«بولشايا وپەرا» حالىقارالىق تەلەۆيزيالىق جوباسىنىڭ جەڭىمپازى سالتانات احمەتوۆانىڭ كوپشىلىك ۇناتاتىن داۋسى مەن مۋزىكالىق ونەردى تەرەڭنەن ءتۇسىنۋى ونىڭ وسى كۇنگە دەيىن ۇسىنىلعان كونتسەرتتەرىنىڭ بارلىعىن جارقىن ءارى مازمۇندى ەتىپ كەلەدى. سىنشىلار ءانشىنىڭ ادام جانىنىڭ تۇكپىرىنە بويلاپ, تىڭدارمانداردى ءوزىنىڭ اسەرلى ورىنداۋىمەن قىزىقتىرىپ, مۋزىكالىق بەينەلەردىڭ كەڭ شوعىرىن وڭايلىقپەن جۇزەگە اسىراتىنىن سان مارتە اتاپ وتكەن ەدى. ال بۇل كونتسەرتتە تىڭدارماندار ايگىلى فرانتسۋز كومپوزيتورلارىنىڭ ۆوكالدىق مۋزىكاعا ايرىقشا قىزىعۋشىلىق تانىتقان ءارى قايتالانباس مۋزىكالىق جاۋھارلاردى جاساعان XIX-XX عاسىرلارداعى ونەر اتموسفەراسىنا ەنۋگە مۇمكىندىك الادى.
– الەمدىك مۋزىكالىق مادەنيەتتە فرانتسۋز كلاسسيكاسى ەرەكشە ورىنعا يە, ول كەرەمەت وپەرالاردى قامتيدى. بۇگىندە تەاتر ساحنالارىندا ءجيى قويىلىپ جۇرگەن ج.بيزەنىڭ «كارمەن» وپەراسى سولاردىڭ قاتارىندا. بۇدان بولەك, XIX عاسىردىڭ سوڭعى ونجىلدىقتارى مەن حح عاسىردىڭ باسىنداعى, ياعني «جاڭارۋ» دەپ اتالعان كەزەڭدەگى فرانتسۋز مۋزىكاسى وتە باي ءارى قىزىقتى. كلود دەبيۋسسيدىڭ دەبيۋتتىك ەتيۋدتەرى مەن پرەليۋديالارى, ەريك ءساتيدىڭ سوناتالارى مەن كامەرالىق انسامبلدەرى, سونداي-اق موريس راۆەل مەن فرانسيس پۋلەنكتىڭ شىعارمالارى, وكىنىشكە قاراي, ءبىزدىڭ ساحنادا ءجيى ورىندالا بەرمەيدى. دەسە دە, ولار مەنى, ەڭ اۋەلى, وزدەرىنىڭ بىرەگەي دىبىستاۋىمەن جانە ۇيلەسىمدىلىك پەن فورمانىڭ تاجىريبەسىمەن قىزىقتىرادى. اتالعان كومپوزيتورلاردىڭ تۋىندىلارىن ورىنداعاندا ولاردىڭ ءسوز تىركەسى مەن ديناميكاداعى نيۋانستار سىندى وزىندىك تەحنيكالىق تالاپتارىن ەسكەرۋ وتە ماڭىزدى دەپ سانايمىن. ونىڭ قيىندىعى تەحنيكالىق دالدىكتى, مانەرلىلىكتى جانە البەتتە, دۇرىس ايتىلىمدى ساقتاي وتىرىپ, ولاردىڭ دارا قولتاڭباسى مەن شىعارمالاردىڭ اتموسفەراسىن جەتكىزۋدە بولىپ تابىلادى, – دەيدى سالتانات احمەتوۆا.
ءانشى اتاپ وتكەندەي, باعدارلاماعا فرانتسۋز كومپوزيتورلارى گابريەل فورە, فرانسيس پۋلەنك, ەريك ساتي مەن باسقا دا تانىمال اۆتورلاردىڭ سول داۋىردەگى ستيلدەردىڭ سان الۋاندىلىعىن بەينەلەيتىن ءتۇرلى تۋىندىلارى ەندى. تاڭداۋلى ۆوكالدىق مينياتيۋرالاردان باستاپ فلەيتا مەن كلارنەت قاتىساتىن كامەرالىق انسامبلدەرگە دەيىن ءاربىر كومپوزيتسيا ءوزىنىڭ بىرەگەي كوركەمدىك بەينەسىن اشادى. سوپرانو سالتانات احمەتوۆانىڭ, فلەيتاشى الەكسەي كوسىرەۆتىڭ جانە كلارنەتشى الماز توقپانوۆتىڭ ورىنداۋى اۋديتورياعا ءاربىر تۋىندىنىڭ تەرەڭدىگى مەن اسەمدىگىن شىنايى سەزىنۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. فورتەپيانو پارتياسىن كونتسەرتمەيستەر ءزارۋ جازىقباەۆا ۇسىنادى.
– ارينە, مەنى ساحنادا وپەرالىق سپەكتاكلدەردە ءجيى كورۋگە بولادى, الايدا پارتيانى ورىنداۋ مەن تۇتاس كامەرالىق مۋزىكا كونتسەرتى – ەكەۋى دە كەز كەلگەن مۋزىكانت ءۇشىن وزدەرىنىڭ بىرەگەي تالاپتارىن قويادى. وپەرادا تەحنيكالىق قانا ەمەس, سونداي-اق اكتەرلىك شەبەرلىك جانە ەموتسيانى مۋزىكا مەن ساحناداعى قيمىل ارقىلى جەتكىزۋ قابىلەتى دە ماڭىزدى. ال كامەرالىق مۋزىكا كونتسەرتى اناعۇرلىم تەرەڭ ورىنداۋدى تالاپ ەتەدى. مۇندا ءارتىستىڭ تۋىندىنى جەكە پايىمداۋى, وعان دەگەن كوزقاراسى, مۋزىكالىق قابىلەتى ماڭىزدى. شىن مانىندە, بۇل – ءبىر ءارتىس قاتىساتىن كادىمگى سپەكتاكل, سەبەبى مۇندا وپەراداعىداي سەرىكتەستەرىڭمەن ءوزارا ارەكەتتەستىك جوق, – دەپ ءانشى شىعارماشىلىق كەشىنىڭ ەرەكشەلىگىنە دە جان-جاقتى توتالىپ ءوتتى.
«فورەدەن پۋلەنككە دەيىن» كونتسەرتى ونەرسۇيەر قاۋىمعا ايگىلى كومپوزيتورلار شىعارمالارىنىڭ ادەمى ورىنداۋىنان ءلاززات الۋعا كەرەمەت مۇمكىندىك سىيلاپ قانا قويماي, كلاسسيكالىق مۋزىكانىڭ عالامات اتموسفەراسىن دا پاش ەتەدى. اۆتورلاردىڭ ءاربىر شىعارماعا سالعان سەزىمدەرى مەن ەموتسيالار گامماسىن ورىنداۋشىلاردىڭ قالاي جەتكىزەتىنىن كورۋ بارلىعىنا قىزىقتى بولارى ءسوزسىز.
