سۋرەتتى تۇسىرگەن – رۋسلان كادىروۆ
بيىل كارتوپ پەن مايلى داقىل, ونىڭ ىشىندە ماقسارى, كۇنباعىس داقىلى جانە زىعىر دا وسىرىلمەك. باقشالىق داقىل سەبۋ جۇمىستارى دا بەلگىلەنگەن جوسپارعا سايكەس ورىندالادى. باعالى داقىل سانالاتىن قانت قىزىلشاسىنا ارنالعان القاپ كولەمى – 700 گەكتار. 500 گەكتارىن – «قىزىلشوقى» جشس, 100 گەكتارىن – «زارينا» شارۋا قوجالىعى, 100 گەكتارىن «ابىقان» شارۋا قوجالىعى ەكپەك. «كوكسۋ قانت زاۋىتى» ارقىلى قاجەتتى تۇقىم الىنعان. سارىباستاۋ اۋىلدىق وكرۋگىنە قاراستى «قىزىلشوقى» جشس ەڭبەككەرلەرى قانت قىزىلشاسىنىڭ تۇقىمىن سەبۋدى باستاعان.
اۋداندا 48 مىڭ گەكتار ىلعال جابىلىپ, جوسپار 100 پايىزعا ورىندالعان. سونىمەن بىرگە تىرمالاۋ مەن جەر جىرتۋ جۇمىستارى دا ءوز دەڭگەيىندە ءجۇرىپ جاتىر. جازدىق ماساقتى ءداندى داقىلدار دا سەبىلىپ جاتىر. كوكتەمگى دالا جۇمىستارىنا 94 شارۋا قوجالىعىنان 868 توننا كەپىلدى جانار-جاعارمايعا ءوتىنىم بەرىلگەن. ءار ءليترى 250 تەڭگەدەن بەلگىلەنىپتى. بۇگىندە 366 تونناعا كەلىسىمشارت جاسالىپ, 93,5 تونناسى الىنعان.
بيىلعى ونىمگە قاجەت مينەرالدى تىڭايتقىشتار كولەمى – 8513,1 توننا. 508,7 تونناسى – جازدىق بيدايعا, 7 947,4 تونناسى – جازدىق ارپاعا, 57,0 تونناسى جۇگەرىگە ارنالعان. قازىر اۋداندا 15 شارۋا قوجالىعى 1 183 توننا مينەرالدى تىڭايتقىشقا قولجەتكىزىپتى. اۆانستىق تولەم ارقىلى 14 شارۋا قوجالىعى 959 توننا وتاندىق مينەرالدى تىڭايتقىشقا ءوتىنىم بەرگەن.
بۇدان سوڭ سارىبۇلاق اۋىلدىق وكرۋگىنە قاراستى قارابايتال بولىمشەسىندەگى «ادال» جەكە شارۋا قوجالىعىنىڭ قايناعان تىرشىلىگىن كوردىك. شارۋاشىلىق ەڭبەككەرلەرى جۇمىستى قىزدىرىپ جاتىر. قىستان امان شىققان ءتورت ت ۇلىك بەتكەيدەگى كوككە اۋىز سالىپتى. شەتىنەن تولدەپ جاتقان قوي-ەشكىنىڭ قاسىندا قۇلدىراڭداعان قوزى-لاق اسىر سالىپ ويناقتاپ ءجۇر. شارۋاشىلىق جەتەكشىسى ەركىن سادىقبەكوۆتىڭ ايتۋىنشا, قوجالىقتىڭ قۇرىلعانىنا 23 جىل بولعان. سودان بەرى ەڭبەكتەنىپ, شارۋاشىلىقتىڭ كەرەگەسىن كەڭەيتىپ كەلەدى.
