ورىندالعان ارمان
داڭقتى بالۋان جاقسىلىق ۇشكەمپىروۆپەن بىرنەشە رەت سۇحباتتاسۋدىڭ ءساتى ءتۇستى. سول كەزدە «گرەك-ريم كۇرەسىنەن وليمپيادا چەمپيونى شىعا ما؟» دەگەن سۇراقتى ءجيى قويدىق. سابىرلى قالپىنان تانبايتىن جاقاڭ: «كلاسسيكالىق كۇرەستى قايدام, جالپى كۇرەس تۇرلەرىنەن ءىزباسارىم شىعاتىنى انىق. ءبىز كورەمىز بە, كورمەيمىز بە, سول جاعى بەلگىسىز» دەپ ەدى. اڭىز ادام راسىندا دا ەلدوستىڭ اتوي سالعانىن كورە الماي كەتتى. وكىنىشتىسى دە – سول.
ەلدوس سمەتوۆ ريو وليمپياداسىنان كۇمىس جۇلدەمەن ورالعاندا سۇحبات الدىق. سول كەزدە «وليمپيادا چەمپيونى اتانا المادىم دەپ وكىنىپ تۇرعان جوقسىڭ با؟» دەپ سۇراقتى توتەسىنەن قويعان ەدىك.
«بۇيىرعانى – كۇمىس. باستى ارمانىم وليمپيادا چەمپيونى اتانىپ, دزيۋدو كۇرەسىنەن تورتجىلدىقتىڭ باستى دوداسىندا توپ جارعان تۇڭعىش قازاق بولعىم كەلەدى», دەگەن ەدى باتىر ۇل. ەندى مىنە, سول ارمانى ورىندالدى. وليمپيادانىڭ ءۇش جۇلدەسىن قانجىعاسىنا بايلاعان سايىپقىراننىڭ ءوزى دە اڭىزعا اينالدى.
شاكىرتىن شاكىرتىنە تابىستاعان
بىزدىڭشە باقبەرگەن مەن جاندوس كۇرەس زالىنا بارماعاندا, ەلدوس دزيۋدوشى بولماس ەدى. اعالارىنىڭ ارتىنان ەرگەن 5 جاسار بالا دا بوزكىلەمنىڭ قاسىنان تابىلدى. وعان باپكەرلەر قىزىعا قويسىن با؟ كوبى: «ماعان كەرەك ەمەس. ءالى كىشكەنتاي بالا عوي, ءوسسىن» دەگەن ەكەن. بولاتىن بالانىڭ بەتىن قاقپاي بەلىن بۋعا احمەت جۇماعۇل عانا كەلىسىم بەرگەن.
«ونىڭ بويىندا ايرىقشا ءبىر مىنەز بار ەكەنى بايقالىپ تۇردى. جاتتىقتىرۋشىلار باس تارتسا دا, مەن وزىمدە قالدىردىم. ول تەك جەڭىسكە جەتۋدى قالايتىن. بارىن سالاتىن. نامىسقا تىرىسقان كەزدە جىلاپ ءجۇرىپ كۇرەسەتىن. ءبىر جىلدان كەيىن جارىسقا اپارعاندا توپ جاردى. ونىڭ جەڭىستى جورىعى وسىلاي باستالدى. ون جىلعا جەتەعابىل ۋاقىت مەنىڭ ءتالىمىمدى الدى. كەيىن ينتەرناتقا جىبەردىك. مۇنداي مىنەزى بار بالانىڭ چەمپيون بولماۋعا قاقىسى جوق ەدى», دەيدى وليمپيادا چەمپيونىنىڭ العاشقى باپكەرى احمەت جۇماعۇل.
