سۋرەتتەردى تۇسىرگەن – جەڭىس ىسقاباي
قحا-نىڭ الداعى 30 جىلدىعى اياسىندا وڭىردە ءتۇرلى ءىس-شارا ۇيىمداستىرىلىپ جاتىر. سونىڭ ءبىرى وسى – كەلەلى كەزدەسۋ. وعان ەتنومادەني جانە قوعامدىق بىرلەستىكتەردىڭ باسشىلارى, قحا مۇشەلەرى مەن جاستار قاناتى قاتىسىپ, قازاق حالقىنا دەگەن قۇرمەتىن جەتكىزدى. سەسسيا شەڭبەرىندە قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ «بىرلىك. جاسامپازدىق. ورلەۋ» اتتى XXXIII سەسسياسىندا مەملەكەت باسشىسىنىڭ العا قويعان مىندەتتەرى تۋرالى وبلىستىق ارداگەرلەر كەڭەسىنىڭ توراعاسى ەرمەك كەلەمسەيىت, «سلاۆيان قوزعالىسى» قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ توراعاسى ناتاليا بەليك, قازاقستان ۇيعىرلارى رەسپۋبليكالىق ەتنومادەني ورتالىعى فيليالىنىڭ جەتەكشىسى تۋرگان زايتوۆ, وبلىستىق كورەي ەتنومادەني بىرلەستىگى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ۆلاديمير لي پىكىر ءبولىستى.
سپيكەرلەر قحا-نىڭ قوعامداعى بىرلىك پەن كەلىسىمدى نىعايتۋداعى, مەملەكەتتىك ءتىلدى دامىتۋ جونىندەگى شارالاردىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋداعى رولىنە ەرەكشە توقتالىپ, وبلىستىق اسسامبلەيا جۇزەگە اسىرىپ جاتقان بىرقاتار ۆولونتەرلىك جوبا تۋرالى ايتىپ بەردى. ءوز كەزەگىندە ناتاليا بەليك دوستىق ۇيىندە وبلىس اكىمىنىڭ تاپسىرماسىمەن قحا مۇشەلەرىنىڭ ءوتىنىشى ەسكەرىلىپ, شتات بىرلىگى بولىنگەنىن, سونىڭ ناتيجەسىندە قازاق ءتىلىنىڭ تەگىن كۋرستارى اشىلعانىنا العىس ءبىلدىردى. ەندى وقۋ كابينەتى لينگافوندىق جابدىقتارمەن قامتاماسىز ەتىلسە دەگەن تىلەگىن جەتكىزدى. بەيبىت يساباەۆ بۇل ۇسىنىستى قولدايتىنىن ايتتى.
جيىن بارىسىندا ەتنومادەني جانە قوعامدىق بىرلەستىكتەر وكىلدەرى مەن قحا مۇشەلەرىنە سۋ تاسقىنىنان زارداپ شەككەن وڭىرلەردىڭ تۇرعىندارىنا بەلسەندى كومەك كورسەتكەنى ءۇشىن العىسىن ءبىلدىردى. ول قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ «بىرلىك. جاسامپازدىق. ورلەۋ» اتتى XXXIII سەسسياسىندا ەل پرەزيدەنتى ەتنومادەني بىرلەستىكتەر مەن قحا قۇرىلىمدارى وكىلدەرىنىڭ سۋ تاسقىنىنا قارسى كۇرەسكە جانە زارداپ شەككەندەرگە كومەك كورسەتۋگە قوسقان ۇلەسىن ەرەكشە اتاپ وتكەنىن ەسكە سالدى.
