وبلىستىق ءبىلىم باسقارماسىنىڭ حابارلاۋىنشا, جوعارىدا اتالعان ساناتتاعى وتباسى بالالارىنا كيىم مەن وقۋ-قۇرالدارىن الۋ ءۇشىن ءبىلىم ۇيىمى باسشىسىنىڭ اتىنا بالانىڭ اتا-اناسى نەمەسە زاڭدى وكىلدەرى ءوتىنىش بەرۋگە ءتيىس. كەيىن اتا-انا نە زاڭدى وكىل ءبىلىم ۇيىمىنا ساتىپ الىنعان تاۋارلاردىڭ اتاۋى كورسەتىلگەن شىعىستار تۋرالى راستايتىن قۇجاتتى تاپسىرۋى كەرەك. بۇگىندە اۋدانداردا اكتسيا اياسىنداعى ءىس-شارالار باستالىپ تا كەتتى. مىسالى, تۇلكىباس اۋدانى اكىمدىگىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن «مەكتەپكە جول» اكتسياسى شەڭبەرىندە كوتەرمە باعادا مەكتەپكە قاجەتتى زاتتاردىڭ جارمەڭكەسى ءوتتى. جارمەڭكەدە ۇسىنىلعان مەكتەپكە قاجەتتى كيىم مەن قۇرال-جابدىقتار ساۋدا ورتالىقتارى مەن بازار باعاسىنان ەداۋىر ارزان باعادا, مىسالى جەيدەلەر 2 مىڭ تەڭگەدەن, سپورتتىق اياقكيىم مەن تۋفليلەر 2–5 مىڭ تەڭگەنىڭ اراسىندا, 12 پاراقتىق داپتەرلەر – 10 تەڭگە, سومكەلەر 3–5 مىڭ تەڭگەدەن ساۋدالاندى.
بۇل – جارمەڭكەدەگى باعا. ال تۇركىستاندىق اتا-انالاردىڭ ايتۋىنشا, ءبىرىنشى سىنىپقا باراتىن ۇل بالانى كەم دەگەندە 37000 تەڭگەگە باستان-اياق كيىندىرە الاسىز. وبلىس ورتالىعىنداعى ساۋدا ورىندارىندا ءبىرىنشى سىنىپقا باراتىن ۇل بالانىڭ جەيدەسى 2–4 مىڭ تەڭگە, مەكتەپ فورماسى – 7–9 مىڭ, اياقكيىمى – 10–15 مىڭ, سپورتتىق كوستيۋم 8 مىڭنان باستالىپ, ساپاسىنا قاراي 13 مىڭ تەڭگەگە دەيىن ساتىلىپ جاتىر. سپورتتىق اياقكيىمنىڭ باعاسى 10–12 مىڭ تەڭگە ارالىعىندا. باستاۋىش سىنىپتا وقيتىن قىز بالانى كيىندىرۋ كەم دەگەندە 43500 تەڭگەگە تۇسەدى ەكەن. داپتەر-قالامىن قوسپاعاندا. بالاعا قاجەتتى قاعاز-قالامدى ەسەپتەپ, بارىنشا ۇنەمدىك جاعىن ەسكەرگەن, دۇكەندەردىڭ الەۋمەتتىك جەلىدەگى پاراقشالارىن قاراپ-زەرتتەپ, ارزان جەردەن العان اتا-انالار ءار بالاعا – 60 مىڭ تەڭگەدەن جۇمساعانىن ايتادى. ال كەڭسە تاۋارلارىن ساتۋشىلاردىڭ ايتۋىنشا, ءبىر بالاعا سومكەمەن قوسقاندا باعاسى ورتاشا زاتتار الاتىن بولسا 10–12 مىڭ تەڭگەدەن بولىپ جاتىر. كىل قىمبات, ساپاسى جوعارىسىن الاتىندارعا جيىنتىق – 17 000 تەڭگەدەن اينالادى. ساۋدا ورىندارىندا ۇسىنىلاتىن كيىمدەر مەن كەرەكتى زاتتاردىڭ باعالارى, اسىرەسە كوپبالالى وتباسىلار ءۇشىن قىمبات كورىنەرى انىق. ياعني «جاقسىلىق جاسا» ۇرانىمەن وتكىزىلەتىن اكتسيا اياسىندا ءوڭىر كاسىپكەرلەرى, مەتسەناتتار جانە وزگە دە ازاماتتاردىڭ قولداۋ ءبىلدىرۋى ماڭىزدى.
يگى ىستەن شەت قالماعان وبلىستىق جاستار رەسۋرستىق ورتالىعى دا «مەكتەپكە جول» اكتسياسىن ۇيىمداستىردى. اكتسيا اياسىندا 17 اۋدان, قالادان كەلگەن 8–14 جاس ارالىعىنداعى 100-گە جۋىق بالاعا مەكتەپكە قاجەتتى قۇرال-جابدىقتارمەن قامتىلعان سومكەلەر بەرىلدى.
تۇركىستان وبلىسى