مەديتسينا • 16 ماۋسىم, 2024

قاتەرلى ىسىكپەن الىسقان

230 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

ۇلتتىق عىلىمي ونكولوگيا ورتالىعىنىڭ دارىگەرى, توراكالدى ۇلتتىق عىلىمي ونكولوگيا ورتالىعىنىڭ دارىگەرى, توراكالدى حيرۋرگ, ونكولوگ نۇرتاس قاليبەكوۆ وكپە اۋرۋلارىن ەمدەۋگە­ ماماندانعان. وسى ورتالىقتا 15 جىلدان بەرى ەڭبەك ەتەتىن مامان­ ىزدەنىستەن قول ۇزبەيدى. قال-قادىرىنشە وكشەلەپ كەلە جاتقان جاستارعا تۇيگەن-بىلگەنىن ايتىپ وتىرۋدان جىلاقپايدى.

قاتەرلى ىسىكپەن الىسقان

نۇرتاس قاليبەكوۆتىڭ مەديتسينانى تاڭداۋىنا العاش اناسى وي سالىپتى. سونى ساناسىنا قۇيىپ العان ويىن بالاسى وسە كەلە بالا ارمانىنان اينىماپتى.

– ءوزىم شىعىس قازاقستان وبلىسى­ زايسان قالاسىنىڭ تۋماسىمىن. بالا كۇنىمدە انام «سەن ءتۇبى دارىگەر بولا­سىڭ, سەنىڭ بولمىسىڭ, مىنەزىڭ دارىگەرگە كەلەدى» دەپ ايتاتىن. سودان دارى­­گەرلىككە ەرتە جاستان اۋەس بول­­دىم. انە-مىنە دەگەنشە, استاناداعى مەديتسينا ۋنيۆەرسيتەتىنە وقۋعا ءتۇستىم. ۋنيۆەرسيتەتتەگى العاشقى جىلدار مەن اقىلى نەگىزدە وقىعان سوڭ با, ايەۋىر قيىن بولدى. وقۋدى ورتا جولدان ۇزسەم بە ەكەن دەگەن وي كەلدى. جاقىندارىمنىڭ قولداۋىمەن ايتەۋىر جيناقتالىپ, وقۋىمدى جالعاستى­رۋعا بەل بۋدىم. جوعارى كۋرستا حيرۋرگيا سالاسىن تاڭدادىم. سول كەز 7 كۋرستا ەمحانانىڭ شۇعىل حيرۋرگيا­سىندا كەزەكشىلىككە ءتۇسىپ, وپەراتسيالاردى كورىپ, ۇيرەنىپ ءجۇردىم. ينتەرناتۋرانى ءتامامداپ, ديپلوم العان سوڭ, رەزيدەنتۋرادا وقىدىم. ول كەزدە وسى ونكولوگيا ورتالىعى رەسپۋبليكالىق شۇعىل مەديتسينالىق كومەك اۋرۋحاناسى ەدى. وسىندا سالاعا داعدىلانىپ, ماماندىقتى تەرەڭىرەك زەردەلەي باستادىم. اسان جەكسەمباەۆ سەكىلدى بىلگىر پروفەسسوردىڭ ءتالىمىن الدىق, – دەيدى ن.قاليبەكوۆ.

2015 جىلى مەكەمە ۇلتتىق عىلىمي ونكولوگيا ورتالىعى بولىپ بەكىگەندە, باسشىلىق دارىگەرلەردى بولەك-بولەك باعىتقا نۇسقاعان. سوندا نۇرتاس قاليبەكوۆ وكپە, وڭەش وبىرى باعىتىن تاڭداپ, بولىمدە الەكساندر ديگاي سىندى بىلىكتى دارىگەرلەردىڭ شاراپاتىن كورگەن. وسىلايشا, كەيىپكەرىمىز العاشىندا تەك پاتسيەنتتىڭ ءىش, ءوت قۇرىلىستارىنا وپەراتسيا جاساسا, 2015 جىلدان كەيىن كەۋدە قۋىسىنا وپەراتسيا جاساۋعا داعىدىلانا باستاعان. ءسويتىپ ءجۇرىپ, كورەيا, يزرايل جانە باسقا دا ەۋروپا ەلدەرىندە تاجىريبەسىن شىڭداۋعا بارعان.

