قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى بولات ۇزاقوۆتىڭ رەجيسسەرلىك ساراپتاۋىندا ۇسىنىلعان قويىلىمدى تاسبولات وماروۆ قازاقشا سويلەتسە, سپەكتاكلدىڭ ساحنالىق شىرايىن اشقان سۋرەتشى – ەرلان تۇياقوۆ. راس, ءاۋ باستاعى مازمۇنى دا, ماقساتى دا قازاق تانىمىمەن اسا قابىسپايتىن پەسانى بۇگىنگى قازاقى قوعام, زامان كورىنىسىنە ساي قالىپتاعان رەجيسسەر, انا مەن بالا تاقىرىبىنىڭ قۇندىلىعى قاي ەل, قاي داۋىردە دە قۇلدىرامايتىندىعىن باسا ايتتى. ونىڭ سوزىنشە, وقيعانىڭ جەلىسى بالا مەن انانىڭ اراسىنداعى سەزىمگە نەگىزدەلگەن.
«بۇل سپەكتاكلدە ءبىزدىڭ قوعام ءۇشىن وزەكتى ماسەلەلەردىڭ ءبىرى سانالاتىن تاستاندى, جەتىم بالالار جانە جالعىزباستى انالار تاقىرىبى قامتىلعان. اتالعان قويىلىم بالالارىنىڭ بولاشاعى ءۇشىن بارىن بەرگەن انا تۋرالى. ءار ادامنىڭ ماڭدايىنا جازىلعان تاعدىرى بولادى. سول تاعدىردان ەشكىم قاشىپ قۇتىلا المايدى. سپەكتاكلدە انا بالالارى ءۇشىن جانكەشتى ارەكەتتەرگە بارادى. سەبەبى مەيىربان جۇرەك بالاسىن قانداي بولسا دا جاقسى كورەدى. ولاردىڭ ەرجەتكەندە جاقسى ءومىر سۇرگەنىن, ساپالى ءبىلىم العانىن قالايدى. سونىمەن قاتار ليريكالىق دراما بولعاندىقتان, ماحاببات تاقىرىبىنان دا اينالىپ وتە المادىق. ەر مەن ايەلدىڭ اراسىنداعى سەزىم ۋاقىت وتسە دە ەسكىرمەيدى, ماحاببات ەكەۋىنىڭ باسىن قوسادى» دەگەن بولات ۇزاقوۆ ءسوزىن ءارى قاراي ساباقتادى: «سپەكتاكلدە بارلىعى 10 اكتەر ونەر كورسەتتى. ءار ءارتىستىڭ قويىلىمدا كوتەرەتىن جۇگى بار. ولاردىڭ قارىم-قابىلەتى مەن سىرت كەلبەتى ساحناعا سايكەس كەلۋگە ءتيىس. سوندىقتان دا نەگىزگى كەيىپكەرلەر اتالعان تالاپتارعا ساي ىرىكتەلدى. سپەكتاكلىمىزدىڭ تاعى ءبىر جاڭالىعى – ايتۋلى قويىلىم بەلگىلى تەاتر جانە كينو اكتريساسى, قازاقتاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن ءارتىسى جانات چايكينانىڭ ساحناداعى جارتىعاسىرلىق شىعارماشىلىق عۇمىرىنا ءھام ءوزىنىڭ 70 جاسقا كەلگەن مەرەيتويىنا ارنايى دايىندالدى», دەدى رەجيسسەر.
بولات ۇزاقوۆ اتاپ وتكەندەي, شىنىمەن دە سپەكتاكلگە تەاتردىڭ سايدىڭ تاسىنداي سۇلۋ دا سىمباتتى, تالانتتى دا تارتىمدى ارتىستەرى تاڭدالىپتى. ولاردىڭ قاتارىندا كەڭەس نۇرلانوۆ, جانات چايكينا, التىناي نوگەربەك, سىرىم قاشقاباەۆ, امانجول مولداحمەت, زيباگۇل كارينا, باقىتگۇل باتىرحانوۆا, سامات بايىروۆ, اسحات سۇلتان جانە تەاتردىڭ تالانتتى جاس ارتىستەرى بار.
ءبىز تاماشالاعان قۇرام ويىنىندا ساحنا قايراتكەرلەرى – جانات چايكينا مەن كەڭەس نۇرلانوۆ تاندەمى ايرىقشا كوزگە ءتۇستى, كاسىبي شەبەرلىگىمەن كوپ ىشىنەن دارالاندى. ۇزاق جىلعى ساحنالىق تاجىريبە, سۇلۋلىق, ىشكى تەرەڭدىك, زيالىلىق, ءبارى-ءبارى ارتىستەر ويىنىندا ايشىقتالىپ, كەيىپكەرلەر ءساتتى بەينەلەنۋىمەن كوڭىلگە قوندى. اسىرەسە باستى رولدەگى اكتريسا جانات اڭسابايقىزىن ونەرسۇيەر جۇرتشىلىق تاجىريبەلى ساحنا شەبەرى رەتىندە سىيلاپ, قۇرمەت تۇتادى. جارتى عاسىردان استام ساحنالىق ومىرىندە ونەر يەسىنىڭ ۇلەسىنە تيمەگەن دۇنيەجۇزىلىك جانە وتاندىق كلاسسيكالىق دراماتۋرگيادا كەسەك بەينە جوقتىڭ قاسى دەسەك, ارتىق ايتپاعانىمىز. بۇل قويىلىمداعى فيلۋمەنا مارتۋرانو بەينەسى دە اكتريسا ويىنىندا ءساتتى كەسكىندەلدى.