ءبىر قىزىعى, اعالارى ءىنىسىن كۇرەس زالىنا ەرتىپ اپارعانىنا قاراماستان, كاسىبي سپورتتا ەلدوس قانا قالدى. باۋىرلارى باسقا جولدى تاڭدادى. ءتىپتى باقبەرگەن سمەتوۆ «مەرەي» كۆارتەتىنىڭ بەلدى ءانشىسى بولدى. ەلدوس تا بالا كۇنىنەن انگە قۇمار ەدى. ايتكەنمەن ناقتى تاڭداۋ جاسايتىن كەزدە اكەسى باقتىباي سمەتوۆ بالاسىنا ەركىندىك بەردى.
«ەلدوستى بەس جاسار بالا دەدىك قوي. ول شىناشاقتاي بولعانىنا قاراماستان, ۇلكەندەر ىستەگەن جاتتىعۋدى اينا-قاتەسىز قايتالايتىن. تالانتتى ەكەنى بىردەن بايقالدى. سپورتشى ارماندايتىن بۇكىل جارىستا توپ جارۋى – سول تالانتى مەن ەڭبەكقورلىعىنىڭ, قايتپاس قايسار مىنەزىنىڭ, جاراقاتتى جەڭە بىلەتىن قايسارلىعىنىڭ ارقاسى», دەيدى احمەت جۇماعۇل.
پاريج ءتاتاميىنىڭ فينالىندا فرانتسۋز سپورتشىسىن جەڭىپ, وليمپيادا چەمپيونى اتانعان ەلدوس سمەتوۆتىڭ قازىرگى جەكە باپكەرى عالىمجان جىلكەلديەۆ تە ۋاقىتىندا احمەت جۇماعۇلدان ءتالىم العان. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, احمەت جۇماعۇل ۇلكەن شاكىرتىنە بالا شاكىرتىن ءوزى تابىستاعان. كاسىبي سپورتتا مۇنداي سايكەستىك سيرەك كەزدەسەتىن شىعار.
«التىن الىپ ۇيرەنىپ قالدىق»
الەم جانە ازيا چەمپيوناتارى مەن ازيا ويىندارىنان التىن جۇلدەمەن ورالىپ جۇرگەن ەلدوستى تارازدىقتار قالانىڭ كىرەبەرىسىنەن كۇتىپ الىپ قۇرمەت كورسەتۋدەن جالىققان ەمەس. ءبىز دە ۇيىنە بارىپ, بىرنەشە رەت اتا-اناسىنان سۇحبات الدىق.
«ەلدوستىڭ بەلدەسۋلەرىن كورگەن كەزدە كادىمگىدەي قانقىسىمىم كوتەرىلەدى. ەلدىڭ بالاسى عوي. حالىقتىڭ ءۇمىتىن اقتاسا ەكەن دەگەن وي جانىمىزعا تىنىشتىق بەرمەيدى. قاي كەزدە دە تىلەۋلەس جۇرتتىڭ سەنىم ۇدەسىنەن شىعا بەرسىن. ال اناسى توقتاگۇل ونىڭ بەلدەسۋلەرىن كورمەيدى. تەك ناتيجەسىن ءبىلىپ وتىرادى», دەگەن پىكىر ايتاتىن اكەسى. بۇل جولى باقتىباي اعامىزدان «تاعى دا قانقىسىمىڭىز كوتەرىلدى مە؟» دەپ سۇرادىق. جاۋابى مۇلدە باسقاشا بولدى.
«قۇرداستارىم, باۋىرلارىم «قانداي كوڭىل كۇيدە بولدىڭ؟» دەپ سۇراپ جاتىر. ولارعا «التىن الىپ ۇيرەنىپ قالعانبىز عوي. ەش ۋايىمداعان جوقپىن دەپ جاۋاپ بەردىم. راسىندا دا بۇل جولى ەلدوستىڭ بەلدەسۋلەرىن سالقىنقاندىلىقپەن تاماشالادىم», دەيدى باقتىباي اعا.
پاريج وليمپياداسىندا اتوي سالعان ەلدوس سمەتوۆ – ءتورت اعايىندىنىڭ ورتاسىندا ويقاستاپ وسكەن وعلان. باقتىباي سمەتوۆتىڭ كىندىگىنەن تاراعان باقبەرگەن, جاندوس, الماس سەكىلدى باۋىرلارى قاي كەزدە دە ەلدوسپەن ماقتانادى.
