قوعام • 04 ماۋسىم, 2024

جاز جابىرقاتپاسىن دەسەك...

152 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

دەرەككە جۇگىنسەك, 2022 جىلعى شومىلۋ ماۋسىمىندا 242 ادام كوز جۇمعان, ونىڭ 77-ءسى ءجاس­وسپىرىم ەكەن. جانتۇر­شى­گەرلىك ستاتيستيكا كىمدى دە بولسىن ويلاندىرماي قويمايدى.

جاز جابىرقاتپاسىن دەسەك...

سۋرەتتى تۇسىرگەن – ەرلان ومار, «EQ»

وتكەن جىلى وڭىردە شو­مىلۋ ماۋسىمى كە­زىندە بەس تۇرعىن با­قيلىق بولدى. وكىنىشكە قاراي, مەرت بولعانداردىڭ ىشىندە ءۇش ءجاسوسپىرىم بار. ءۇش ءۇيدىڭ ءۇمىتى ەرتە ءسوندى.

بىلتىر جاسوركەن اۋىلىندا بولعان قايعىلى جاعداي تالاي جانعا اۋىر ءتيدى. جەتى جاسار نەمەرەسىن قۇتقارماق بولعان الپىستان اسقان قاريا دا تاۋ سۋىنىڭ ەك­پىنىنە شىداس بەرمەي ومىرمەن قوش ايتىسقان ەدى...

بيىلعى شومىلۋ ماۋسىمىنا دايىندىق جۇمىستارى ويدا­عىداي جۇرگىزىلدى مە؟ توتەنشە جاعدايلار دەپارتامەنتى جۇ­مىس­تى جۇيەلەپ ۇلگەردى مە؟ سۋ ايدىندارى ماڭىنداعى جاع­داي قالاي؟ ماماندار كەز كەلگەن جاعدايعا ساقاداي ساي دايىن با؟

رەسمي دەرەككە جۇگىنسەك, وڭىردە گيدروگرافيالىق ساناتقا ەنگەن جۇزدەن استام وزەن مەن 112 توعان ورنالاسقان. شومىلۋ ماۋسىمى كەزىندە وسى وزەندەر مەن توعاندارعا باراتىندار از ەمەس. شىلىڭگىر شىلدەدە كەيبىر تۇرعىندار ەسكەرتۋ جازبالارعا دا قاراي بەرمەيدى... كىسى شى­عىنى بولماۋى ءۇشىن جان-جاقتى ازىرلىك كەرەك ەكەنى ايتپاسا دا تۇسىنىكتى.

«سۋ ايدىندارىنداعى پرو­في­لاكتيكالىق ءىس-شارالارعا تۇ­راقتى تۇردە تارتىلاتىن وبلىس اۋماعىنداعى ۆولونتەرلىك ۇيىمداردىڭ باسشىلارى مەن ۇيلەستىرۋشىلەرى ساناتىنداعى ازاماتتار وبلىستىق توتەنشە جاعدايلار دەپارتامەنتىندە دايار­لىق كۋرسىنان ءوتتى. كۋرس­قا جالپى سانى 59 ادام تارتىل­عانىن ايتا كەتكەن ءجون. ولارعا ما­ماندار وزدەرى بىلەتىن دۇنيەنى تولىقتاي ۇيرەتتى.

وڭىردەگى سۋ ايدىندارىنىڭ قاۋىپتى ۋچاسكەلەرىندە كىسى شى­عىنى ورىن الۋ دەرەكتەرى, ولار­­دىڭ سەبەپتەرى جانە وقي­عاعا ىقپال ەتكەن ءمان-جاي­لار كورسەتىلگەن 360 ەسكەرتۋ بەلگى­لەرىنە جانە 8 كورنەكى ستەندكە تۇگەندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلدى. باق جانە الەۋمەتتىك جەلىلەر ارقىلى نەگىزگى قاۋىپسىزدىك شا­رالارىنىڭ تالاپتارى تۇ­راقتى تۇردە تۇرعىندار نازارىنا ۇسى­نىلىپ جاتىر.

