قارجى • 06 شىلدە, 2024

ينۆەستيتسيا قاي سالادا باسىمدىققا يە؟

196 رەت
كورسەتىلدى
7 مين
وقۋ ءۇشىن

ەلدىڭ باس قالاسى بۇگىندە ينۆەستيتسيا تارتۋ ورتالىعىنا, ەڭ ۇلكەن جوبالار استاناسىنا اينالعالى قاشان؟! جىل وتكەن سايىن ەلورداعا سالىنعان ينۆەستيتسيا كولەمى ارتىپ كەلەدى. بىلتىر 6,6% وسىممەن 1,6 ترلن تەڭگە دەڭگەيىندە رەكوردتىق ينۆەستيتسيا تارتىلعان بولاتىن. ونىڭ ىشىندە تىكەلەي تارتىلعان شەتەلدىك ينۆەستيتسيا كولەمى 2 ملرد دوللاردى قۇراعان. ال جىل باسىنان بەرى نەگىزگى كاپيتالعا سالىنعان ينۆەستيتسيا 5 ايدىڭ قورىتىندىسىمەن 6,9%-عا ءوسىپ, 469,3 ملرد تەڭگە بولىپ وتىر.

ينۆەستيتسيا قاي سالادا باسىمدىققا يە؟

ينۆەستورلار مەملەكەتتىك قولداۋدى, اتاپ ايتساق, ينۆەستيتسيالىق كەلىسىمشارت نەگىزىندە بەرىلەتىن ينۆەستيتسيالىق پرەفەرەنتسيالاردى, سونداي-اق ارنايى ەكو­نو­ميكالىق جانە يندۋستريالىق اي­ماقتار تۋرالى زاڭناماعا سايكەس بەرى­لەتىن اەا جەڭىلدىكتەرىن پايدالانىپ كەلەدى.

ء«بىر تەرەزە» قاعيداتى بويىنشا ينۆەستيتسيا تارتۋ جانە سۇيەمەلدەۋ بويىنشا جۇمىس جۇرگىزەتىن «استانانىڭ دامۋ ورتالىعى», سونداي-اق ەلوردانىڭ ارنايى ەكونوميكالىق ايماقتارىن باسقاراتىن «Astana Invest» فرونت-وفيستەرى ينۆەستورلارمەن تۇراقتى بايلانىستا. ەكىنشىدەن, ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى ىسكە اسىرۋ ناتيجەسىندە قالا بيۋدجەتى سالىق تۇسىمدەرىن الادى. تۇراقتى جۇمىس ورىندارى قۇرىلاتىنى تاعى بەلگىلى. بۇل باس قالانىڭ بولاشاعىن ودان ءارى بەكەمدەۋگە ۇلكەن سەپتىگىن تيگىزەتىنى انىق», دەيدى استانا قالاسى اكىمدىگىنىڭ ينۆەستيتسيالار جانە كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ باسقارماسى ءبولىمىنىڭ باسشىسى نۇرجان ءاشىموۆ.

سونداي-اق جەرگىلىكتى كاسىپكەرلەر سالاتىن ىشكى ينۆەستيتسيادان باسقا, استانا ەكونوميكاسىنا قارجى قۇيۋعا شەتەلدىك كاسىپكەرلەر دە مۇددەلى. تاعى ءبىر ايتا كەتەتىن جايت, ەلورداعا ينۆەستور تارتۋدا كوبىنە-كوپ ونەركاسىپ, اگروونەركاسىپ كەشەنى, ءبىلىم, دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە تۋريزم سالالارى باسىم باعىتقا يە بولىپ وتىر.

جاڭا جوبا – جاڭا جۇمىس

جاقىندا استانادا وڭىرلىك ينۆەس­تيتسيالىق شتابتىڭ وتىرىسى ءوتىپ, بىر­قاتار ينۆەستيتسيالىق جوبا تالقىلاندى. تۇركيالىق «YDAholding», امەريكالىق «GE HealthCare» كومپانياسى سياقتى شەتەلدىك ينۆەستورلارمەن قاتار, وتاندىق «TOKK Kazakhstan» جشس, «Land Invest Group» جشس قاتىسقان جيىندا جۇزەگە اسىپ جانە ەندى باستالعالى جاتقان جوبالاردىڭ ماڭىزدى ماسەلەلەرى مەن وزەكتىلىگى ءسوز بولدى.

مىسالى, «YDA» تۇرىك كومپانياسى وڭدەۋ ونەركاسىبىندە جالپى قۇنى 32,6 ملرد تەڭگەنى قۇرايتىن 2 جانە دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىندا سوماسى 165 ملرد تەڭگەگە جۋىق 2 جوبانى جۇزەگە اسىرىپ جاتىر. «استانا-تەحنوپوليس» اەا اۋماعىندا «GE HealthCare» امەريكالىق كومپانياسىنىڭ مەديتسينالىق قۇ­رال-جابدىقتار شىعارۋ جونىندەگى ينۆەستيتسيالىق جوباسىن جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن جەر ۋچاسكەسى بەلگىلەنىپتى.

«TOKK Kazakhstan» جشس ەلوردادا جالپى ينۆەستيتسيا كولەمى 55 ملرد تەڭگەنى قۇرايتىن تاماق ونىمدەرىنە ارنالعان قالايى (اليۋميني) بانكالار مەن مەتالل قاقپاقتاردى شىعارۋدى كوزدەيتىن ەكىنشى ءىرى ينۆەستيتسيالىق جوباسىن باستاپ كەتتى. زاۋىتتىڭ وندىرىستىك قۋاتى – 1 ملرد دانا ءونىم. سونىمەن قاتار وتاندىق ينۆەستورلار استانانىڭ ءۇش اۋدانىندا, ياعني الماتى, ەسىل, نۇرا اۋداندارىندا 3 500 شارشى مەترلىك 3 مەكتەپ سالۋدى جوسپارلاپ وتىر.

وتىرىستا باس قالاداعى كەيبىر توزىعى جەتكەن نىسانداردى جاڭارتۋ اياسىندا «لەند ينۆەست گرۋپپ» جشس-نىڭ اپاتتى جاعدايداعى تۇرعىن ۇيلەردى جون­دەۋ ورىندارىندا كوممەرتسيالىق ينفرا­قۇرىلىم قۇرۋ تۋرالى ۇسىنىسى دا قارالدى. مۇنداعى باستى ماقسات – قالاعا جەكە ينۆەستيتسيا تارتۋ, سوعان وراي تۇرعىن ۇيلەردى جاڭارتۋ ارقىلى ەلوردانىڭ سىرتقى كەلبەتىن جاقسارتۋ بولىپ وتىر.

تاعى ءبىر ءىرى ينۆەستيتسيالىق جوبا – №1 يندۋستريالىق پارك اۋماعىندا «تەمىرسەرۆيس استانا» جشس جانە «تسەنترالنىي يندۋستريالپارك» جشس قاتىسۋىمەن تەمىرجول جۇكتەرىن قامتيتىن لوگيستيكالىق حاب سالۋ.

وتاندىق ونىمگە سۇرانىس كوپ

استانا قالاسى ماڭىنداعى №1 ين­دۋستريالىق پاركتەن 1 گەكتار جەر الىپ, زاۋىت كوتەرگەن كاسىپكەر ماقسات سا­دۋا­قاسوۆ باسقاراتىن ءوندىرىس ورنى «Metal Former» دەپ اتالادى. سەرىكتەستىك قۇرىلىس كوركىن اشاتىن شاتىر مەن ءۇيدىڭ سىرتقى جانە ىشكى قاباتىنا ءار بەرەتىن قاپتاۋ ماتەريالدارىن شىعارادى. جوبا بىلتىر جەلتوقساندا ىسكە قوسىلىپ, مەملەكەت باسشىسىنىڭ ءوزى كەلىپ, ساتتىلىك تىلەگەن ەدى.