ولار نەگىزىنەن مال جانە ەگىن شارۋاشىلىعىمەن اينالىسادى. 12 ادام ەڭبەك ەتەدى. وزدەرىندە بار جەر كولەمى – 1800 گەكتار, ونىڭ 1100 گەكتارى – جايىلىمدىق جەر. ءتورت ت ۇلىككە قاجەت قىسقى ازىق تا وسى القاپتا ازىرلەنەدى. بارلىعى 700 گەكتار جەردە جازدىق, كۇزدىك ارپا-بيداي وسىرىلەدى. سونداي-اق 500-دەن استام ۇساق مال, 400-دەن اسا جىلقى, 300-دەن اسا ءىرى قارا باعىلىپ جاتىر. اۋىل شارۋاشىلىعى جۇمىستارىن اتقاراتىن تراكتور, كومباين, «كاماز» سياقتى تەحنيكا تۇرلەرىنەن دە كەندە ەمەس, ولار ليزينگ ارقىلى جاڭالانىپ وتىرادى.
«شىنى كەرەك, ءبىز ءۇشىن كۇز بەن قىس جايلى ءوتتى. جەم-شوپتەن تارشىلىق بولعان جوق. مال قوڭدى شىقتى. تولدەتۋ ناۋقانى دا ويداعىداي. كوپ ۇزاماي ول دا اياقتالادى. دالا توسىندە ەگىس جۇمىستارى ءجۇرىپ جاتىر. جەردەگى ىلعال جەتكىلىكتى. وعان وتكەن كۇز بەن بيىلعى كوكتەمگى اۋا رايىنىڭ قالىپتى بولۋى وڭ اسەرىن تيگىزدى. سوندىقتان وسى جىلى ءونىم مول الامىز دەگەن سەنىمدەمىز. بىزدەگى جۇمىسشىلاردىڭ ءبارى وسى وڭىردەن. جالاقىسى ۋاقتىلى بەرىلەدى. تۇراتىن جەرلەرى دە بار. وندا ادامعا قاجەتتى جاعدايدىڭ ءبارى جاسالعان. ءۇش مەزگىل تەگىن تاماقپەن قامتاماسىز ەتىلەدى», دەيدى ەركىن جۇمان ۇلى.
وكىنىشكە قاراي, مال تەرىسىن وتكىزەتىن ورىن جوق, سول سەبەپتى تەرىنى جەرگە كومەمىز نەمەسە ورتەيمىز دەيدى.
«ارينە, دايىن شيكىزاتتىڭ وسىلاي جارامسىز بولىپ جاتقانىنا ءىشىمىز اشيدى. بىراق امال قانشا؟ شارۋاشىلىعىمدى ودان ءارى ورىستەتكىم كەلەدى. تەك جەر تارلىق ەتەدى. وسى ماسەلە وڭتايلى شەشىمىن تاپسا عوي دەپ ارماندايمىن», دەيدى شارۋاشىلىق يەسى.
سارىبۇلاق اۋىلدىق وكرۋگىنىڭ اكىمى ەركەبۇلان جارمۇحامبەت ۇلى 2023 جىلدىڭ ناتيجەلى اياقتالعانىن, مول ءونىم الۋدى بيىل دا ماقسات تۇتىپ وتىرعاندارىن, سول سەبەپتى ءار كۇندى قالت جىبەرمەي, جىلدى جەمىستى اياقتاۋدان ءۇمىتتى ەكەندەرىن, مال تولدەتۋ ناۋقانىنىڭ كوڭىل كونشىتەرلىك دەڭگەيدە ءوتىپ جاتقانىن اڭگىمە وزەگىنە اينالدىردى. وكرۋگتەگى 58 110 گەكتاردىڭ 3 565 گەكتارى ەگىستىك, قالعانى جايىلىمدىق پەن شابىندىققا ارنالعان. بارلىعى 33 شارۋا قوجالىعى بار. وندا جۇزدەن اسا ادام ەڭبەك ەتەدى.
شارۋاشىلىقتار نەگىزىنەن مال ءوسىرىپ, ەگىن ەگۋمەن شۇعىلدانادى. بۇگىنگە دەيىن 1 465 گەكتارعا كۇزدىك بيداي ەگىپ تاستاعان اۋىل ديقاندارى 2 100 گەكتارعا ارپا تۇقىمىن سەپپەك. اۋىلدىق وكرۋگتە 2 مىڭنان اساتىن ءىرى قارا بار, ونىڭ مىڭنان استامى – انالىق باس. سونداي-اق 25 مىڭنان استام شوپاناتا, 1 560 باس قامباراتا ت ۇلىگى بار.
جەتىسۋ وبلىسى