«قازىر مەنىڭ ءۇش نەمەرەم كۇرەسىپ ءجۇر. قايسىسى ەكەنىن ازىرگە ايتپاي-اق قويايىن. سولاردىڭ بىرىنەن «مەدالىڭ قانشا بولدى؟» دەپ سۇراپ ەم: «اتا, 29 مەدال الدىم», دەدى. بۇيىرسا بۇلار دا چەمپيوننىڭ ءىزىن جالعاپ قالار دەگەن ءۇمىت بار. ال كوشەمىزدەگى ءبىراز ءجاسوسپىرىم ەلدوستىڭ تابىسىنان قاناتتانىپ, دزيۋدوعا قاتىسىپ ءجۇر. ولاردىڭ ىشىندە ءىرى دودادالاردا توپ جارعاندار دا جەتكىلىكتى. ەلدوس – ەلدىڭ ۇلى. قولداۋ كورسەتكەن جانكۇيەرلەرگە العىستان باسقا ايتارىمىز جوق. ءاربىر وتباسىندا وسىنداي قۋانىش بولسىن. ەلدىڭ ءۇمىتىن اقتاعانى ءۇشىن ءبىز دە قۋانىپ جاتىرمىز», دەيدى ب. سمەتوۆ.
وليمپيا ويىندارىندا ءۇش ءتۇرلى جۇلدە يەلەنىپ, الەم, ازيا جانە ازيا ويىندارىنىڭ چەمپيونى اتانعان ەلدوس سمەتوۆ وتباسىندا ۇلگىلى اكە ەكەنىن دە ايتا كەتكەن ءجون. ول بۇگىندە ەكى قىز, ءۇش ۇل تاربيەلەپ وتىر.
وليمپيا ويىندارىندا جاسىنداي جارقىراعان ەلدوستىڭ جۇلدەلى بولاتىنىنا العاشقى باپكەرى احمەت جۇماعۇلدىڭ كۇمانى بولماپتى.
«ەلدوس پاريجگە جاقسى دايىندىقپەن اتتاندى. بارلىق سىرقاتتى جەڭدى. ناعىز بابىنا كەلگەن كەزدە جولعا شىقتى. سوندىقتان ونىڭ جاقسى كۇرەس كورسەتەتىنىنە كۇماندانعان جوقپىز. جانكۇيەرلەردىڭ سەنىمىن اقتاعانى ءۇشىن شىن قۋانىشتىمىن» دەيدى ول.
ايتپاقشى, ەلىمىزدە ەڭ كوپ وليمپيادا جۇلدەگەرى شىققان اۋداندى بىلەسىز بە؟ جامبىل وبلىسى وليمپيا ويىندارىندا 11 جۇلدە السا, ونىڭ جەتەۋى تۇرار رىسقۇلوۆ اۋدانىنىڭ ساڭلاقتارىنا بۇيىرعان ەكەن. بوكسشى ەرماحان ىبىرايموۆ اتلانتادا قولا الىپ, سيدنەيدە التىن جۇلدەمەن ەلدى قۋانتسا, ەلدوستا وليمپيادانىڭ ءۇش مەدالى بار. ودان بولەك, سيدنەي وليمپياداسىندا ەركىن كۇرەس شەبەرى يسلام بايرامۋكوۆ – كۇمىس, لوندون وليمپياداسىندا اقجۇرەك تاڭاتاروۆ قولا جۇلدە العان. 65 مىڭ حالقى بار اۋدان ءۇشىن بۇل تاماشا تابىس ەكەنى داۋسىز.
ۋاقىتىندا اتى اڭىزعا اينالعان جاقسىلىق ۇشكەمپىروۆتىڭ تالاي كەڭەسىنە قۇلاق تۇرگەن ەلدوستىڭ ءوزى دە اڭىز ادامعا اينالدى.
تاراز
