فوتو: ru.freepik.com
«قازاقستاننىڭ ۋران جانە مۇناي وندىرەتىن وڭىرلەرىندەگى مەديتسينالىق-بيولوگيالىق جانە ەكولوگيالىق ماسەلەلەرى» اتتى X رەسپۋبليكالىق كونفەرەنتسيانىڭ اشىلۋ سالتاناتىندا دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق باقىلاۋ كوميتەتىنىڭ توراعاسى نۇرقان سادۋاقاسوۆ ورتالىقتىڭ وتاندىق عىلىمدى دامىتۋدا ماڭىزى ايرىقشا ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
– راديوبيولوگيا جانە رادياتسيالىق قورعاۋ عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتى ۇكىمەت العا قويعان ماڭىزدى مىندەتتەردى ورىنداۋعا كومەكتەسىپ كەلەدى. ايتالىق, ينستيتۋتتىڭ عىلىمعا قاجەتتى كادرلاردى دايارلاۋدا سەپتىگى مول. حالىقارالىق قىزمەت باعىتىندا دا ەلەۋلى جەتىستىكتەرى بار. ماسەلەن, اتوم ەنەرگياسى جونىندەگى حالىقارالىق اگەنتتىگىمەن قوسا جاپونيانىڭ جانە رەسەيدىڭ عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتتارىمەن بىرنەشە كەلىسىم جاسالدى. مۇنى, ارينە, ءساتتى قادام دەپ ايتۋعا بولادى, – دەدى ن.سادۋاقاسوۆ.
استانا مەديتسينا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى كامالجان نادىروۆتىڭ ايتۋىنشا, وقۋ ورنىنداعى بىرەگەي ورتالىق عىلىمي-زەرتتەۋ جۇمىستارىنا بەلسەندى ارالادى.
– قازىر بەيبىت اتومدى مەديتسينا مەن ونەركاسىپتە قولدانۋدا ەكولوگيالىق جاعدايدى, ادامنىڭ قاۋىپسىزدىگىن ەسكەرۋ قاجەت. بۇل – بۇگىنگىنىڭ باستى تالابى. وسى باعىتتا استانا مەديتسينا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ راديوبيولوگيا جانە رادياتسيالىق قورعاۋ عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتى ناتيجەلى جۇمىس ىستەپ كەلەدى. 20 جىل بۇرىن قۇرىلعان ينستيتۋت مەديتسينا عىلىمىنا ۇلەس قوسىپ, ۋنيۆەرسيتەتتىڭ قۇرامىندا جوعارى بىلىكتى مامان دايىندايتىن ەلىمىزدەگى ىرگەلى زەرتتەۋ ورتالىقتاردىڭ بىرىنە اينالدى. ءبىز بۇل ينستيتۋتتىڭ جۇمىسىن عىلىمي-ادىستەمەلىك كوورديناتسيالىق ورتالىق رەتىندە جوعارى باعالايمىز, – دەدى ك.نادىروۆ.
كونفەرەنتسيادا يونداۋشى ساۋلەلەنۋدىڭ شاعىن دوزالارىنىڭ راديوبيولوگيالىق اسەرى, راديوەكولوگيالىق احۋالعا قاتىستى تىڭ دەرەكتەر ۇسىنىلدى. سونداي-اق قىزمەتكەرلەردى رادياتسيالىق قاۋىپتەن قورعاۋ, رادياتسيالىق قاۋىپتى نىسانداردىڭ ايماعىندا تۇراتىن حالىقتىڭ دەنساۋلىعى تۋراسىندا وزەكتى ماسەلەلەر تالقىلاندى. بۇعان قوسا, يونداۋشى ساۋلەلەنۋدىڭ تومەن دەڭگەيىنىڭ بيولوگيالىق اسەرى, كاسىبي ساۋلەلەنۋگە ۇشىراعان ادامداردىڭ جانە تەحنوگەندى وزگەرگەن رادياتسيالىق فونى بار اۋماقتاردا تۇراتىن حالىقتىڭ ساۋلىعىن باعالاۋ, ۋران جانە مۇناي وندىرەتىن وڭىرلەردەگى رادون قاۋىپسىزدىگى تۋراسىندا ءتۇيىندى دەرەك پەن دايەك ايتىلدى. ماماندار قوردالانعان ماسەلەلەردى اشىپ كورسەتۋمەن شەكتەلمەي, شەشىمىن دە قاراستىردى.
اقپارات ءۇشىن ايتار بولساق, اتالعان ينستيتۋت 2004 جىلى راديوبيولوگيالىق عىلىمي-زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ نەگىزىندە پروفەسسور پولات قازىمبەت ۇلىنىڭ باستاماسىمەن قۇرىلعان. 2010 جىلى اتاۋى راديوبيولوگيالىق زەرتتەۋلەر ينستيتۋتى بولىپ بەكىسە, 2014 جىلى راديوبيولوگيا جانە رادياتسيادان قورعاۋ ينستيتۋتى رەتىندە ترانسفورماتسيادان وتكەن.
