بايدىبەك اۋدانىندا «مەنىڭ تالىم!» اتتى ءىس-شارادا اۋىلدىق وكرۋگ اكىمى اپپاراتىندا جۇمىس ىستەيتىن كىزمەتكەرلەر وتباسىلارىمەن بىرگە اۋدان ورتالىعىنداعى ت.رىسقۇلوۆ كوشەسىنىڭ بويىنا 100 ءتۇپ ءساندى تال وتىرعىزدى. جالپى, وڭىردە تازالىق باعىتىندا اتقارىلار جۇمىستار بويىنشا ءار اپتانىڭ وزىندىك اتاۋى مەن ناقتى ماقساتتارى بار. ياعني «تازا ولكە», «كيەلى مەكەن», «جاسىل ايماق», «ونەگەلى ۇرپاق», ء«مولدىر بۇلاق» اپتالىقتارىندا ءوڭىر تۇرعىندارىنىڭ ەكولوگيالىق مادەنيەتتى قالىپتاستىرۋ, قورشاعان ورتانى تازارتۋ, كوگالداندىرۋعا قوسار ۇلەسى مول بولماق. يگى ىستە بارلىق اۋدان, قالا بەلسەندىلىك تانىتىپ جاتىر.
مىسالى, كەنتاۋ قالاسىنداعى اللەيالار اباتتاندىرىلىپ, ورىندىقتار مەن قوقىس جاشىكتەرى تازالانىپ, سىرلاندى. جارىقشامدار قالپىنا كەلتىرىلدى جانە تالداردىڭ تۇپتەرى اعارتىلدى. س.سەيفۋللين كوشەسىنە 5 مىڭ دانا راۋشان گ ۇلى وتىرعىزىلدى. بۇعان قوسا كوشە قيىلىستارىنا, اللەيالار مەن ساياباقتارعا 20 مىڭ دانا راۋشان گ ۇلى جانە 40 مىڭ دانا بىرجىلدىق گۇلدەر وتىرعىزىلماق. اباي داڭعىلى بويىنداعى ك.ءجۇمادىلوۆ اتىنداعى اللەياعا شىرشا, قاراعاش كوشەتتەرى وتىرعىزىلدى. وبلىستىق تابيعي رەسۋرستار جانە تابيعات پايدالانۋدى رەتتەۋ باسقارماسىنىڭ تاراپىنان 8 500 ءتۇپ قاراعاش كوشەتتەرى ۇلەستىرىلىپ, «جاسىل ايماق» ۋچاسكەسىنە وتىرعىزىلدى.
ال ارىستا جالپى ۇزىندىعى 29 شاقىرىم بولاتىن 4 كانالعا مەحانيكالىق تازالاۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلدى. ساۋران اۋدانىنا قاراستى 12 اۋىلدىق وكرۋگتىڭ ىشكى كوشەلەرىنىڭ بويى مەن ىسكەرلىك اۋماقتارعا 25 مىڭ ءتۇپ قاراعاش پەن ۇيەڭكى وتىرعىزىلدى. سونىمەن قاتار شورناق مەشىتىنىڭ 3,5 گەكتار اۋماعىنا 1000 ءتۇپ جەمىس اعاشى ەگىلدى. الداعى ۋاقىتتا تاعى 26 مىڭ ءتۇپ اعاش كوشەتىن وتىرعىزۋ جوسپارلانىپ وتىر.
سوزاق اۋدانى ورتالىعىنداعى «اباي» جانە «تاۋەلسىزدىك» ساياباقتارىنا 2 مىڭعا جۋىق كوشەت ەگىلسە, شولاققورعان – تۇركىستان باعىتىنداعى «جاسىل بەلدەۋ» اۋماعىنا جاڭادان ەگىلگەن تال كوشەتتەرىنىڭ سانى 4 مىڭعا جۋىقتادى. مۇندا جاڭادان ەگىلگەن تال كوشەتتەرىن شارباقپەن قورشاۋ, تامشىلاتىپ سۋارۋ قوندىرعىسىن ورناتۋ ءىس-شارالارى جۇرگىزىلدى. اۋماعى 10 شاقىرىم بولاتىن «جاسىل بەلدەۋ» ايماعىندا بۇگىنگە دەيىن ەگىلگەن كوشەتتەردىڭ سانى 10 مىڭنان استى. ەكولوگيالىق اكتسيا اياسىندا ورداباسى اۋدانىندا اۋقىمدى سەنبىلىك ءوتىپ, جول بويىنداعى اعاشتار اقتالىپ, ارىق-اتىزدار, اياقجولدار تازارتىلدى. سونداي-اق حالىق قالاۋلىسى نۇزات ورتاي ءوز ەسەبىنەن 300 مەتر تور الىپ بەرىپ, ناتيجەسىندە تۇرعىندار اسارلاتىپ كوشەت ەگىلگەن اۋماقتى قورشاپ الدى. تولەبي اۋدانىنىڭ تۇرعىندارى دا تازالىق ءىس-شاراسىندا بەلسەندىلىك تانىتتى. تابيعات جاناشىرلارى 29 600 ءتۇپ كوشەت وتىرعىزدى.