6 ملرد تەڭگەگە جۋىق ينۆەستيتسيا سالىنعان ءوندىرىس وشاعىندا 56 ادام جۇمىس ىستەيدى. ماقساتتىڭ ايتۋىنشا, جاڭا زاۋىت ءۇشىن ينۆەستيتسيا قۇيۋعا «Samruk-Kazyna Construction» 80 پايىز ۇلەس قوسسا, قالعانىن كاسىپكەردىڭ ءوزى جوباعا باعىتتاعان. «CT KZ» سەرتيفيكاتى (جەرگىلىكتى ءونىم ەكەنىن دالەلدەيتىن قۇجات) بار ءوندىرىس وشاعى قازىر ەلدە «جايلى مەكتەپ» جوباسىنا قاتىسىپ جاتىر. نەگىزىنەن ونىمدەرگە تاپسىرىس ءىرى قۇرىلىس كومپانيالارىنان تۇسەدى. نەگىزگى ساتىپ الۋشىلارى – «BI-Group», «Mabco», «Bazis-A» قۇرىلىس كومپانيا­لارى. ودان بولەك, 56 ءتۇرلى قۇرىلىس ماتەريالى استانا, الماتى, قوستاناي, شىمكەنت, تۇركىستان, اقتاۋ جانە اتىراۋ قالالارىنا جىبەرىلىپ جاتىر.

«شاتىر جانە قاپتاۋ ماتەريالدارىن شىعاراتىن «Metal Former» زاۋىتىن ارنايى ەكونوميكالىق ايماقتىڭ (اەس) باسقارۋشى كومپانياسى – «Astana Invest» قالالىق ينۆەستيتسيالاردى دامىتۋ ورتالىعى كومەگىمەن ىسكە اسقان جوبا دەسەك بولادى. جوبانى جۇزەگە اسىرۋدا جاڭا زاماناۋي جابدىقتار ارقىلى ءونىم ساپاسى مەن قۋاتتىلىعىن ارتتىرۋ, اۋقىمىن كەڭەيتۋ, قوسىمشا جۇمىسشىلاردى تارتۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلدى. ازىرگە ءارتۇرلى ونەركاسىپتىك جانە ازاماتتىق نىسان سالاتىن مۇنداي ءىرى كومپانيالاردىڭ وتاندىق ونىمگە دەگەن سۇرانىسى جاقسى», دەيدى «Astana Invest» باسقارما توراعاسى اسحات بەكەەۆ.

توراعانىڭ ايتۋىنشا, قازىر ەلوردادا ەكى ارنايى ەكونوميكالىق ايماق (اەا) جۇمىس ىستەيدى. ءبىرى – «استانا – جاڭا قالا» دەپ اتالسا, ەكىنشىسى «استانا-تەحنوپوليس» ەكونوميكالىق ايماعى. وسى اەا-نىڭ باسقارۋشى كومپانياسى – «Astana Invest» قالالىق ينۆەستيتسيالاردى دامىتۋ ورتالىعى. بىلتىر وسى ەكى ايماقتا بارلىق قۇنى 8,59 ملرد تەڭگەگە 7 جوبا پايدالانۋعا بەرىلگەن. ولاردىڭ قاتارىندا ءبىز ايتقان زاۋىتتان بولەك, پلاستيكالىق تەرەزەلەر ءوندىرىسى («استاناپلاستستروي»), يننوۆاتسيالىق ەنەرگيا ۇنەمدەيتىن ماتەريالدار («3i Materials»), پوليمەرلى قۇبىرلار مەن فيتينگتەر («اتز ارىستان»), تەرموستالعان كۆارتس گەنەراتورلارىن ءوندىرۋ (ArtXtal»), قۇرىلىس ماتەريالدارى («قتكسس») جانە جيىلىكتى رەتتەيتىن ەلەكتر جەتەكتەرىنىڭ ءوندىرىسى («Power Conversion Systems») بويىنشا سەرىكتەستەر بار. ال بيىل قۇنى 19,8 ملرد تەڭگە بولاتىن 10 جوبانى ىسكە قوسۋ جوسپارلانعان. ىسكە اسسا, 260-قا جۋىق جۇمىس ورنى اشىلماق.

سوڭعى جاڭالىقتار