اۋىل شەتىندەگى ءۇي

جازۋشى گەرولد بەلگەردىڭ بالالىق شاعى تۋرالى تولعانىس «ءبىر اڭگىمە قوزعاشى اۋىل جايلى, بۇدان ارتىق راحات تابىلمايدى», – دەپ باستالاتىن اقيىق اقىن مۇقاعاليدىڭ ولەڭ جولدارى ۇنەمى ەسىمدە جۇرەدى. ەرىكسىز اۋىلىم ەسىمە تۇسەدى. نە جەتسىن, شىركىن, تۋعان اۋىلعا! وقۋمەن, قىزمەت بابىمەن ەلدەن جىراق جۇرسەك تە, اۋىلعا دەگەن ساعىنىش, ەل ادامدارىنا دەگەن ىستىق ىقىلاس توقتار ەمەس. شال اقىن اۋدانىنا قاراستى ىبىراەۆ اتىنداعى اۋىل كەزىندە ەڭسەلى, بىرلىگى مەن تىرلىگى, شارۋاشىلىعى مەن مادەني ءومىرى جاراسىپ جاتاتىن ەلدى مەكەندەردىڭ ءبىرى بولاتىن. ەل تۇرعىندارى ءبىر-بىرىنە ىقىلاستى كوڭىلمەن شارۋالارىنا كومەكتەسىپ, ايەلدەر ءبىرىنىڭ ساۋىنىن ءبىرى ساۋىپ, ءبىرىنىڭ بالاسىن ءبىرى باعىپ, ارالاس-قۇرالاس بولىپ جاتاتىن. ەسىل بويىنان بىرلەسە ءشوپ شابىسىپ, قىسقا قاراي وتىندارىن جارىسىپ, تاسىسىپ, ءبىر قازاننىڭ ىشىندە قايناپ جاتاتىن ەدى. قازىر بايقاپ وتىرسام, سول قايتالانباس جاراستىقتى جاساۋشىلار ەلدىڭ ماڭدايالدى, ايتۋلى ازاماتتارى ەكەن. مەنىڭ ايتپاعىم ەل ىشىندە اۋىل تۇر­عىندارىنىڭ قۇرمەتىنە بولەنە بىلگەن بەلگەرلەر وتباسى جايىندا. ولاردىڭ قانداي جاعدايمەن ءبىزدىڭ ەلگە كەلگەنىن ەسەيە كەلە تۇسىندىك. ايتپەسە, ءبىزدىڭ تۇسىنىگىمىزدە ەلدىڭ بايىرعى تۇرعىندارىنىڭ ءبىرى ەسەبىندە بولاتىن. مەنىڭ ناعاشى اتام ەرعالي بەلگەرلەرمەن ءبىر كوشەنىڭ بويىندا تۇردى. ءۇي اراسىندا ەكى-ءۇش قانا ءۇي بار, سوندىقتان ولاردىڭ ومىرىمەن بالا كۇنىمنەن جەتە تانىس بولىپ ءوستىم. ءۇي يەسى كارل فريدريحوۆيچ بەلگەر اۋىلدا كوپ جىلدار بويى فەلدشەرلىك قىزمەت ىستەدى. اۋىل ادامدارىنا دەگەن شىنايى ىقىلاسى قانداي ەدى؟! بىرەۋ-مىرەۋ اۋىرىپ قالسا, كۇن دەمەي, ءتۇن دەمەي قولىنداعى قوبديشاسىمەن جەتىپ كەلەتىن. مىنانداي ءبىر وقيعا ءالى كۇنگە ەسىمنەن كەتپەيدى. ءتورتىنشى سىنىپتا وقىپ ءجۇرمىن. قىس كەزى. كەشكە قاراي وقۋدان قايتقاندا, اۋىل ورتاسىندا تۇرعان ۇلكەن دوڭنەن سىرعانايتىن ادەتىمىز بار. ادەتتەگىدەي سول دوڭدە ءبىر ساعاتتاي سىرعاناپ وينادىق. ءبىر كەزدە قاتتى سۋسادىم دا, جەردەن قار الىپ جەدىم. سول كۇنى تۇندە دەنە قىزۋىم كوتەرىلىپ, قاتتى اۋىردىم. اكە-شەشەمنىڭ الەك-شالەگى شىقتى. ءتۇن ىشىندە كورشى قازان اعامىزدى وياتىپ, ونى كارل فريدريحوۆيچكە جۇمسادى. ساعات تۇنگى ءۇش شاماسى عوي دەيمىن, اقپاننىڭ قارا