ءوڭىر اكىمى ءباسپاسوز قىزمەتىنىڭ مالىمەتىنشە, ەتنوس وكىلدەرىنىڭ «جۇرەكتەن – جۇرەككە» اكتسياسى مەن «قايىرىمدىق كەرۋەنى» جوباسى اياسىندا جەتىسۋ وبلىسىنان سۋ تاسقىنىنان زارداپ شەككەندەرگە جالپى سوماسى 99 ملن تەڭگەگە 260 توننا ازىق-ت ۇلىك, كيىم-كەشەك جانە ءبىرىنشى كەزەكتەگى قاجەتتى زاتتار جىبەرىلگەن. سونداي-اق قازاقستان حالقىنىڭ بىرلىگى كۇنى اياسىندا العاش رەت وتكىزىلگەن قايىرىمدىلىق جارمەڭكەسىندە «جاستار» ساياباعىندا وقۋشىلار مەن ستۋدەنتتەردىڭ قولدان جاسالعان بۇيىمدارى, قولونەرى مەن اۆتورلىق سۋرەتتەرى 2 ملن 715 مىڭ تەڭگەگە ساتىلدى. سونىمەن بىرگە وبلىس تۇرعىندارىنان «دەمەۋ» قايىرىمدىلىق قورىنىڭ شوتىنا 170 ملن 600 مىڭ تەڭگە جىبەرىلدى. «Alacem» تسەمەنت زاۋىتى 1 مىڭ توننا تسەمەنت جولدادى.
وبلىس اكىمى سوزىندە اسسامبلەيا جۇمىسىندا رۋحانياتتى دامىتۋعا, وتباسىلىق قۇندىلىقتاردى ناسيحاتتاۋعا ۇلكەن ءمان بەرىلىپ كەلە جاتقانىن اتاپ ءوتتى.
«پرەزيدەنت بالالاردىڭ قاۋىپسىزدىگى مەن قۇقىقتارىن قورعاۋعا ەرەكشە كوڭىل بولەدى. ءبىزدىڭ باستى مىندەتىمىز – بالالارعا پسيحولوگيالىق جانە باسقا دا باعىتتاردا كومەك كورسەتۋ, بۋللينگتىڭ, كامەلەتكە تولماعاندارعا قاتىستى زورلىق-زومبىلىقتىڭ الدىن الۋ. وسىعان بايلانىستى وبلىستا «ادەپ-قۇقىقتىق جۇمىس جونىندەگى مەنتور» جوباسى قولعا الىندى, ول وتكەن جىلدان باستاپ تالدىقورعان قالاسىندا, ال بيىلعى قاڭتاردان باستاپ پانفيلوۆ اۋدانىندا جۇزەگە اسىرىلىپ كەلەدى. پوليتسيا دەپارتامەنتىنىڭ دەرەكتەرىنە قاراعاندا, بۇگىنگى كۇنى وبلىس ورتالىعىنىڭ مەكتەپتەرىندە بالالار تاراپىنان جانە ولارعا قاتىستى قۇقىق بۇزۋشىلىقتار سانى 24-تەن 8-گە تومەندەگەن, ياعني سايكەس كەزەڭمەن سالىستىرعاندا 3 ەسە ازايدى. وسىعان بايلانىستى سىزدەردى وسى جوباعا بەلسەندى قاتىسۋعا, وسكەلەڭ ۇرپاقتىڭ تاربيەسىنە, بالالاردىڭ قارىم-قاتىناسىنداعى زورلىق-زومبىلىقتى جويۋعا ۇلەس قوسۋعا شاقىرامىن. ءبىز ءوز تاراپىمىزدان 1 قىركۇيەكتەن باستاپ تەكەلى قالاسى مەن 8 اۋداننىڭ ورتالىقتارىنداعى مەكتەپتەردە وسى جوبانى جۇرگىزۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز», دەدى ب.يساباەۆ.
سول سياقتى ول 2025 جىلى قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ قۇرىلعانىنا 30 جىل تولاتىنىن, مەرەيتويلىق ءىس-شارانىڭ قۇرمەتىنە كەشەندى ءىس-شارالار جوسپارىن ازىرلەۋ قاجەتتىگىن ايتىپ, وبلىستىق قحا مۇشەلەرىنە ۇسىنىسىن جەتكىزدى. دوستىق ۇيىنە اعىمداعى جوندەۋ جۇرگىزىلەتىنىن, ونى قىركۇيەككە دەيىن اياقتاۋ جوسپارلانىپ وتىرعانىن ايتتى.