اباتتاندىرۋ, كوگالداندىرۋ جانە تازالىق جۇمىستارىنىڭ ساپالى جۇرگىزىلۋى دە قاتاڭ باقىلاۋعا الىنعان. وبلىس اكىمى اپپاراتىنىڭ اپتالىق ماجىلىسىندە ءوڭىر باسشىسى دارحان ساتىبالدى بۇل باعىتتاعى جۇمىستاردىڭ ءالى دە ءوز دەڭگەيىندە جۇيەلەنبەگەنىن ايتىپ, جاۋاپتىلارعا تاپسىرمالار جۇكتەدى.
«مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى اياسىندا 2021–2025 جىلدار ارالىعىندا وڭىرىمىزدەگى 800-دەن اسا ەلدى مەكەندى كوگالداندىرۋ ءۇشىن 4 ميلليوننان اسا كوشەت وتىرعىزۋ كوزدەلگەن. بيىلدىڭ وزىندە ميلليوننان اسا كوشەت ەگىلەدى. اكىمى قانداي بولسا, اۋىلى سونداي. بىرنەشە رەت بۇل ماسەلە بويىنشا تاپسىرما بەرىلدى. بىرنەشە اۋدان, قالادا عانا ءسال ناتيجە, قوزعالىس بار. قالعاندارى ءالى دە نەمقۇرايدى. ءبىز تازالىق پەن اباتتاندىرۋدى جىل بويى تالاپ ەتە بەرەمىز. ەگەر ونى ورىنداي المايتىندار بولسا, شارا قولدانامىز», دەدى د.ساتىبالدى.
وڭىردە 2024–2026 جىلى قالالاردى كوگالداندىرۋ جانە اباتتاندىرۋ جول كارتاسى بەكىتىلگەن. ناۋرىز ايىنان باستاپ ۇيىمداستىرىلعان سەنبىلىكتەردە اۋدان, قالا اكىمدىكتەرى تاراپىنان 201 مىڭنان اسا اعاش كوشەتى وتىرعىزىلىپ, 317 030 اعاش اكتەلدى. سەنبىلىكتەردە 2 710 توننا قوقىس شىعارىلىپ, 1 152 كوشەنىڭ بويى, 265 شاقىرىم اياقجولدار تازالاندى. 275 ساياباق پەن گۇلباق, 192 بالالار جانە سپورت الاڭشاسى رەتكە كەلتىرىلدى. 95 شاقىرىم كوپىر, وزەن, كانال مەن بۇلاقتىڭ ارنالارى تازالاندى, 897 كوپقاباتتى تۇرعىن ءۇي ماڭىنداعى اۋماقتار مەن اۋلالار, جەرتولەلەر, كىرەبەرىستەرى جينالدى. ەلدى مەكەندەردە اباتتاندىرۋ نىساندارىن جانە سانيتاريا جاعدايىن قالىپتى دەڭگەيدە ۇستاۋ ماقساتىندا ءموبيلدى توپتار قۇرىلىپ, ارالاۋ كەستەسى بەكىتىلىپ, قاجەتتى قۇرال-سايمانمەن قامتىلعان.
سونداي-اق قالالار مەن ەلدى مەكەندەردىڭ اۋماقتارىن اباتتاندىرۋ قاعيدالارى مەن ينفراقۇرىلىم نىساندارىن بۇزۋ, جاسىل ەكپەلەردى جويۋ جانە ءبۇلدىرۋدىڭ الدىن الۋ ماقساتىندا «اكىمشىلىك قۇقىقبۇزۋشىلىق تۋرالى» كودەكستىڭ باپتارىنا سايكەس شارالار قولدانىلعان. اتاپ ايتقاندا, بيىل وبلىس اۋماعىندا جوعارىدا اتالعان ماسەلەلەرگە بايلانىستى زاڭ بۇزىپ, تازالىققا, ينفراقۇرىلىمعا نۇقسان كەلتىرگەن جۇزدەگەن تۇرعىنعا جالپى كولەمى 81,1 ملن تەڭگە ايىپپۇل سالىنعان.
تۇركىستان وبلىسى