شومىلۋ ماۋسىمى باس­تال­عانعا دەيىن جاعاجايلاردىڭ تومەنگى قاباتىن تەكسەرۋ, ارنايى قالتقىلار مەن ەسكەرتۋ بەلگىلەرى, ۇگىت-ناسيحات ستەندتەرىن قويۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلەتىن بولادى», دەيدى وبلىستىق توتەنشە جاعدايلار دەپارتامەنتىنىڭ باسشىسى ارمان توقانوۆ.

ا.توقانوۆتىڭ ايتۋىنشا, قازىرگى كەزگە دەيىن ءۇش جاعا­جايدىڭ ءتۇبىن تەكسەرۋ جۇمىسى تالاپقا ساي جۇرگىزىلگەن ەكەن. ال وڭىردەگى سۋ ايدىندارىنىڭ 16-سىندا شومىلۋعا رۇقسات بەرىلىپتى. سونداي-اق وبلىستىق ءماسلي­حاتتىڭ 2019 جىلعى شە­شىمىنە سايكەس ششومىلۋعا تىيى­م سالىناتىن ورىندار ءتىزىمى انىق­تالعان.

شىنى كەرەك, شومىلۋ ماۋسىمى كەزەڭىن ادام شىعىنىنسىز وتكىزۋ سوڭعى جىلدارى مۇڭعا اينالىپ تۇر. ارينە, وتكىر ما­سەلەگە كەلگەندە جەرگىلىكتى تۇر­عىنداردىڭ وزدەرى دە قاتە­لىككە بوي الدىرىپ جاتاتىنى انىق. بالالاردىڭ قاراۋسىز قالۋى سالدارىنان ورىن العان قاي­عىلى وقيعالار دا از ەمەس. ايت­كەنمەن, قۇزىرلى ورگاندار شومىلۋ ماۋسىمى كەزىندە تۇر­عىندارعا قاۋىپسىزدىك شارالارىن تولىققاندى تۇسىندەرگەننەن ەشكىمنىڭ ۇتىلمايتىنى ءسوزسىز.

«ەلدى مەكەندەردە تۇرعىن ۇيلەرگە جاقىن ماڭدا اعاتىن سۋارمالى ارنالاردىڭ قاۋىپتى ۋچاسكەلەرىنىڭ جيەگىن قورشاعان ءجون. تۇرعىندارعا قولجەتىمدى شومىلاتىن ورىنداردى جاعا­جاي رەتىندە قالىپتاستىرۋ ما­سەلەسىن پىسىقتاپ, ولاردىڭ سانىن ارتتىرۋعا نازار اۋدارۋىمىز كەرەك.

بۇدان بولەك, شومىلۋعا قا­ۋىپتى ورىندارعا پوليتسيا قىز­مەتكەرلەرى مەن ۆولونتەرلەردى تارتا وتىرىپ, كۇندەلىكتى نەگىزدە پروفيلاكتيكالىق-رەيد­تىك ءىس-شارالاردى جۇرگىزۋ جۇمىس­تا­رىن مىقتاپ قولعا العان ءلازىم. سوندا عانا ءبىز كىسى شىعىنىن بولدىرماۋعا قولدان كەلگەنشە ىقپال ەتەمىز», دەيدى دەپارتامەنت باسشىسى.

قالاي دەسەك تە سۋعا شومىلۋ ماۋسىمىندا تەك جامبىل وبلىسىندا عانا ەمەس, باسقا وڭىر­لەردە دە قايعىلى وقيعالار ءجيى تىر­كەلىپ جاتادى. وتكەن جىلى بەس ادامنىڭ ومىرمەن قوش ايتىسقانى كىمدى دە بولسا وي­­لاندىرسا كەرەك. وسى جىلى جامبىلدىق شەندىلەر شو­­مىلۋ ماۋسىمىن تراگەدياسىز وتكىزە الا ما؟ كىم ءبىلسىن... بەل­گىلىسى, ازىرگە جاۋاپتى مەكەمەلەر دايىن­دىق جۇمىستارىنا مىق­تاپ كىرىسىپ كەتتى.

 

جامبىل وبلىسى 

سوڭعى جاڭالىقتار