سۋىعىنا قاراماستان, كارل فريدريحوۆيچ جەتىپ كەلدى. قولىندا قوبديشاسى بار. دەنە قىزۋىن تۇسىرەتىن ءدارى بەرىپ, اۋىزعى ۇيدە, پەشتىڭ قاسىندا, مەنى الدىنا الىپ, ورىندىقتا ەكى ساعاتتاي وتىردى. كەيىن شەشەم: «قىزۋىڭ تۇسكەننەن كەيىن, سەنى توسەككە اپارىپ, جاتقىزىپ كەتتى», – دەپ ايتىپ وتىراتىن. سول سەكىلدى ەڭ كىشى ءسىڭلىمدى بالا كۇنىندە بەتىنەن يت قاپقانى بار. بەت-اۋزى كونەكتەي بولىپ ءىسىپ كەتكەندە: «ويپىرىم-اي, كەسكىن-كەلبەتى بۇزىلاتىن بولدى-اۋ!» – دەپ قاتتى ۋايىمعا تۇسكەنبىز. اسىرەسە, اكەم: «پەتروپاۆلعا اپارام» – دەپ الەكتەندى. كارل فريدريحوۆيچ اكەمدى ساباسىنا ءتۇسىرىپ, ءوزىنىڭ-اق ەمدەپ جازاتىنىنا سەندىردى. ءدال سولاي بولدى دا. كەيىن ءسىڭلىمنىڭ جوعارعى ەرنىنىڭ ۇستىندە بولار-بولماس ءىز عانا قالدى. وسىلايشا, ول ءوزىنىڭ دارىگەرلىك شەبەرلىگىمەن ەلدى ءتانتى ەتەتىن. ءوز ىسىنە ادال كارل فريدريحوۆيچ ۇلكەنگە دە, كىشىگە دە وسىنداي شىنايى ىقىلاسپەن قارايتىن ەدى. اكەمنىڭ دەنساۋلىق كۇزەتشىسى دە سول كىسى بولاتىن. ونىڭ جاعدايىن كۇن ارا ءوزى كەلىپ, تەكسەرىپ كەتەتىن. جاياۋ ءجۇرىپ, اۋىل ادامدارىن سىرقاتتان ەمدەۋگە جالىقپايتىن. قاتتى اۋىرعانداردى اۋدان ورتالىعىنا اپارۋ ءۇشىن, ماشينا تابىلماسا, تراكتورمەن ءوزى الىپ كەتە بەرەتىن. ءتىپتى بولماسا, قىستىڭ كۇندەرى ءوزىنىڭ اتىن جەگىپ, ت ۇلىپقا وراپ, شاناعا وتىرعىزىپ الىپ باراتىن. ءسويتىپ, اۋىلدىڭ كوپ ادامدارىن اجال تىرناعىنان اراشالاپ قالعان ادام ەدى. سوندىقتان ءبىزدىڭ تۇسىنىگىمىزدە «دارىگەر» دەگەن ۇعىمدى «بەلگىر» دەپ تۇسىندىك. ونىڭ فاميليا ەكەنىن كەيىن كەلە بىلدىك. كارل فريدريحوۆيچ – ەلدەگى بىرنەشە بالانىڭ كىندىك اتاسى. ول كەزدە ايەل بىتكەننىڭ ءبارى ۇيدە بوسانادى عوي. ءوز قولىمەن كىندىگىن كەسكەن بالالارى بۇگىنگى كۇنى اتا-اجە بولىپ وتىر. سونىڭ ءبىرى مەنىڭ بالا كۇننەن بىرگە وسكەن دوسىم – كۇلبارا. ونى ەلدە جۇرتتىڭ ءبارى «بەلگىردىڭ قىزى» دەپ اتايدى. كارل فريدريحوۆيچ مەكتەپتەگى بارلىق وقۋشىلارعا ەرەكشە زەر سالاتىن. ولارعا جالعىز ءوزى ەكپە جاساي بەرەتىن. اۋىل راديوسىنان تۇماۋ, وكپە اۋرۋلارى جايىندا, جاز ايىندا سۋعا بايقاپ ءتۇسۋ جايلى ەسكەرتۋلەر جاساپ ءجيى سويلەپ تۇراتىن. ءبىلىمىنىڭ قانداي دارەجەدە ەكەنىن بىلمەيمىن, بىراق اناۋ-مىناۋ دارىگەردەن ارتىق, تاجىريبەسى مول مامان رەتىندە ەلدىڭ ەڭ قادىرمەندى ازاماتتارىنىڭ ءبىرى بولىپ ەسىمىزدە قالدى. كارل ءفريدريحوۆيچتىڭ سكريپكادا وينايتىن ونەرى بار ەدى. كەشكە تامان ول اۋىل جاستارىن كلۋبقا جينايدى. ونىڭ ىشىندە بالالايكا, ماندالين, گارمون, بايان تارتاتىن جاستاردىڭ باسىن قوسىپ, ەل تۇرعىندارىنا ءارتۇرلى مەرەكەلەردە كونتسەرت قوياتىن. سولاردىڭ ىشىندە: سايدۋوۆ اسكەر, سادىقوۆ ەسەن, ءابىلماجىنوۆ عازەز, جۋراۆلەۆ ۆالەنتين سياقتى جاستار ونىڭ ونەرگە تارتقان شاكىرتتەرى بولاتىن. اۋىلداعى دوستارى, قۇرداستارى: دوسىمبەكوۆ قازي, ورازتاەۆ بەكىم سياقتى اعالارىمىزبەن قاتتى ازىلدەسىپ, جاراستىقتارى كەلىسىپ ءجۇرۋشى ەدى. ۇيالعان كەزدە قىپ-قىزىل بولىپ كۇلە بەرەتىن. ونىڭ زايىبى اننا داۆىدوۆنا سونداي بايسالدى, اقىلدى دا بايىپتى انا بولاتىن. اۋلاسىندا نەشە ءتۇرلى ەمدىك قاسيەتى بار شوپتەر وسىرەدى. تاڭقۋراي, قاراقات سەكىلدى جيدەكتەردىڭ وسەتىنىن اۋىل ادامدارى وسى ۇيدەن كوردى دەسەم, قاتەلەسپەيمىن. اننا داۆىدوۆنا وتە تازا, ۇقىپتى الدىنان الجاپقىشى ءبىر تۇسپەيتىن جان ەدى. اۋلاسى قانداي تازا. ءۇي ماڭايىنان ءبىر قوقىس كورمەيسىڭ. قاتتى جاۋىننان كەيىن كەيبىر ۇيلەردىڭ سىرتقى سىلاعى ءتۇسىپ جاتادى, ال ولاردىڭ ۇيلەرىنىڭ سىلاعى استە تۇسە قويمايتىن. اپپاق بولىپ تۇرۋشى ەدى. اۋىل ايەلدەرى : «اننانىڭ سىلاعان بالشىقتارى قالاي تۇسپەيدى؟» – دەپ اڭىز قىلاتىن. اسىرەسە, جاز ايلارىندا دۇكەنگە, مەكتەپكە نەمەسە پوشتاعا بارا جاتقاندا, بالا كوڭىلمەن باۋ-باقشالارىنا قىزىقتاپ قاراپ وتەمىز. وزىمىزدە ونداي بولماعاسىن, سونىڭ ءبارى تاڭسىق بولىپ كورىنەتىن. اننا داۆىدوۆنا ءبىزدى بايقاپ قالسا, ۋىستاپ تاڭقۋراي بەرە باس­تايتىن. سول كەزدە جۇزىنەن مەيىرىم شۋاعى توگىلىپ تۇراتىن. ول كىسى اۋىل ايەلدەرىمەن, كورشى-قولاڭدارىمەن وتە جاقسى ارالاساتىن. توي-تومالاقتاردا وزىنشە ءجون-جورالعىسىن جاساپ, قالىسپاي جاتاتىن. اسىرەسە, بەلگەرلەر وزدەرىمەن كورشى تۇراتىن ورنى بولەك, بىزدەر ءۇشىن قادىرمەندى ۇستازدار ەسىم ىسماعۇلوۆ پەن كۇلشارا قاسىمقىزىنىڭ وتباسىمەن قويان-قولتىق ارالاسقانىن ەل كۇنى بۇگىنگە دەيىن اڭىز قىلىپ اڭگىمەلەيدى. بوتاگوز, ساۋلە, تالعات سول ءۇيدىڭ بالالارىمەن باۋىرداي بولىپ كەتتى. ولار سولاردان ورىس ءتىلىن ۇيرەندى. ولاردىڭ باۋ-باقشاسىندا ءوز ۇيلەرىندەگىدەي جۇرگەندەرىن كورگەندە, بىزدەر قىزىعا قاراپ ءوتۋشى ەدىك. كارل فريدريحوۆيچ پەن اننا داۆى­دوۆ­نانىڭ ۇل-قىزدارى: گەرولد (گەرا), ەلما, الما, روزا اۋىل مەكتەبىندە وقىدى. ۇلكەندەرى اۋىلدان وقۋعا ەرتەرەك كەتتى دە, بىزبەن قاتار وسكەن روزاسى بولدى. اۋىل ادامدارى «المانىڭ» جىڭىشكەلىك بەلگىسىن الىپ تاستاپ, «الما» دەپ كەتتى. روزا مەنەن ەكى سىنىپ جوعارى وقىدى. ول ساباقتى جاقسى وقىدى, مەكتەپتە بەلسەندى وقۋشىلاردىڭ قاتارىڭدا بولدى. كوزى ۇلكەن, ادەمى بولاتىن. جيرەن ءتۇستى ەكى بۇرىم قىلىپ ءورىپ جۇرەتىن قالىڭ, بۇيرا شاشى ەرەكشە كوز تارتاتىن ەدى دە, وزىنە كەرەمەت جاراساتىن. ءيا, ءومىر ءبىر ورىندا تۇرمايدى. كەيىن ءبارىمىز دە اۋىلدان وقۋعا كەتتىك. كانيكۋلعا كەلگەندە دە, ەرلى-زايىپتى بەلگەرلەر ارقامىزدان ايالى الاقاندارىمەن قاعىپ, پەيىلدەرىن تانىتىپ جاتۋشى ەدى. الماتىدا وقىپ جۇرگەن كەزىم. ءبىر كۇنى اكەمنەن حات كەلدى. ول حاتىندا بەلگەرلەردىڭ تاشكەنتكە كوشىپ كەتكەنىن جازىپتى. ءبىر ءتۇرلى بولىپ قالعانىم ەسىمدە. كەيىن بىلسەم, اۋىلدان كەتكەندە, وزدەرى دە جىلاپ, اۋىل ادامدارى دا جىلاپ, قيماستىقپەن شىعارىپ سالىپتى. ءبىراز جىلداردان سوڭ, سول جاقتا ول كىسىلەردىڭ باقيلىق بولعانىن ەستىدىك. وكىنىشتىسى, جاپ-جاس روزاسىنىڭ ومىردەن ەرتە كەتكەندىگى. ونى دا ەلدەگى ءبىر اعامىزداي بولىپ كەتكەن گەرولد بەلگەردىڭ «كۇندەلىگىنەن» وقىپ, قاتتى وكىنگەنىم بار. گەرولد كارلوۆيچ بەلگەر – تانىمال تۇلعا. شىعارماشىلىعىمەن ءوز ەلىمىزگە دە, شەتەلگە دە اتى شىققان بىرەگەي ازامات ەكەنى بەلگىلى. اۋىلدا ونى جۇرتتىڭ ءبارى «گەرا» دەپ كەتكەن. ەسىمدە ءبىر قالعانى, ستۋدەنت كەزىندە ەلگە كەلگەندە, اۋىل ۇيلەرىنىڭ بارىنە امانداسىپ, كىرىپ شىعاتىن. اسىرەسە, مەنىڭ ناعاشى اتام ەرعالي ۇيىنە ءبىرىنشى كەلۋشى ەدى. الماتىدا وقۋ بىتىرگەننەن كەيىن گەرا جامبىل وبلىسى, بايقادام دەگەن اۋىلعا مۇعالىم بولىپ بارادى. مىنە قاراڭىز, ءدال وسى اۋىلدا مەنىڭ ناعاشى اپام گۇلسىم قالەنوۆا تۇردى. سوندا ول كىسى اۋىل ادامدارىنا: « گەرا – مەنىڭ ءىنىم» دەپ تانىستىرادى. جەزدەمىز تولەك ونى «بالدىز» دەپ اتاپ كەتكەن. اپامىز گۇلسىم ءالى بار, جاسى 90- عا جاقىن. ءالى كۇنگە دەيىن گەرامەن قارىم-قاتىناسىن ۇزبەي كەلەدى. وتكەن عاسىردىڭ 60-جىلدارىنىڭ باسىندا گەرا ءوزىمىز وقىعان لەنين ورتا مەكتەبىنە (بۇگىنگى ماركەن احمەتبەكوۆ اتىنداعى مەكتەپ) مۇعالىم بولىپ كەلدى. ءدال سول جىلدارى ءبىز 5-سىنىپقا باردىق. سىنىپ جەتەكشىمىز مارقۇم قاعيدا بازاربايقىزى باستاپ كەلىپ, بىزگە تانىس­تىردى. ول بىزگە «كنيگا دليا چتەنيادان» ساباق بەردى. گەرا وقىتقان ي.