كوللاجدى جاساعان – امانگەلدى قياس, «EQ»
سامبىرلاپ سويلەگەن بەتىندە ءسال نوقاتى بار, يەك پەن قارىن تۇسى سالبىراڭقى, جۋان بالتىر, كەۋدەلى, قارا كەلىنشەك ەكەن. شەكەسىنە قىستىرعان كۇننەن قورعايتىن كوزىلدىرىگى جارقىلداعان كۇيى قۇس سۇتىنەن باسقانىڭ ءبارى بار, كەرەكتى دۇنيەڭ سامساپ تۇرعان سورەلەردى الشاڭداپ ارالاپ كەلەدى. ءبىتىمى تاپ كۇرەسكە تۇسەتىن ادامنىڭ پوشىمىنا ۇقساس. ءبىر قولىندا تەمىر سەتكا, ەكىنشى قولىندا تاباقتاي تەلەفون. ءوزى ءماز. قوس تاناۋى جەلبىرەگەن كۇيى الدەبىر كىشكەنتايمەن سويلەسەدى. اڭداپ قاراسام, ونىسى «ۋاتساپتىڭ» ۆيدەوقوڭىراۋىنا ۇقسايدى. نازار اۋدارماۋعا دا بولار ەدى, بىراق الگىنىڭ داۋسى تىم جارقىن ەستىلەدى.
– اۋىل قالاي؟ ارعى جاقتان شامامەن ەكى نە ۇشىنشىدە وقيتىن بالانىڭ داۋسى شىقتى.
– جاقسى, ماما.
– قارنىڭ اشپادى ما؟
– جوعا. اجەمنىڭ ۇيىندە ءبارى بار, – دەدى بالاسى دا. شاماسى بۇل كەلىنشەك بالالاردى كانيكۋل باستالعاسىن اۋىلعا اتتاندىرسا كەرەك.
– بوتام سول, جاقىندا ءبىز دە بارامىز...
ءدال وسى ساتتە ارعى جاقتان بالانىڭ ۇنىنە ارالاس كەمپىردىڭ داۋسى شىعا قويعانى. قىزىق ەندى باستالدى. ماناعى جىرقىلداعان كەلىنشەك ءتۇرىن تەز جيىپ الدى. شاماسى ەنەسى شىعار, نەمەرەسىنىڭ تەلەفونىنا ۇڭىلگەن بولۋى كەرەك, ءبىزدىڭ بەرگى جاقتاعى كەيىپكەرىمىز بىردەن ابىرجىپ قالدى.
– ءاي, بۇل قايسىسى؟ ارعى جاقتان كەمپىردىڭ داۋسى انىق ەستىلدى.
– ماما عوي, اجە. كىشكەنتاي ۇل ءتۇسىندىرىپ الەك.
– ءاي, شەشەڭ جارداي بولىپ, مىنانىڭ ىشىنە قالاي سىيىپ كەتكەن؟ قۇداي دا شەبەر ەكەن-اۋ.
كەمپىرىڭنىڭ داۋسى قىتقىل ەكەن. جاقتىرماعانى كورىنىپ تۇر. ماناعى تەلەفونعا ۇڭىلگەن جۋان جەڭگەي كەمپىر داۋسىنان كەيىن قالبالاقتاپ, ءتىپتى تەلەفونىن قولىنان ءتۇسىرىپ الا جازدادى.
– سالەم بەردىك, اپا! ساسقانىنان ۆيدەوقوڭىراۋعا قاراعان كۇيى ءيىلىپ, سالەم سالعانى. – مەن عوي, مەن, گۇلحاشيمامىن. قالايسىزدار؟ كەمپىر مۇنىڭ سالەمىن ارعى جاقتان بايقادى ما, بەلگىسىز. وعان قاراعان گۇلەكەڭ جوق, تاعى دا ەڭكەيىپ سالەم سالىپ ۇلگەردى تەلەفونداعى ەنەگە. ابدىراعانى انىق ەدى. ماڭدايىنىڭ تەرشىگەنى سونىڭ بەلگىسى عوي.
– ءا, قارعام, وركەنىڭ ءوسسىن, ەتەگىڭە بەرسىن. كەمپىردىڭ دە داۋسى لەزدە جۇمساردى.
مۇنى كورگەن مەنى اۋەلدە كۇلكى قىسقانمەن, ارتى اجەپتاۋىر ويلاندىرعانى. ەسىمە ەسكى ەستەلىك كەلگەن.
...اۋىلدا عوي. اتام مەن اپام ماڭگىگە جاتقان تورتقۇلاقتى تامنىڭ (مولا) باسىنا كەلگەندە ۇلكەندەردىڭ ىزىندە مەن دە بارمىن. شەشەم دە بىزبەن بىرگە. قۇران باستالماي جاتىپ كورگەنىم, شەشەم قوس قولىن ايقاستىرىپ, يىلگەن كۇيى «سالەم بەردىك» دەدى. كادىمگى ءتىرى اتا-ەنەسىن كورگەندەي ىستەدى بۇنى. بازبىرەۋلەر كوكىپ جۇرگەن ارۋاققا تابىنۋشىلىق ەمەس, بۇل شىنتۋايتقا كەلگەندە قۇرمەت ەدى.
سالەم عوي ايتپاعىمىز. اۋىلداعى مەن وسكەن ءۇي قارا شاڭىراق بولسا, ۇرىمحان اپا «قايىن اعا مەن شەشەيدىڭ ورنى عوي» دەپ شاڭىراققا سالەم سالاتىنى بار. قايىن اعا مەن شەشەيى (اتام مەن اجەم) تۇيە قاراپ كەتسە دە, قۇرمەتى ءالى تۇگەسىلمەپتى.