– وكپە وبىرى – وتە كۇردەلى اۋرۋ­­­­لاردىڭ ءبىرى. ناۋقاستار وتە كوپ. بىلتىر بىزگە 130 ناۋقاس كەلسە,­ سو­نىڭ ىشىندە 70 ناۋقاستان وكپە وبىرى­ انىقتالىپ, ولارعا وپەراتسيا­ جاسا­دىق. باسقاسى, قاتەرسىز ىسىك, تۋبەر­­كۋلەزگە شالدىققاندار ەدى. ولارعا دا جاردەمدەستىك. قازىرگى وپەراتسيالار بۇرىنعىداي ەمەس, ءبىراز شيرا­عان. شەتەلدىك وزىق تاجىريبەنى پايدالانامىز. سالا جىلدان جىلعا جەتى­­­لىپ كەلەدى. ءار ناۋقاستى ءوزىمنىڭ تۋسىم­داي كورەمىن. ەگەر مەنىڭ تۋىس­تارىم وسىنداي جاعدايعا تاپ بولسا, نە ىستەر ەدىم دەگەن ساۋالدى وزىمە قويا­مىن. توراكالدى حيرۋرگياعا كەلگەندە ەڭ ءبىرىنشى شاعىن وپەراتسيا جاسادىق. وعان 6 ساعات جۇمساعانبىز. سوندا قاسىمداعى حيرۋرگ «بۇرىن جاساعانسىڭ با» دەپ سۇراعان. «جوق», دەپ ءبىرىنشى رەت جاساپ جاتقانىمدى ايتقان ەدىم, ول تاڭقالدى. التى جىل ءوتتى, الگى پاتسيەنت ءالى كۇنگە حابارلاسىپ تۇرادى. وكپەنىڭ تامىرلارى ۇلكەن بولادى. ول قاناپ كەتسە قيىن. 10-20 سەكۋندتىڭ ىشىندە تامىردى ۇستاپ قالۋ كەرەك بولادى. الگى وپەراتسيادان كەيىن اراعا شامامەن ەكى اي سالىپ, تۋرا سونداي جاعدايدا تاعى ءبىر ناۋقاس كەلدى. وپەراتسيا كەزىندە قان كەتتى. تامىردى لەزدە قىسىپ ۇستاپ ۇلگەردىك. پاتسيەنتتىڭ قان قىسىمى 40-قا ءبىر-اق ءتۇستى. سوندا سەكتور مەڭگەرۋشىسى مەيرام اسقار ۇلى ءبارى دۇرىس ەكەنىن ايتتى. مەن تامىردى قىسىپ تۇرىپ, باسقا ءبىر تۇستى كەسكەندە قولىمدى قوسا ءتىلىپ ءوتىپپىن. سول كەزدە مەڭگەرۋشىمىز قولىڭدى ال ەندى مەن قىسايىن دەسە, تامىردى تاس قىلىپ ۇستاعان مەن الاقاندى ازەر اشقانمىن. قولىمنان قان ساۋلاپ جاتىر. وپەراتسيا ءساتتى اياقتالىپ, وپەراتسيادان كەيىن كەسىلگەن قولىمدى تىككەنىمىز بار,– دەپ ەڭبەك جولىنداعى العاشقى جىلدارىن ەسكە الدى ن.قاليبەكوۆ.

وسى جاعدايدان كەيىن تاجىريبەلى حيرۋرگ ۇرەيلەنبەي, كەرىسىنشە, شىنى­عىپ, قايتا وپەراتسيا جاساۋعا كىرىسە باستاعان. قازىر جىلىنا شامامەن 150-گە جۋىق وپەراتسيا جاسايدى. دارىگەر قاتەرلى ىسىك نەعۇرلىم ەرتە ساتىدا انىقتالسا, ەمى جەڭىلىرەك بولاتىنىن ايتادى. ياعني پاتسيەنتتىڭ ءومىرىن ۇزارتۋعا مۇمكىندىك كوبىرەك بولادى. ال ىسىك اسقىنعان بولسا, جاع­داي قيىن. مۇنىڭ بارلىعىن دارى­گەرلەر ­پا­تسيەنتكە, تۋىستارىنا بايىپ­پەن ناقتى ءتۇسىندىرىپ ايتادى. ن.قاليبەكوۆ­­تىڭ ايتۋىنشا, قاتەرلى ىسىك جاستاردا اگرەس­­­سيۆتى تۇردە وتەدى. تەز تارالادى. ولار­عا دارىگەر حاباردى ايتاردا ەرىك-جىگەرىن جيىپ, ءوزىن بارىنشا سالماقتى ۇستاۋعا تىرىسادى. 

كەيىپكەرىمىز جارى مەرۋەرت كالي­بە­كوۆامەن ءبىر توپتا وقىپتى. قازىر ۇلگىلى وتباسى ءتورت بالا تاربيە­لەپ وتىر. مەرۋەرت قالالىق ونكولوگيا ورتالىعىندا ساۋلەلىك دياگنوستيكا دارىگەرى. نۇرتاس قاليبەكوۆ مىنەزى سالماقتى, ارتىق-اۋىس سويلەمەيتىن ۇلكەن ۇلىنا «سەن ءتۇبى دارىگەر بولاسىڭ, سەنىڭ بولمىسىڭ, مىنەزىڭ دارىگەرگە كەلەدى» دەپ كەزىندە ءوز اناسى ايتقان ءسوزدى قايتالاپ وتىرادى ەكەن. بىراق اكەسىنىڭ جۇمىستان كەش كەلەتىنىن, كەيدە ءتۇن جارىمدا جۇمىسقا باراتىنىن كورىپ-ءبىلىپ جۇرگەن بالا دارىگەر بولۋعا قازىردەن جۇرەكسىنەتىن كورىنەدى. ءبىر جاعى اكەسىنىڭ تالاي ادامنىڭ جۇرەگىنە ءۇمىت ۇيالاتقان دارىگەر ەكەنىن تۇسىنەتىندەي.

سوڭعى جاڭالىقتار