س. تۋرگەنەۆتىڭ «مۋمۋ» اتتى اڭگىمەسىن ءومىر بويى ۇمىتپايمىن. ۇقىپتى, مۇنتازداي تازا كيىنگەن, ادەمى بۇيرا شاشى وزىنە سۇلۋلىق سىيلاپ تۇراتىن جاس ۇستازدىڭ ءتۇر-تۇلعاسىنا سۇيسىنە قارايتىن ەدىك. ءتىل بايلىعى قانداي! ساباقتىڭ كەيبىر كەزەڭدەرىن ورىسشا دا, قازاقشا دا تۇسىندىرۋگە جالىقپايتىن. ارتىنان ەلدەن كەتىپ قالعاندا دا, كەيبىر جاقسى كورىپ قالعان وقۋشىلار قايدا كەتكەنىن بىلمەي, دال بولىپ قالعان ەدى. ءالى ەسىمدە, «گەرا كەلىنشەك اكەلىپتى» دەپ, كارل ءفريدريحوۆيچتىڭ ۇيىنە اۋىل ايەلدەرىنىڭ جۇگىرگەنى. ونىڭ تۇڭعىش ءارى جالعىز قىزى دۇنيەگە كەلگەندە دە, وسىنداي جاعداي قايتالانعان بولاتىن. الماتىدا تۇرسا دا, گەرا ەلگە جاز ايلارىندا وتباسىمەن كەلىپ تۇراتىن. اسىرەسە, ءبىراز ۋاقىتىن ءبىزدىڭ ۇيدە اكەممەن بىرگە وتكىزەتىن. ءبىزدىڭ ۇيدە نە كوپ, گازەت-جۋرنال كوپ. ەسكى جىلدارداعى جۋرنالداردى اقتارىپ وقىپ وتىرۋعا جالىقپايتىن. ول اكەمە حات جازىپ تۇراتىن. ءار حاتى «قۇرمەتتى عالىم اعا, جەڭگەم زۋراش!» دەپ باستالۋشى ەدى. جازۋى قانداي مارجانداي! حاتىندا اۋىل ادامدارىنىڭ حال-جاعدايىن, اكەمنىڭ دەنساۋلىعىن, شىعارماشىلىعىن سۇراپ, ەل ازاماتتارىنا سالەم ايتۋدى ءوتىنىپ جاتاتىن. ونىڭ ەلگە دەگەن, ەل ادامدارىنا دەگەن ىقىلاسىن ايتىپ جەتكىزۋ مۇمكىن ەمەس. ول اۋىل ادامدارىنىڭ ءۇرىم-بۇتاعىن, اعايىن-تۋعانىن وتە جەتىك ءبىلدى. گەرولد بەلگەردىڭ «اۋىل شەتىندەگى اعاش ءۇي» («سوسنوۆىي دوم نا كرايۋ اۋلا») حيكاياتىن قالىڭ وقىرمان بىلۋگە ءتيىس. ونىڭ پروتوتيپتەرى – مەنىڭ اكە-شەشەم. ولاردىڭ ءومىربايانىن بۇگە-شەگەسىنە دەيىن بىلگەن سوڭ, وسىنداي شىعارما تۋىپ تۇر عوي. ايتپەسە, جازباعان بولار ەدى. مىنانداي ءبىر وقيعا تاعى ەسكە تۇسەدى. 1994 جىلى گەرا 60-قا تولدى. «ەلگە كەلىپ, 60 جىلدىعىن تويلايىن دەپ جاتىر» دەگەن حابار تارادى. اۋىل دۇرلىگىپ, سول تويعا دايىندالىپ جاتتى. مەنىڭ شەشەم سول كەزدە قالادا, بىزدە قوناقتا جاتقان. اراسىندا سەرگەەۆكادان كەلىپ, بالالارىمىزدى باعىسادى. ءبىر كۇنى جۇمىستان كەلسەم, شەشەم بۋىنىپ-ءتۇيىنىپ كەتۋگە دايىندالىپ وتىر ەكەن. – نە بولىپ قالدى؟ – دەپپىن. – اۋىلعا گەرا كەلەيىن دەپ جاتىر. شاشۋ شاشامىن تويىنا, – دەپ كەتتى دە قالدى. كەيىن مارقۇم شەشەم «ءبىز اۋىلدا گەرانىڭ الدىنان شىعىپ, شاشۋ شاشتىق. بىرەۋىمىز قۇشاقتاپ, بەتىنەن ءسۇيىپ جاتتىق. سول كەزدە وبلىس اكىمى (ۆ. گارتمان) ءبىر جاعى قىزىعۋشىلىقپەن, ءبىر جاعى تاڭعالىپ قاراپ تۇردى» دەپ ەسىنە الىپ وتىرۋشى ەدى... گەرولد كارلوۆيچ جۋىردا 80-گە تولدى. وعان «سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ قۇرمەتتى ازاماتى» دەگەن قۇرمەتتى اتاق بەرىلگەنى ءبارىمىزدىڭ دە كوڭىلىمىزگە قوندى. ول كىسى اتاق-دانقتان كەندە ەمەس, بىراق سول ماراپاتتىڭ ىشىڭدەگى ەڭ قۇرمەتتىسى ءوزىنىڭ وسكەن توپىراعىنىڭ وزىنە دەگەن ىستىق ىقىلاسى دەپ قابىلدارى حاق. ول اتاقتى ەستىگەندە, قۋانىشى قوينىنا سىيماي, قۋانعانىن دا گازەتتەن وقىپ, ءبىز دە ءسۇيسىنىپ قالدىق. جازۋشى جۋرناليست جاراسباي سۇلەيمەنوۆكە بەرگەن سۇحباتىندا ايتقان دانالىق ويلارى قانداي! دەنساۋلىعىنىڭ دىمكاستىگىنە قاراماستان, قولىنان قالامى تۇسپەي كەلەدى. ءاماندا امان بولسىن, جاساي بەرسىن. رايا جەڭگەمىز ەكەۋى اۋىلعا كەلگەندە, قانداي جاراسىپ ءجۇرۋشى ەدى. سول جاراستىقتارىنان ايىرماسىن. اڭگىمەنى اۋىلعا دەگەن ساعىنىشپەن باس­تاپ ەدىم. ارينە, ءجيى بولماسا دا, اۋىلعا بارىپ تۇرامىز. كوپ نارسە ەسكە تۇسەدى. وتكەن كۇندەرگە دەگەن ءبىر ساعىنىش بويدى بيلەيدى. مىنە, ءوزىم وسكەن كوشەدە نەمەرەممەن كەلە جاتىرمىن. تانىس كوشە, تانىس ەمەس ۇيلەر. انادايدان بەلگەردىڭ ءۇيىن ىزدەپ كەلەمىن. باياعى شاقىرايعان اپپاق ءۇي جوق. ءۇي ءتۇپ ورنىمەن وزگەرىپتى. ماڭايى دا جالاڭاشتاۋ. قالىڭ اعاشتارى دا سيرەك تارتىپتى. كوز الدىما بۇرىنعى ءۇي ەلەستەدى. «الجاپقىشى جارقىراپ اننا اپاي شىعىپ كەلە جاتسا عوي». ءوتىپ بارا جاتقان ءبىر جاس قىزدان: – مىناۋ ۇيدە كىم تۇرادى؟ – دەپ سۇرادىم. – مۇنار دەگەن جىگىت تۇرادى, – دەدى. – بۇل ۇيدە ونىڭ الدىندا كىم تۇرعانىن بىلمەيسىڭ بە؟ – دەدىم. – بىلمەيمىن, – دەدى دە, كەتۋگە نيەت ءبىلدىردى. ءيا, قازىر ءبارى وزگەرگەن. وزگەرمەيتىنى – قايدا جۇرسەڭ دە, قايدا بولساڭ دا ەلگە دەگەن سوزبەن جەتكىزىپ بولمايتىن ساعىنىش پەن ماحاببات. بۇگىنگى كۇنى ءبىزدىڭ اۋىل دا وزگەرگەن. كوبىن تانىمايسىڭ. شىركىن, قانداي ەل ەدى! ازاماتتارى قانداي ەدى. سولاردىڭ اراسىندا ەل قادىرلەگەن, ەلدىڭ قادىرمەندىسى بولعان بەلگەرلەر وتباسىنىڭ ورنى ەرەكشە. مەنەن باسقا دا ولاردى بىلەتىن ەل ازاماتتارىنىڭ پىكىرى وسىنداي ەكەنىنە ءشۇبا كەلتىرمەيمىن. ءاليا مالدىباەۆا.      پەتروپاۆل.