«راس, رەجيسسەر شىعارمانى العاش ۇسىنعاندا ء«دال وسى قالپىندا قويساق, كورەرمەن ءتۇسىنىپ, قابىلداي قويار ما ەكەن؟» دەگەن دە ىشتەي كۇمانعا تولى وي بولدى. بىراق بولات قاسىمجان ۇلى سپەكتاكل سيۋجەتىن بۇگىنگى زامانعا لايىقتاپ قوياتىندىعىن, باستى پلانعا انا مەن بالا اراسىنداعى ۇلى سەزىم شىعاتىندىعىن جەتكىزگەندە, ىشتەگى كۇمان بىردەن سەيىلدى. دايىندىققا كىرىسىپ كەتتىك. ءتورت ايعا سوزىلعان تىڭعىلىقتى دايىندىقتان سوڭ «ايەل قۇپياسىن» كورەرمەندەرىمىزگە ۇسىنىپ ۇلگەردىك. جىلى قابىلدانعان سياقتى. جالپى, پسيحولوگيالىق ءرولدىڭ قاي-قايسىسى دا اكتەردى وسىرەدى عوي. وسى جاسىمدا ساراپتاعان كەيىپكەرىم فيلۋمەنا مارتۋرانونىڭ ورنى مەن ءۇشىن ءبىر توبە بولعانى انىق. بويىمداعى بالالارىما دەگەن بار ماحابباتتى وسى قويىلىم ارقىلى كورسەتۋگە كۇش سالدىم. ونى تالعامپاز كورەرمەن دە سەزگەن سياقتى», دەپ اكتريسا شىعارماشىلىق شەبەرحاناسىنان سىر اشتى.
ءيا, بۇل سپەكتاكلدە بۇگىنگى قوعام ءۇشىن وزەكتىلىگى باسىم تۇرعان تاستاندى, جەتىم بالالار جانە جالعىزباستى انالار تاقىرىبى قوزعالادى, ياعني ءبىز تاماشالاعان سپەكتاكلدە بۇگىنگى قوعامداعى وزەكتى تاقىرىپ قامتىلعان. قاي زاماندا بولسا دا ەل بولاشاعى وسكەلەڭ ۇرپاققا تىكەلەي بايلانىستى ەكەنى انىق. «تاربيە – تال بەسىكتەن» دەيدى حالقىمىز. سول ۇرپاقتى دۇنيەگە اكەلەتىن, وعان تاربيە بەرەتىن انالارىمىزدىڭ جاعدايى بۇل كۇندە قانداي؟ نەگە قوعامدا تاستاندى بالالار كوبەيدى؟ تۋا سالىپ سابيىنەن جەرىنەتىن بەزبۇيرەك انالار قايدان شىقتى؟ قازىرگى كەزدە جەتىم بالالار ۇيىندە قانشاما ءسابي انا مەيىرىمىن, انا قامقورلىعىن سەزىنبەي ءوسىپ كەلەدى. انانىڭ ايالى الاقانىنىڭ جىلۋىن سەزىنبەگەن بالا قاتىگەز بولىپ وسەدى. ونداي ۇرپاققا قارا شاڭىراق, تۋعان جەر, وتان دەگەن ۇعىمدار جات بولۋى مۇمكىن.
ءبىر جارىم ساعاتقا سوزىلعان قويىلىم بۇگىنگى قوعامنىڭ باستى دەرتىنە اينالعان وسى ماسەلەلەردى نەگىزگە الا وتىرىپ, انا مەن بالا اراسىنداعى قارىم-قاتىناستى قاۋزايدى, زاماننىڭ وزەكتى ماسەلەلەرىن ءسوز ەتەدى. ەدۋاردو دە فەليپپونىڭ «ايەل قۇپياسى» قويىلىمى ايەل تاعدىرىن قوزعايدى. ونىڭ كورگەن قيىنشىلىقتارى, تاعدىر تاۋقىمەتى تۋرالى تۋىندى. ول زاماننىڭ شىعارماسى ارقىلى بۇل زاماننىڭ ماسەلەلەرىن, جالعىزباستى انالاردىڭ مۇڭى, اكەسىز بالالاردىڭ جايى, قوعامداعى قاراپايىم ادامداردىڭ قۇقىنىڭ قورعالۋى تۋرالى ايتادى. ەڭ باستىسى, ادامگەرشىلىك بيىگىندەگى ارەكەتتەر دارىپتەلىپ, سوڭىندا مەيىرىم مەن ماحاببات ۇستەمدىك قۇرادى. بىزدىڭشە, سپەكتاكلدىڭ كورەرمەنگە ۇسىنعان باستى تارتۋى دا, تابىسى دا وسى بولسا كەرەك.