«ۇلتتىق كوستيۋمدەرگە قاتىستى وتىنىشتەرىڭىز دە نازاردان تىس قالعان جوق. وعان 20 ملن تەڭگە ءبولىندى, مەردىگەر انىقتالدى, جۇمىس باستالدى. سونىمەن قاتار كۇزدە «جاستار» ساياباعىندا دوستىق اللەياسى پايدا بولادى, ورنىن بەلگىلەدىك, قىركۇيەك-قازان ايلارىندا قىلقان جاپىراقتى اعاشتار وتىرعىزامىز», دەگەن وبلىس اكىمى اۋدان, قالا اكىمدەرىنە, وبلىستىق قوعامدىق دامۋ باسقارماسىنىڭ باسشىلىعىنا, باسقا دا جاۋاپتى تۇلعالار مەن ۇيىمدارعا ساراپشىلاردى, ەتنومەدياتورلاردى, قوعامدىق ۇيىمداردىڭ وكىلدەرىن, قوعامدىق پىكىر كوشباسشىلارىن تارتا وتىرىپ, قوعامدا ەتنوستىق الاۋىزدىققا جول بەرمەۋ اتموسفەراسىن قالىپتاستىرۋ شارالارىنا ەرەكشە نازار اۋدارۋدى تاپسىردى. اسىرەسە شالعاي اۋدانداردا دوستىق پەن ەتنوسارالىق كەلىسىمنىڭ ماڭىزدىلىعى تۋرالى بەلسەندى اقپاراتتىق جۇمىستى جالعاستىرۋ قاجەت, سونداي-اق تۇتاستاي العاندا قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىن دامىتۋدىڭ 2022-2026 جىلدارعا ارنالعان تۇجىرىمداماسى شەڭبەرىندە قارقىندى جۇمىس ىستەۋ كەرەك.
ء«بىزدىڭ بىرلىگىمىز ءبىر-بىرىمىزگە قۇرمەتپەن قاراۋدان قالىپتاسادى. ءبىر-ءبىرىمىزدىڭ ءتىلىمىزدى, مادەنيەتىمىزدى مەڭگەرە وتىرىپ, ءبىز رۋحاني بايىپ, بەرەكەمىز كۇشەيىپ, دۇنيەتانىمىمىزدى كەڭەيتە تۇسەمىز. ءبارىمىز ەلىمىزدە سالتانات قۇرعان بەيبىتشىلىك پەن كەلىسىمدى ساقتاۋىمىز كەرەك. بۇل قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ ۇلتتىق ساياسات سالاسىنداعى ءرولى بۇدان بىلاي دا ارتا تۇسەتىنىن بىلدىرەدى.
وسى ورايدا ءسىز بەن بىزگە وسى ميسسيانى ورىنداۋدا جانە مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرمالارىن ىسكە اسىرۋدا ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىك ارتىلادى», دەپ تۇيىندەدى ءسوزىن ب.يساباەۆ.
سەسسيا سوڭىندا وڭىردەگى قوعامدىق كەلىسىم مەن بىرلىكتى نىعايتۋعا ۇلەس قوسقان ازاماتتار ماراپاتتالدى. وبلىستىق ورىس ەتنومادەني قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ توراعاسى لاريسا كوتەلنيكوۆاعا قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ العىسحاتى بەرىلدى. ەتنومادەني جانە قوعامدىق بىرلەستىكتەردىڭ بىرقاتار وكىلىنە وبلىس اكىمىنىڭ العىسحاتى تابىس ەتىلدى. سەسسيا باستالار الدىندا تىلدەر سارايىنىڭ زالىندا وبلىستىق قحا مۇشەلەرى وسىرگەن ونىمدەرىنىڭ, جاساعان قولونەر بۇيىمدارىنىڭ, سپورتتىق جەتىستىكتەرىنىڭ شاعىن كورمەسى ۇيىمداستىرىلدى.
ايتا كەتەيىك, وبلىستىق قحا-نىڭ قازىرگى قۇرامىندا 22 ەتنومادەني بىرلەستىك, 124 انالار كەڭەسى, 121 اقساقالدار كەڭەسى بار. دوستىق ۇيىندە مەدياتسيا كابينەتى, اۋدان, قالا اكىمدىكتەرىنىڭ جانىنداعى 15 مەدياتيۆتىك الاڭ, عىلىمي-ساراپتامالىق توپ, ءى.جانسۇگىروۆ اتىنداعى جەتىسۋ ۋنيۆەرسيتەتىندەگى قحا كافەدراسى, جەتەكشى جۋرناليستەر مەن ساراپشىلار كلۋبى, «جاستار اسسامبلەياسى» جاستار قوزعالىسىنىڭ وبلىستىق وكىلدىگى جۇمىس ىستەيدى.
جەتىسۋ وبلىسى
