقۋعا ءتۇسۋ نەمەسە جۇمىسقا ورنالاسۋ كەزىندە ارتىقشىلىق بەرۋ.

جاس كوشباسشىلار پرەزيدەنت­تىڭ «تازا قازاقستان» جالپىۇلت­تىق باستاماسىمەن ءوتىپ جاتقان «تازا بەيسەنبى» پارتيالىق اكتسيا­سىنىڭ اياسىن كەڭەيتۋدى ۇسىن­دى. اتاپ ايتقاندا, بۇرىن سۋ تاس­قىنىنان قورعانۋ ءۇشىن بوگەتتەر تۇرعى­زىلعان وزەندەر مەن سۋ ايدىن­دارىنىڭ ارنالارىن تازارتۋ جۇ­مىسىن باستاۋ, قورشا­عان ور­تانى قورعاۋدىڭ ماڭىزى تۋرا­لى ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ, قوعامدىق ورىنداردا قوقىس سۇ­رىپ­تاۋعا ارنالعان اۆتوماتتار ورناتۋ, سونداي-اق كەلەر جىلى دا «تازا بەيسەنبى» اكتسياسىن جالعاستىرۋ.

ءىس-شاراعا قاتىسۋشىلار ەلىمىزدە اەس سالۋ ماسەلەسىن جەكە تالقىلادى. «جاستار رۋحى­نىڭ» بەلسەندىلەرى مەن مۇشەلەرى بۇل باستامانىڭ ماڭىزىن اتاپ ءوتىپ, اەس قۇرىلىسىنا قولداۋ ءبىلدىردى.

باسقوسۋعا قاتىسقان عالىم نۇرحات جاكيەۆ ەلىمىزدەگى ەنەر­گيا­نىڭ 80%-عا جۋىعى بۇگىندە كومىر ارقىلى وندىرىلەتىنىنە جانە اتوم ەنەرگياسىن پايدالانۋ وسى جاعدايدان شىعۋدىڭ ەڭ ءتيىمدى جولى ەكەنىنە نازار اۋداردى.

– قازىر الەم وزگەرىپ جاتىر. ءبىز جاساندى ينتەللەكت, 6G ينتەرنەت, ەلەكتروموبيل, دروندار, بيوتەحنولوگيا, كۆانتتىق كومپيۋتەر سەكىلدى كيبەرعىلىم داۋىرىندە ءومىر ءسۇرىپ جاتىرمىز. مۇنىڭ ءبارى نەمەن جۇمىس ىستەيدى؟ ارينە, ەنەرگيا كوزدەرىنەن قۋات الادى. سوندىقتان دا بىلەكتىڭ زامانىندا مىقتى بولعان ءبىز ءبىلىمنىڭ زامانىندا ارتتا قالماۋ ءۇشىن عىلىمنىڭ كۇشىنە سۇيەنىپ, ەكولوگيالىق تۇرعىدان ءتيىمدى ەنەرگيانىڭ جولىن تابۋىمىز كەرەك. اەس قۇرىلىسى الداعى 100 جىلدا ەلىمىزدەگى ەلەكتر قۋاتى تاپشىلىعى ماسەلەسىن شەشەدى, جاڭا جۇمىس ورىندارى اشىلادى, – دەدى ول.

ءوز كەزەگىندە, «جاستار رۋحى» جاستار قاناتى ماڭعىستاۋ وبلىستىق فيليالىنىڭ توراعاسى ابزال مارات ءوڭىردى جىلۋمەن, تۇششى سۋمەن جانە ەلەكتر ەنەرگياسىمەن قامتاماسىز ەتىپ كەلە جاتقان ماڭعىستاۋ اتوم ەنەرگەتيكا كومبيناتى 56 جىلدان بەرى جۇمىس ىستەپ تۇرعانىنا نازار اۋداردى. ونىڭ ايتۋىنشا, بۇكىل الەم, سونىڭ ىشىندە ەلىمىز بىرتىندەپ ەلەكتروموبيلدەرگە كوشۋدە, بۇل دا تۇراقتى ەنەرگيا كوزىنىڭ بولۋىن تالاپ ەتەدى.

ال جاس عالىم, ح.دوسمۇحامەدوۆ اتىنداعى اتىراۋ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پرورەكتورى اسحات شۇكىروۆ بۇگىندە اتوم ەلەكتر ستانسالارىن پايدالاناتىن الەمنىڭ 32 ەلىنە دۇنيەجۇزىلىك ەكونوميكانىڭ جانە الەم حالقىنىڭ تەڭ جارتىسى تيەسىلى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. بۇعان قوسا, الەمدەگى ەكسپورتتىق تاۋارلاردىڭ 70%-ىن وسى ەلدەر وندىرەدى. ونىڭ ايتۋىنشا, قازاقستان جاھاندىق دامۋدان شەت قالماۋعا ءتيىس. ول ءۇشىن بىزگە ەنەرگيا بەرىپ قانا قويماي, وتاندىق عىلىم مەن تەحنولوگيانى جاڭا دەڭگەيگە كوتەرەتىن اەس قاجەت.

ءماجىلىس توراعاسى جاس بەل­سەن­دىلەردىڭ پىكىرىنە قولداۋ ءبىلدىردى. ول اەس توڭىرەگىندە ءجۇرىپ جاتقان اۋقىمدى پىكىرتالاسقا جاستار بەل­سەندى قاتىسىپ, وزدەرىنىڭ ازامات­تىق ۇستانىمدارىن باتىل ءبىلدىرۋى كەرەك ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

– پرەزيدەنتىمىز ايتقانداي, ەلىمىز ءۇشىن ەڭ ماڭىزدى شەشىمدەر تەك حالىقتىڭ پىكىرىن ەسكەرە وتىرىپ قابىلدانادى. بۇل – مەملە­كەت باسشىسىنىڭ باستى ۇستا­نى­مى. دەمەك اەس سالۋ ماسەلەسىندە نەگىز­گى شەشىمدى حالىق قابىلداي­دى. اتوم ەنەرگەتيكاسى نە ءۇشىن قاجەت؟ ءبىزدىڭ بولاشاعىمىز ءۇشىن قاجەت. مەملەكەتىمىزدىڭ باسەكەگە قابىلەتىن ارتتىرۋ ءۇشىن قاجەت. اەس – عىلىم مەن تەحنولوگيانى دامىتۋ ءۇشىن قاجەت. تۇپتەپ كەلگەندە, ەل تاۋەلسىزدىگىن نىعايتۋ, ەكونوميكاسىن ورنىقتى دامىتۋ ءۇشىن قاجەت, – دەدى ەرلان قوشانوۆ. 

سوڭعى جاڭالىقتار